Από τα δεσμά του Νόμου στην ελευθερία του Χριστού

 

 

του Πρεσβυτέρου Νικολάου Γονιδάκη

---

Το σημερινό μας αποστολικό ανάγνωσμα (Γαλ. γ΄ 23 – δ΄ 5), αγαπητοί μου εν Χριστώ αδελφοί, αποτελεί απόσπασμα από την επιστολή του Αποστόλου Παύλου προς τους χριστιανούς της Γαλατίας, μιας περιοχής της Μικράς Ασίας.

Το συγκεκριμένο αποστολικό ανάγνωσμα συναντάται συνήθως στις εορτές των Αγίων Μεγαλομαρτύρων γυναικών, όπως και σήμερα, κατά την οποία η Εκκλησία μας τιμά και εορτάζει τη μνήμη της Αγίας ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Παρασκευής της Αθληφόρου.

Ξεκινά, λοιπόν, ο Απόστολος Παύλος υπενθυμίζοντάς τους πως ο Μωσαϊκός Νόμος, ο οποίος λειτουργούσε ως σκληρός παιδονόμος, αυστηρός παιδαγωγός —και αυτό είχε τη δική του ιδιαίτερη σημασία— με την έλευση του Χριστού μεταμορφώθηκε από τυπολατρική δουλεία σε απόλυτη ελευθερία. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ασυδοσία, αλλά ελευθερία που οδηγεί στην αιώνια σωτηρία.

Ο Νόμος, πράγματι, προ της ελεύσεως του Κυρίου μας, διαδραμάτιζε ουσιαστικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων. Λειτουργούσε ως μέσο πνευματικής και, κατ’ επέκταση, ηθικής καθοδήγησης· δεν έπαυε, όμως, να είναι σκληρός και να κρατά τον λαό φυλακισμένο στο γράμμα του.

Αυτό μπορούμε να το διακρίνουμε, άλλωστε, αν συγκρίνουμε τις εντολές που έλαβε ο Μωυσής στο όρος Σινά. Σε πολλές από αυτές κυριαρχεί το απόλυτο αρνητικό μόριο «οὐ», που σημαίνει «δεν» και «όχι», θέτοντας σαφή όρια στη ζωή και στη συμπεριφορά του ανθρώπου.

Με τον ερχομό, όμως, του Χριστού σημειώθηκε η πλήρης ανατροπή της όλης κατάστασης. Ο Κύριός μας ήρθε και έθεσε τον δικό Του νόμο, τη μία και σπουδαιότερη εντολή, που συνοψίζει και επισφραγίζει όλες τις άλλες: την αγάπη.

Ας θυμηθούμε χαρακτηριστικά τι απάντησε ο Κύριός μας, όταν ένας εκ των γραμματέων Τον ρώτησε ποια είναι η πρώτη και κύρια εντολή: «ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου. αὕτη πρώτη ἐντολή» (Μαρ. ιβ’ 30).

Ἡ Ἁγία Παρασκευή ἡ Ὁσιοπαρθενομάρτυρας

 

Ἡ Ἁγία Παρασκευή γεννήθηκε στήν Ρώμη ἤ στά περίχωρά της ἀπό γονεῖς εὐσεβεῖς χριστιανούς, τόν Ἀγάθωνα καί τήν Ἱππολύτη, καί ἄθλησε στά χρόνια τοῦ αὐτοκράτορος Ἀντωνίνου Αὐρηλίου (138 – 161). Ὅμως ἡ ἁγιολογική παράδοση τῆς Σικελίας καί τῆς Καμπανίας θεωρεῖ ὅτι ἡ Ἁγία γεννήθηκε κοντά στήν Κατάνη, στό χωριό Aci Trezza, αφιερώθηκε ἀπό τούς γονεῖς της στό Θεό καί ἀνατράφηκε μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου. 

Μετά τόν θάνατό τους, ἀφοῦ διαμοίρασε τά ὑπάρχοντά της στούς φτωχούς καί ἀπόρους, περιεβλήθη τό μοναχικό σχῆμα. Περιδιάβαινε τή Ρώμη καί τά περίχωρα αὐτῆς, ἐνῶ ξεκίνησε ἱεραποστολικές ἐξορμήσεις, γιά νά κηρύξει τό Εὐαγγέλιο, ὄχι μόνο στή Σικελία, ἀλλά καί στήν Καλαβρία, στήν Ἀπουλία καί στήν Καμπανία. 

Τό κήρυγμά της προσείλκυσε πολλούς εἰδωλολάτρες πού βαπτίζονταν χριστιανοί. Ὅταν πληροφορήθηκε ὁ αὐτοκράτορας τήν θεοφιλῆ δράση της, διέταξε τήν σύλληψη καί τήν προσαγωγή ἐνώπιόν του. Κατ’ ἀρχάς μέ ἤπια λόγια προσπάθησε νά πείσει τήν Παρασκευή νά ἀρνηθεῖ τόν Χριστό, προσέκρουσε ὅμως στήν ἐπίμονη ἄρνησή της καί διέταξε νά θέσουν πυρωμένη περικεφαλαία ἐπάνω στό κεφάλι της.

Ἀφοῦ παρέμεινε ὅμως ἀβλαβής, ἔγινε πρόξενος μεταστροφῆς πολλῶν ἐθνικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ ὁμολόγησαν τόν Χριστό, ἄλλοι ἐρρίφθησαν στόν Τίβερη ποταμό καί ἄλλοι ἀποκεφαλίσθηκαν, ἐνῶ αὐτή κλείσθηκε στήν φυλακή. Μετά ἀπό λίγες ἡμέρες ὁ αὐτοκράτορας ἐπιχείρησε ἐκ νέου νά πείσει τήν Παρασκευή νά θυσιάσει στά εἴδωλα, ἀποτυγχάνοντας ὅμως καί πάλι στίς προσπάθειές του, διέταξε, ἀφοῦ τῆς κατακάψουν μέ ἀναμμένες λαμπάδες τά χέρια, νά τήν ρίξουν μέσα στόν λέβητα πού ἦταν γεμᾶτος μέ ζέον ἔλαιο καί πίσσα. 

Καλή νύχτα!

  

Δεν υπάρχει καμια συμβουλή που να κάνει για όλους. 

Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής (Η΄ Ματθαίου)

 

 

Τα αποτυπώματα μιας θαυμαστής προσφοράς

«καί ακούσαντες οι όχλοι ηκολούθησαν αυτώ»

Η σημερινή ευαγγελική περικοπή ξεδιπλώνει μπροστά μας ένα θαυμαστό γεγονός που επιτέλεσε ο Κύριός μας, το οποίο φέρει τη δική του ξεχωριστή σημασία και μας προσφέρει βαθύτατα μηνύματα. 

Το θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων είναι από τα πιο γνωστά και γλαφυρά αποτυπωμένα γεγονότα στη γραφίδα των Ευαγγελιστών.

Αυτό δεν είναι τυχαίο. Από τη μια πλευρά, αποτελεί απόδειξη ότι ο Χριστός ενδιαφέρεται έμπρακτα για τις υλικές ανάγκες των ανθρώπων, για την πείνα αλλά και γενικότερα για την επιβίωσή τους. Από την άλλη, σύμφωνα με την ερμηνευτική προσέγγιση της πατερικής σκέψης, παραπέμπει σαφώς στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, το Ουράνιο Μάννα.

Τότε και σήμερα

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πτυχή της περικοπής είναι η σύγκριση στη στάση των ανθρώπων της εποχής εκείνης και της δικής μας. Τότε, οι άνθρωποι ακολουθούσαν τον Χριστό για να ακούσουν τον λόγο του και να γίνουν αποδέκτες των θαυματουργικών του ενεργειών, που αποτελούσαν την κατ’ εξοχήν αυθεντική έκφραση της αγάπης του. Ο ιερός Ευαγγελιστής σημειώνει χαρακτηριστικά: «καί ακούσαντες οι όχλοι ηκολούθησαν αυτώ πεζή από τών πόλεων» (Ματθ. ιδ’, 13).

Μόλις οι άνθρωποι έμαθαν ότι ο Χριστός βρισκόταν κοντά, άφησαν τις πόλεις και τα σπίτια τους για να τον ακολουθήσουν. Παρά το γεγονός ότι ο τόπος ήταν έρημος, δεν είχαν μαζί τους τρόφιμα και η νύχτα πλησίαζε, το πλήθος  – που ξεπερνούσε τις πέντε χιλιάδες άνδρες, χωρίς να υπολογίζονται οι γυναίκες και τα παιδιά – ψήφισε τις αντιξοότητες. Προτίμησαν την πνευματική τροφή, παραμερίζοντας τις εύλογες δικαιολογίες που θα μπορούσαν να επικαλεστούν και να προβάλουν.

Αρετή Κετιμέ - Μαραίνομαι ο καημένος

 

Η πραγματική πυρκαγιά δεν αρχίζει στο δάσος.

  

 

Αρχίζει πολύ νωρίτερα.

Αρχίζει τη στιγμή που ο άνθρωπος παύει να αισθάνεται ότι ανήκει στη ζωή. Όταν παύει να βλέπει το δέντρο ως ζωντανή παρουσία, το νερό ως ευλογία, τη γη ως κοινό σπίτι και τα πλάσματα γύρω του ως συνοδοιπόρους.

Η φωτιά γεννιέται πρώτα μέσα στην ανθρώπινη καρδιά: στην αδιαφορία, στην απληστία, στην εγκατάλειψη, στην έλλειψη ευθύνης. Εκεί όπου η φύση αντιμετωπίζεται μόνο ως ιδιοκτησία, κέρδος ή εμπόδιο, έχει ήδη αρχίσει η καταστροφή, ακόμη κι αν δεν έχει φανεί ούτε μία φλόγα.

Τα δάση καίγονται όταν προηγουμένως έχει καεί η συνείδησή μας. Όταν συνηθίζουμε να προσπερνούμε τα σκουπίδια, την ξηρασία, την εγκατάλειψη και τον κίνδυνο, περιμένοντας πάντοτε κάποιον άλλον να αναλάβει την ευθύνη.

Κοίμησις τῆς Ἁγίας Ἄννης Μητρός τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου

 

Ἡ Ἁγία Ἄννα γεννήθηκε στήν Βηθλεέμ, καταγόταν ἀπό τήν φυλή λευΐ καί ἦταν κόρη τοῦ ἱερέα Ματθάν καί τῆς Μαρίας. Ὁ Ματθάν ἱεράτευε ἐπί τῆς βασιλείας Κλεοπάτρας καί Σαπώρου ἤ Σαβωρίου, βασιλέως τῶν Περσῶν, καί τπης βασιλείας Ἡρώδου τοῦ Ἀντιπάτρου. 

Αὐτή εἶχε δύο ἀδελφές, τήν Σοβή, μητέρα τῆς Ἁγίας Ἐλισάβετ καί γιαγιά τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτισθοῦ, καί τήν Μαρία, μητέρα τῆς Σαλώμης, σύζυγο τοῦ Κλεόπα ἤ Ἀλφαίου. Παντρεύτηκε δέ καί ἡ τρίτη, ἡ Ἄννα, στήν γῆ τῆς Γαλιλαίας, καί γέννησε Μαρία τήν Θεοτόκο, πού σημαίνει ὅτι ἡ Σαλώμη, ἡ Ἐλισάβετ καί ἡ Θεοτόκος, ἦσαν κόρες τριῶν ἀδελφῶν καί μεταξύ τους πρωτεξαδέλφες. 

Ἡ Ἄννα, λοιπόν, ἀφοῦ γέννησε τήν σωτηρία ὅλου τοῦ κόσμου, τήν Παναγία, καί τήν ἀπογαλάκτισε, τήν ἀνέθεσε στό Ναό, ὡς ἄμμωμο δῶρο στόν Παντοκράτορα Θεό, καί ἔζησε τό ὑπόλοιπο τῆς ζωῆς της μέ σωφροσύνη καί ἄμεμπτο τρόπο, μέ νηστεῖες, προσευχές ἐλεημοσύνες πρός τούς φτωχούς μέχρις ὅτου ἐξεδήμησε μέ εἰρήνη πρός τόν Κύριο. Τελεῖται δέ ἡ Σύναξις αὐτῆς «ἐν τῷ Δευτέρῳ».

Ὅταν νημφεύθηκε τόν Ἰωακείμ ἀπό τήν φυλή Ἰούδα, πού ἦταν ἄνδρας δίκαιος καί θεοσεβής, ἀξιώθηκε τήν ὑπέρτατη τιμή καί τήν εὐτυχία, πρός ἐπιβράβευση τῆς εὐσέβειας καί τῶν φιλανθρωπικῶν ἔργων της, νά ἀποκαταστήσει κόρη ἀπαράμιλλη καί μοναδική, τήν Μητέρα τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τήν Παναγία.

Καληνύχτα!

  

 

Όταν έχουμε τόσο πολύ θόρυβο μέσα μας,
χρειαζόμαστε σιωπή γύρω μας.

Στον Ακρίτα Επίσκοπο Καλλίνικο Μαυρολέων.

  

Για όσους μεγάλωσαν στον Πειραιά και είχαν ενεργή δράση στο νεανικό  τομέα της Ι. Μητροπόλεως Πειραιώς ο Νίκος Μαυρολέων και κατόπιν π. Καλλίνικος ήταν και είναι ένας ζωντανός θρύλος.

Ο αεικίνητος άνθρωπος, εκπαιδευτικός, κατηχητής, φίλος, ιερέας! Πρωτοπόρος σε κάθε τι με το οποίο ασχολήθηκε. Εργατικός και αφοσιωμένος στο συνάνθρωπο.

Ένας άνθρωπος ο οποίος με κανέναν τρόπο και σε καμία περίπτωση δεν μπορούσες να μην προσέξεις για την ευθύτητα του, τη λεβεντιά του, την εργατικότητα του, το χαμόγελο του, το καλό του λόγο, την καταδεκτικότητα και αμεσότητα του.

Τον γνωρίσαμε ως κορυφαίο στέλεχος της Μητροπόλεως Πειραιά στον Άγιο Βασίλειο στις Κατασκηνώσεις, στα σχολεία που υπηρέτησε, από τις εκπομπές στο ραδιόφωνο από τα άρθρα του, τις εμπνευσμένες ομιλίες του.

Κάποια στιγμή στην Ιερά Μονή Ξηροποτάμου κείρεται μοναχός, χειροτονείται κατόπιν διάκονος και ιερέας. Ήδη υπηρετεί στο χωριό του στις Πυλές Καρπάθου ως δάσκαλος σε ένα ακριτικό μονοθέσιο σχολείο.

 Εφαρμόζει πρωτοποριακά προγράμματα για το σχολείο του. Συνδέεται με τη ΝΑΣΑ, εκπονεί προγράμματα που ούτε μεγάλα σχολεία  του Κέντρου της Αθήνας δεν εφαρμόζουν. Τελειοποιεί τη Βιβλιοθήκη, εισάγει υπολογιστές, λειτουργεί θερινό σχολείο, πραγματοποιεί μεγάλες εκδρομές, προγραμματίζει συναντήσεις αποφοίτων, λειτουργεί σχολή Γονέων. Είναι τόσες οι δραστηριότητες που δεν χωρούν σε ένα σημείωμα. 

Μαρτυρούν την αγωνία και τον αγώνα  του ανθρώπου αυτού να βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπο, σε κάθε ψυχή από το μετερίζι που ο Θεός τον έταξε.

Είναι ίσως η μοναδική φορά που θα ζητήσω από εσάς φίλοι αναγνώστες να μου επιτρέψετε να αφιερώσω αυτό το σημείωμα σε ένα πρόσωπο πολύ ακριβό. 

 

Στον αρχιμανδρίτη π. Καλλίνικο Μαυρολέοντα, που από προχθές  ψηφίστηκε από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως ως βοηθός Επίσκοπος  της Μητροπόλεως Καρπάθου και Κάσου που υπηρετεί με τον τίτλο επίσκοπος Μηδείας.  

 

 Ο π. Καλλίνικος είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο για την εκπαίδευση και την Εκκλησία. Μπορεί κανείς να γράφει και να μιλά ασταμάτητα  γι' αυτόν γιατί ο ίδιος δεν σταματά να εργάζεται και να αγωνίζεται. 

 

Συνεργάτες και συνοδοιπόροι από τα ένδοξα εκείνα χρόνια της δεκαετίας του '80 στον Πειραιά, ζήσαμε πολλούς χειμώνες και καλοκαίρια στις ενορίες, στις κατασκηνώσεις, στις εκδρομές, στις συναντήσεις των φοιτητών στα συνέδρια, στις γιορτές στο Βεάκειο και πόσες άλλες στιγμές, ρωγμές  ανεπιτήδευτης χαράς και ευτυχίας που σήμερα όλοι αναπολούμε.

Τι συμβολίζει το χέρι του Ιερέα που ευλογεί;

  

Το χέρι του Ιερέα που υψώνεται για να ευλογήσει δεν αποτελεί μία απλή ανθρώπινη χειρονομία, ούτε έναν τυπικό εκκλησιαστικό χαιρετισμό. Είναι μία βαθιά ιερή και συμβολική πράξη, μέσα από την οποία φανερώνεται η παρουσία, η Χάρη και η ευλογία του ίδιου του Θεού.

Ο Ιερέας δεν ευλογεί από μόνος του, ούτε στηρίζεται στη δική του προσωπική δύναμη ή αξία. Ευλογεί στο όνομα του Χριστού και με τη Χάρη που του έχει δοθεί μέσα από το Μυστήριο της Ιεροσύνης. Γι’ αυτό και η ευλογία του δεν είναι προσωπική του πράξη, αλλά διακονία της Εκκλησίας.

Όταν ο Ιερέας σχηματίζει με τα δάχτυλα του δεξιού του χεριού την ευλογία, τα δάχτυλα τοποθετούνται με ιδιαίτερο τρόπο, ώστε να σχηματίζονται συμβολικά τα αρχικά του ονόματος του Ιησού Χριστού:

**ΙC ΧC**

δηλαδή:

**Ιησούς Χριστός.**

Ο δείκτης σχηματίζει το γράμμα «Ι», το μεσαίο δάχτυλο λυγίζει και σχηματίζει το «C», ο αντίχειρας ενώνεται με τον παράμεσο και σχηματίζει το «Χ», ενώ το μικρό δάχτυλο συμβολίζει το δεύτερο «C».

Με τον τρόπο αυτόν, ο Ιερέας ομολογεί έμπρακτα ότι δεν ευλογεί με τη δική του εξουσία, αλλά επικαλείται το πανάγιο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Η μορφή των δαχτύλων υπενθυμίζει ακόμη δύο μεγάλες αλήθειες της πίστεώς μας.

Πρώτον, την πίστη μας στον Τριαδικό Θεό: τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα.

Δεύτερον, τις δύο φύσεις του Χριστού, τη θεία και την ανθρώπινη, οι οποίες ενώθηκαν ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως και αχωρίστως στο ένα πρόσωπο του Θεανθρώπου Κυρίου μας.

Το χέρι του Ιερέα είναι το χέρι που κατά τη Θεία Λειτουργία κρατά τα Τίμια Δώρα. Είναι το χέρι που αγγίζει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Είναι το χέρι που υψώνει το Άγιο Ποτήριο και μεταδίδει στους πιστούς τη Θεία Κοινωνία.

Είναι ακόμη το χέρι που βαπτίζει τον άνθρωπο στο όνομα της Αγίας Τριάδος, που χρίει με το Άγιο Μύρο, που στεφανώνει τους νεονύμφους, που διαβάζει τη συγχωρητική ευχή στον εξομολογούμενο, που ευλογεί το νερό στον Αγιασμό και το λάδι στο Ιερό Ευχέλαιο.

Καλο απόγευμα.

 

Νέο βιβλίο π. Γεωργίου Χριστοδούλου: «Προστάτεψε τον εαυτό σου»

 

 

Ένα βιβλίο που μαθαίνει στα παιδιά να φροντίζουν την ψυχή και το σώμα τους

Με τη συμμετοχή πλήθους παιδιών παρουσιάστηκε στις Κατασκηνώσεις της Ιεράς Μητροπόλεως Θηβών και Λεβαδείας το νέο βιβλίο του π. Γεωργίου Χριστοδούλου από τις εκδόσεις «Άθως Παιδικά»

Σε μια εποχή κατά την οποία τα παιδιά καλούνται να μεγαλώσουν μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις, κινδύνους και αντικρουόμενα μηνύματα, η σωστή ενημέρωση, η πνευματική καλλιέργεια και η ουσιαστική επικοινωνία μαζί τους αποτελούν πολύτιμα εφόδια ζωής.

Με την ευχή του Μακαριωτάτου Πατρός και Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β΄ και τη σεπτή ευλογία και αδεία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θηβών, Λεβαδείας και Αυλίδος κ. Γεωργίου, πραγματοποιήθηκε στις Κατασκηνώσεις της Ιεράς Μητροπόλεως Θηβών και Λεβαδείας η επίσημη παρουσίαση του νέου παιδικού βιβλίου του π. Γεωργίου Χριστοδούλου με τίτλο «Προστάτεψε τον εαυτό σου», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Άθως Παιδικά».

Ύστερα από πρόσκληση της υπεύθυνης Αρχηγού της Κατασκήνωσης, πρεσβυτέρας Δήμητρας Γκούτη-Τσιαμπόκαλου, και των υπολοίπων στελεχών, ο π. Γεώργιος παρουσίασε το βιβλίο μέσα από ένα πρωτότυπο, ζωντανό και διαδραστικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, στο οποίο συμμετείχε με ενθουσιασμό πλήθος παιδιών.

Δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη βιβλιοπαρουσίαση. Το βιβλίο «ζωντάνεψε» μέσα από συζήτηση, ερωτήσεις, βιωματικές δραστηριότητες, παιχνίδι και άμεση επικοινωνία με τα παιδιά.

Ο Θεός σου έδωσε ευκαιρία, αλλά εσύ δεν το άντεξες....

 

Η αμαρτία που ο Χριστός κατήγγειλε περισσότερο από κάθε άλλη.

  

 

Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά τα Ευαγγέλια, θα παρατηρήσει κάτι που ίσως τον εκπλήξει.
Ο Χριστός αγκάλιασε τους αμαρτωλούς.
Δεν δίστασε να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τελώνες. Δεν απέφυγε τις πόρνες. Δεν απομάκρυνε τους λεπρούς. Δεν απέρριψε τον ληστή πάνω στον Σταυρό. Συγχώρησε τη μοιχαλίδα. Αναζήτησε τον Πέτρο μετά την άρνησή του. Κάλεσε τον Ζακχαίο στο σπίτι του. Έκανε φίλο Του τον Ματθαίο, έναν άνθρωπο που όλοι περιφρονούσαν.
Σε κανέναν από αυτούς δεν είπε: «Δεν σε θέλω.»
Σε όλους είπε: «Έλα.»
Κι όμως, υπάρχει μία κατηγορία ανθρώπων απέναντι στην οποία ο λόγος Του γίνεται εξαιρετικά αυστηρός.
Δεν είναι οι πόρνες. Δεν είναι οι κλέφτες. Δεν είναι οι μοιχοί. Δεν είναι οι τελώνες.
Είναι οι υποκριτές.
Σχεδόν ολόκληρο το 23ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου αποτελεί μια σειρά από φοβερά «Ουαί». «Ουαί υμίν, γραμματείς και Φαρισαίοι, υποκριταί...»
Το επαναλαμβάνει ξανά και ξανά. Γιατί;
Μήπως η υποκρισία είναι μεγαλύτερη αμαρτία από τη μοιχεία ή τον φόνο; Όχι ως προς τις εξωτερικές συνέπειες. Αλλά η υποκρισία έχει κάτι ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Ο αμαρτωλός συνήθως γνωρίζει ότι είναι αμαρτωλός. Μπορεί να πέσει στα γόνατα και να ζητήσει έλεος.
Ο υποκριτής όμως πιστεύει ότι είναι ήδη δίκαιος. Δεν μετανοεί, γιατί δεν θεωρεί ότι έχει ανάγκη μετανοίας. Δεν ζητά γιατρό, γιατί νομίζει ότι είναι υγιής.
Και έτσι κλείνει μόνος του την πόρτα στη χάρη του Θεού. Γι' αυτό ο Χριστός ήταν τόσο αυστηρός.
Όχι επειδή μισούσε τους Φαρισαίους. Αλλά επειδή αγαπούσε την αλήθεια.
Η υποκρισία είναι το προσωπείο της αρετής. Είναι η προσπάθεια να φαίνεται κανείς άγιος χωρίς να αγωνίζεται πραγματικά να γίνει άγιος.

Καλοκαιρινές σκέψεις.

  

Βλογημένος ο άνθρωπος που μπορεί, τώρα το καλοκαίρι, να ξεμακρύνει για λίγο από την ταραχή της πολιτείας.

Αν του αρέσει η θά­λασσα, ας πάει σε κανένα νησί, που δεν είναι ακόμα χαλασμένοι οι νησιώτες, ή σε κανένα ψαραδοχώρι.
Να μην κουβαλήσει όμως μαζί του την πολιτεία, όπως κάνουνε πολλοί, που από τη μια θέλουνε να αφήσουνε την ταραχή πίσω τους, κι από την άλλη κουβαλάνε μαζί τους όλα τα περίπλοκα και κουραστικά καθέκαστα της πολιτείας. 

Πάρε μαζί σου όσο λιγώτερα πράγματα μπορείς. Γιατί, το πιο μεγάλο κέρδος που θα ‘χεις πηγαίνοντας σ’ ένα τέτοιο μέρος, θα ‘ναι η φχαρίστηση που νιώ­θει ο άνθρωπος σαν του λείψουνε πολλά πράγματα, που τα έχει στην πολιτεία τόσο εύκο­λα, και που εκεί πέρα θα του φαίνεται σαν κά­ποια μεγάλη απόλαυση και χαρά το πιο πα­ραμικρό πράγμα. 

Δυστυχισμένοι οι άνθρωποι που δεν τους λείπει τίποτα, και δεν έχουνε την ελπίδα να λαχταρήσουνε κάποιο πράγμα, είτε φαγητό είναι, είτε ξεκούρασμα, είτε ομιλία, είτε ζεστασιά, είτε δροσιά. Και καλότυχοι αληθινά όσοι δεν τα έχουνε όλα εύκολα, και για τούτο γίνουνται για δαύτους ολοένα νέα και δροσερά όλα τα πράγματα.
Λοιπόν, μην πάρεις πολλά πράγματα μαζί σου, για να μην πάρεις και την ατονία και την ανοστιά, που δίνει στον άνθρωπο η εύκολη απόλαυση. Τότε θα κα­ταλάβεις πόσο πολύτιμα είναι και τα πιο τιποτένια πράγματα.