Καληνύχτα!

  

 

Άν δεν τολμήσεις τη φυγή...

Σταυρός, φύλαξ πάσης της Οικουμένης.

 

Λάμπρου Κ. Σκόντζου, Θεολόγου - Καθηγητού

---

(Το κραταιό όπλο της πίστεως και το ακατανίκητο τρόπαιο της νίκης)

«Σταυρός, ὁ φύλαξ πάσης τῆς οἰκουμένης· Σταυρός, ἡ ὡραιότης τῆς Ἐκκλησίας· Σταυρός, βασιλέων τὸ κραταίωμα· Σταυρός, πιστῶν τὸ στήριγμα· Σταυρός, Ἀγγέλων ἡ δόξα καὶ τῶν δαιμόνων τὸ τραῦμα».

Με αυτούς τους συγκλονιστικούς λόγους της εκκλησιαστικής μας υμνολογίας η Αγία μας Εκκλησία αποκαλύπτει το μεγαλείο του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, εξαίροντας την μεγάλη Δεσποτική Εορτή της Υψώσεως του Σταυρού.

Εκεί όπου ο κόσμος βλέπει ένα όργανο θανάτου και ατιμίας, η Εκκλησία βλέπει το τρόπαιο της νίκης, την πηγή της ζωής, το σύμβολο της άπειρης αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο.

Ο Σταυρός βρίσκεται στην καρδιά του Ευαγγελίου. Δεν είναι απλώς ένα σύμβολο της χριστιανικής πίστεως ούτε ένα κόσμημα που φέρουμε επάνω μας. Είναι το ίδιο το σημείο της θυσιαστικής αγάπης του Χριστού, το οποίο φανερώνει ότι «οὕτως ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον» (Ιωάν.3,16), ώστε παρέδωσε τον Υιό Του για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους.

Ο Απόστολος Παύλος, έχοντας βιώσει βαθιά το μυστήριο αυτό, διακηρύσσει: «Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Γαλ.6,14).

Ο Σταυρός, το κέντρο της σωτηρίας

Η χριστιανική πίστη δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς τον Σταυρό. Ο Χριστός «ἐταπείνωσεν ἑαυτόν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ» (Φιλ.2,8). Ο θάνατος του Κυρίου επάνω στον Σταυρό δεν αποτελεί ήττα. Είναι η φανέρωση της θείας αγάπης και η απαρχή της νίκης κατά του θανάτου.

Ο Σταυρός και η Ανάσταση είναι αχώριστα. Ο Χριστός δεν παραμένει στον τάφο, αλλά ανασταίνεται. Ο Σταυρός γίνεται έτσι το προοίμιο της Αναστάσεως και ο θάνατος μεταβάλλεται σε πύλη ζωής.

Γι’ αυτό και ο Απόστολος Παύλος γράφει προς τους Κορινθίους ότι το κήρυγμα του Σταυρού, ενώ για τον κόσμο φαίνεται «μωρία», για εκείνους που σώζονται είναι «δύναμις Θεοῦ» (Α΄ Κορ.1,18). Ο ίδιος ο Απόστολος δεν θέλει να γνωρίζει τίποτε άλλο «εἰ μὴ Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον» (Α΄ Κορ.2,2).

Ο Σταυρός, λοιπόν, δεν είναι ένα γεγονός που ανήκει μόνο στο παρελθόν. Είναι παρών στη ζωή της Εκκλησίας και αποτελεί διαρκή πρόσκληση του ανθρώπου σε μετάνοια, πίστη, θυσία και κοινωνία με τον Χριστό.

Ο Σταυρός του Χριστού.

  

"Φίλησε τον Σταυρό σου πρωί και βράδυ, μην τον φοράς σαν σε κρεμάστρα
– Ο Χριστός άφησε φως και αγάπη στον Σταυρό.

Από τον Σταυρό πηγάζουν ακτίνες ευλογημένου φωτός και αγάπης...
Φιλώντας τον Σταυρό , προσευχηθείτε για τους στενούς αμαρτωλούς: μέθυσους, πόρνους και άλλους που γνωρίζετε.
Μέσω των προσευχών σας θα βελτιωθούν και θα είναι καλά, γιατί η καρδιά δίνει το μήνυμα στην καρδιά.
Ο Κύριος μας αγαπά όλους.

Η γιορτή του Σταυρού! Και ποιος δεν θα σκιρτήσει; Το μήνυμα της Ανάστασης! Και ποιος δεν θα χαμογελάσει με χαρά;

  

Ναι, χαρά για τον Σταυρό: γιατί όταν υψώθηκε στον Γολγοθά, με καρφωμένο πάνω του τον Δημιουργό του κόσμου, έσχισε το γραμμάτιο του χρέους μας, το οποίο είχε υπογράψει ο προπάτορας Αδάμ, όταν παρέβη τις εντολές του Θεού. 

Έτσι, ο Σταυρός μάς ελευθέρωσε από τα δεσμά της αμαρτίας, κάνοντάς μας να αναπηδούμε σαν μοσχάρια που λύθηκαν από το ζυγό. Διότι όπου περίσσεψε η αμαρτία, εκεί περίσσεψε ακόμη περισσότερο η χάρη του Θεού.

Και για την Ανάσταση, γέλιο χαράς: γιατί αυτή έδιωξε τη φθορά του θανάτου, εξόρισε το σκοτάδι του Άδη και ανέστησε τους νεκρούς από τους τάφους. Σκούπισε το δάκρυ από κάθε πρόσωπο, όπως λέει ο προφήτης, και χάρισε σε κάθε άνθρωπο την αληθινή και ατελείωτη χαρά. 

Και πράγματι, το δώρο της Ανάστασης δεν χαρίστηκε σε λίγους, ούτε πραγματοποιήθηκε μόνο για κάποιους. Γιατί Εκείνος που με το ανθρώπινο σώμα Του γνώρισε τον θάνατο και την Ανάσταση, ήταν ο ίδιος ο Θεός όλου του κόσμου, ο οποίος δεν δίνει τα δώρα Του σε λίγους ούτε κάνει διακρίσεις. Δείχνοντας έτσι ότι είναι ο αληθινός Θεός όλων, προσφέρει τη σωτηρία σε όλους τους ανθρώπους, δείχνοντας έλεος στην ίδια Του την εικόνα και ανακαινίζοντάς την, αφού κάθε άνθρωπος πλάστηκε «κατ’ εικόνα Θεού».

Η επέτειος του Σταυρού ανατέλλει! Και ποιος να μην σταυρώσει τον εαυτό του; Διότι ο Σταυρός θεωρεί αληθινό προσκυνητή Του μόνο εκείνον που σταυρώνεται ως προς τον κόσμο και αποδεικνύει έμπρακτα ότι είναι γνήσιος φίλος Του.

Η Ανάσταση φανερώνεται! Και ποιος πιστός δεν θα ανακαινιστεί, διώχνοντας τον θάνατο των παθών και ντυνόμενος την αφθαρσία της ψυχής; Γιατί άλλο είναι ο θάνατος του σώματος, που είναι νόμος της φύσης, και άλλο ο θάνατος της ψυχής, που τον γεννά η αμαρτία. Από την παράβαση της θείας εντολής αυτό δόθηκε στον άνθρωπο ως συνέπεια.

Ο Σταυρός υψώνεται! Και ποιος δεν θα υψωθεί μυστικά από τη γη; Γιατί όπου υψώνεται ο Λυτρωτής, εκεί βρίσκεται και ο λυτρωμένος, επιθυμώντας να είναι πάντα με τον Σωτήρα του και να αντλεί από Εκείνον τη δύναμη που δεν φθείρεται.

Άγιον Όρος για Σινά: «Αδελφική συμπαράσταση, όχι πολιτική σκοπιμότητα»

 

 

Γραφείο ρεπορτάζ: Romfea.gr

---

Σε επίσημη διευκρινιστική ανακοίνωση προέβη η Ιερά Κοινότης του Αγίου Όρους, προκειμένου να βάλει τέλος στα δημοσιεύματα, τα σχόλια και τις ποικίλες ερμηνείες που προκλήθηκαν από την πρόσφατη επιστολή συμπαράστασης προς την Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Θεοβαδίστου Όρους Σινά που έφερε αποκλειστικά στη δημοσιότητα η Romfea.gr .

Σύμφωνα με την ανακοίνωση φαίνεται αφορμή να στάθηκαν οι διαστάσεις που πήρε στον δημόσιο διάλογο το περιεχόμενο του «Γράμματος» προς τη Σιναϊτική Αδελφότητα.

Οι Αγιορείτες στην επιστολή τονίζουν ότι το μοναδικό κίνητρο για την αποστολή της επιστολής ήταν η «εν Χριστώ αδελφική συμπαράσταση» προς τους Πατέρες της Ιεράς Μονής Σινά.

Σε άλλο σημείο η Η Ιερά Κοινότητα διευκρινίζει ότι δεν εμπλέκεται ούτε υπεισέρχεται σε τεχνικές λεπτομέρειες αναφορικά με τη διοικητική ή νομική επίλυση του ζητήματος που απασχολεί τη Μονή Σινά.

ΜΙΚΡΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙΟΝ 14 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Η ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

 

«Το Σημείο Μηδέν»

 

 

του Πρεσβυτέρου Νικολάου Γονιδάκη 

---

Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, αγαπητοί μου εν Χριστώ αδελφοί, και βλέπουμε σήμερα, κατά το Αποστολικό Ανάγνωσμα, τον Απόστολο Παύλο να είναι ο ίδιος που γράφει με το δικό του χέρι και όχι εξ υπαγόρευσεως, τον επίλογο της προς Γαλάτας επιστολής (Γαλ. στ΄ 11-18).

Λαμβάνει, λοιπόν, ο ίδιος τη γραφίδα και το τονίζει, γιατί θέλει, με αυστηρό ύφος, στην αρχή να τους υπενθυμίσει πως πρέπει να απαλλαχθούν από τα εξωτερικά και, για τα μάτια των ανθρώπων, διακριτικά των ιουδαϊκών πεποιθήσεων και, πιο συγκεκριμένα, από την εμμονή στην περιτομή και την ακροβυστία.

Φεύγοντας ο ίδιος από τους Γαλάτες, κατέφθασαν εκεί κάποιοι Χριστιανοί εξ Ιουδαίων και προσπαθούσαν να τονίσουν στους Γαλάτες, που ήταν εθνικοί, πως έπρεπε, εκτός από την πίστη τους στον Χριστό, να τηρούν και τα ιουδαϊκά τους έθιμα, όπως και αυτό της περιτομής, σε αντίθεση με την ακροβυστία των Γαλατών.

Η μεν περιτομή αφορούσε τους Χριστιανούς εξ Ιουδαίων, η δε ακροβυστία τους εξ εθνικών, τους πρώην ειδωλολάτρες.

Σε αυτό το σημείο ακριβώς θεωρούσαν οι Ιουδαίοι πως υπερείχαν των πρώην εθνικών που είχαν ασπαστεί τον Χριστιανισμό και έτσι ξεσπούσαν διαμάχες μέσα στο σώμα της Εκκλησίας, με αποτέλεσμα τη διάσπαση και την απομάκρυνση από την ορθότητα της πίστεώς τους.

Παρά τη μεταστροφή τους στην πίστη του Χριστού, παρέμεναν εμμονικοί στα θρησκευτικά γνωρίσματα και έθιμά τους και άφηναν στην άκρη τον εσωτερικό πλούτο της διδασκαλίας του Χριστιανισμού.

Έτσι, λοιπόν, εν ολίγοις, τους λέει πως, παρά το ότι κρατούσαν εξωτερικά τους τύπους, έχαναν τον προσανατολισμό τους και δεν έπρατταν, κατά την ουσία, το θέλημα του Θεού.

Γέροντα, έχεις δει ποτέ τον Χριστό;

  

 

— Ναι, Πάτερ, τον έχω δει, απάντησε χαμηλόφωνα, με μεγάλη ευσέβεια και με εκείνη την θλίψη που δεν μπορείς να μιμηθείς.

— Και πώς είναι ο Χριστός, Γέροντα;

— Πάτερ, ο Χριστός είναι όπως μας δείχνει το Ευαγγέλιο: δίκαιος, αγαθός, πράος, απλός και κοντά στον άνθρωπο. Δεν επιβάλλεται, δεν πληγώνει, δεν απαιτεί με τη βία. Έρχεται εν ειρήνη και παραμένει εκεί που βρίσκει καθαρή καρδιά.

Έκπληκτος, τον ρώτησα περαιτέρω:

— Και πότε συνέβη αυτό; Πότε τον είδες;

Ο γέροντας χαμήλωσε τα μάτια του. Δάκρυα είχαν ήδη μαζευτεί μέσα τους.

— Πάτερ, είδα τον Χριστό όταν έμαθα να αγαπώ χωρίς να περιμένω τίποτα σε αντάλλαγμα. Όταν άδειασα τον εαυτό μου από τον εαυτό μου, από τη θέλησή μου, από τις αξιώσεις μου, από την επιθυμία να ανταμειφθώ. Έδωσα ό,τι μπορούσα και δεν ζήτησα τίποτα περισσότερο από τους ανθρώπους. Και τότε ακριβώς ήρθε.

Τότε είπε απαλά:

"ΆΝΘΡΩΠΟ χωρίς σταυρό, δεν γνώρισα.

  

«Ο σταυρός του κάθε ανθρώπου» είναι οι θλίψεις και τα βάσανα της γήινης ζωής, που για τον καθένα μας είναι δικά του. »
Κάθε άνθρωπος, έχει έναν σταυρό, έναν τουλάχιστον πόνο. Η ζωή μας είναι στην ουσία διαχείριση πόνου.
"ΆΝΘΡΩΠΟ χωρίς σταυρό, δεν γνώρισα.
Άλλον με σταυρό μεγάλο και άλλον με σταυρό μικρό.
Άλλον με σταυρό βαρύ και άλλον με ελαφρύτερο…
Κάποιοι τον κουβαλάν αγόγγυστα.
Κάποιοι δακρύζουν στα κρυφά.
Κάποιοι από τον δρόμο καμιά φορά κουράζονται και ξαποσταίνουν.
Άλλοι τον κουβαλούν στους ώμους.
Άλλοι στη πλάτη. Και άλλοι αγκαλιά.

Ο βασιλικός του Τιμίου Σταυρού.

  

 

Παραμονή της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, συνηθίζεται να πηγαίνουμε στους ιερούς ναούς τους βασιλικούς που φροντίζαμε όλο το καλοκαίρι, για να τους μοιράσει αύριο ο ιερέας στους πιστούς. Πρόκειται, μάλιστα, για ένα έθιμο αιώνων.

Οι Χριστιανοί έθαψαν τον ξύλινο σταυρό του Χριστού βαθιά στο χώμα για να μην τον βρουν οι ειδωλολάτρες και τον μολύνουν. Όταν έπειτα από καιρό επικράτησε ο Χριστιανισμός, η Αγία Ελένη αποφάσισε να βρει και να ξεθάψει τον Τίμιο Σταυρό και να τον στήσει μέσα στην Εκκλησία στα Ιεροσόλυμα για να τον προσκυνούν οι Χριστιανοί. 

Πήγε λοιπόν η ίδια στα Ιεροσόλυμα και ζήτησε να μάθει σε ποιο μέρος ήταν θαμμένος ο Σταυρός. Όμως κανένας Χριστιανός δεν ήξερε να της πει. 

Εκείνοι που πριν από πολλά χρόνια τον είχαν θάψει βαθιά στο χώμα, είχαν πια πεθάνει. Έβαλε λοιπόν η Αγία Ελένη χιλιάδες εργάτες κι άρχισαν να σκάβουν όλα τα χωράφια εκεί γύρω. 

Ήταν σίγουρη πως θα ανακάλυπτε τον Σταυρό του Κυρίου. Κάποια μέρα, καθώς η Αγία Ελένη βάδιζε μέσα σ’ ένα χωράφι, πάτησε ένα χορτάρι και αμέσως μια γλυκιά μυρωδιά γέμισε τον αέρα. 

Η μυρωδιά προέρχονταν από το φυτό που πατούσε και αμέσως ζήτησε από τους εργάτες να σκάψουν ακριβώς εκεί. Ήταν, τελικά, το μέρος που ήταν θαμμένος ο Σταυρός. Το φυτό που αποτέλεσε σημείο αναφορά ονομάστηκε βασιλικός και έκτοτε κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου τιμάται αναλόγως. 

Ὕψωσις τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ

 

 

Τὸ 326 ἡ Ἁγία Ἑλένη πῆγε στοὺς Ἁγίους Τόπους νὰ προσκυνήσει, καὶ νὰ εὐχαριστήσει τὸν Κύριο γιὰ τοὺς θριάμβους τοῦ γιοῦ της. Πηγαίνοντας ἐκεῖ ἡ Ἁγία Ἑλένη ἀρχίζει νὰ ἀναζητᾶ τὸν Τίμιο Σταυρό. 

Φτάνοντας στὸ Γολγοθὰ διατάζει νὰ γκρεμιστεῖ ὁ ναὸς τῆς Θεᾶς Ἀφροδίτης. 

Ἐκεῖ βρίσκουν τρεῖς σταυρούς. Καὶ μὴν ξέροντας ποιὸς ἀπὸ τοὺς τρεῖς εἶναι ὁ Τίμιος Σταυρὸς, ὁ Ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων, ἀκούμπησε κάποιας εὐσεβέστατης νεκρῆς γυναίκας τὸ σῶμα της διαδοχικὰ καὶ στοὺς τρεῖς σταυρούς. Μόλις ἀκούμπησε ἡ γυναίκα στὸν Τίμιο Σταυρὸ ἀναστήθηκε.

Μαθεύτηκε γρήγορα τὸ νέο καὶ πλῆθος κόσμου ἄρχισε νὰ ἔρχεται γιὰ νὰ προσκυνήσουν. Ὕψωσαν τὸν Τίμιο Σταυρὸ μέσα στὸ ναὸ καὶ σὲ μέρος ψηλὸ γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ τὸν δοῦν καὶ νὰ τὸν προσκυνήσουν ὅλοι.
Ὁ Σταυρὸς εἶναι τὸ ὅπλο ὅλων τῶν χριστιανῶν κατὰ τοῦ διαβόλου.

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’.
Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου, καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, νίκας τοῖς Βασιλεῦσι, κατὰ βαρβάρων δωρούμενος, καὶ τὸ σὸν φυλάττων, διὰ τοῦ Σταυροῦ σου πολίτευμα.

Πίσω στο σχολείο λοιπόν.

  

Καλή σχολική χρονιά
σε μαθητές ... εκπαιδευτικούς
αλλά και γονείς!!

Και μην ξεχνάμε ...η μόρφωση ξεκινάει
από τον τρόπο που μαθαίνουμε στα παιδιά

Καληνύχτα!

  

 

Δεν το μπορείς του φεγγαριού
να βρεις ένα ψεγάδι

Η Δασκάλα της Παράγκας

  

Την έλεγαν Κυρά-Ελένη. Στον Πόντο ήταν δασκάλα στο Παρθεναγωγείο της Τραπεζούντας. Είχε τελειώσει το Αρσάκειο. Μιλούσε ελληνικά, γαλλικά, και ποντιακά.
Στην Ελλάδα έγινε εργάτρια στο καπνομάγαζο. 14 ώρες τη μέρα να διαλέγει φύλλα καπνού. Τα δάχτυλα κίτρινα, τα μάτια θολά από τη σκόνη.
Αλλά το βράδυ… το βράδυ γινόταν πάλι δασκάλα.
Η παράγκα της ήταν 3x3. Χώμα για πάτωμα. Τενεκές για σκεπή. Στον τοίχο είχε καρφώσει ένα μαυροπίνακα - ένα κομμάτι ξύλο βαμμένο με κάρβουνο. Κάθε απόγευμα, στις 6, χτυπούσε μια κατσαρόλα. Το «κουδούνι» και έρχονταν. 40 παιδιά, ξυπόλητα, με κουρελιασμένα ρούχα, παιδιά που το πρωί πουλούσαν κουλούρια στο λιμάνι, που μάζευαν κάρβουνα από τις γραμμές του τρένου.
Δεν είχαν τετράδια. Έγραφαν πάνω σε παλιά χαρτιά από το καπνομάγαζο. Δεν είχαν μολύβια. Έγραφαν με κάρβουνο.
Δεν είχαν βιβλία. Είχε ένα. Το Αναγνωστικό της Α’ Δημοτικού. Το είχε σώσει από τον Πόντο. Το φύλαγε στο στήθος της, μαζί με την εικόνα.
«Τι μάθημα έχουμε σήμερα, κυρία;» ρώτησε ο μικρός ο Λάζαρος. 9 χρονών. Ο πατέρας του πέθανε από τύφο το ’23.
«Σήμερα θα μάθουμε τη λέξη “Πατρίδα”, Λάζαρε», είπε η Ελένη.
Έγραψε στον μαυροπίνακα με το κάρβουνο: Π – Α – Τ – Ρ – Ι – Δ – Α
«Ξέρετε τι είναι η πατρίδα;» ρώτησε.
Σιωπή. Τα παιδιά κοιτάχτηκαν.
«Η Ελλάδα;» είπε δειλά ένα κοριτσάκι.
Η Ελένη χαμογέλασε. Τα μάτια της βούρκωσαν.
«Όχι, Μαρίκα μου. Η πατρίδα είναι εκεί που σε θάβουν. Ο παππούς σου είναι θαμμένος στον Πόντο. Άρα ο Πόντος είναι πατρίδα. Η μάνα σου είναι θαμμένη εδώ, στη Δραπετσώνα. Άρα και η Ελλάδα είναι πατρίδα. Εμείς, παιδιά μου, έχουμε δύο πατρίδες και πρέπει να τις τιμήσουμε και τις δύο.»

Το βασιλικό της γιαγιάς

  

Λίγες ημέρες πριν από την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, η γιαγιά έβγαινε στην αυλή από νωρίς το πρωί.
Πλησίαζε τον βασιλικό της και άρχιζε να κόβει τα πιο όμορφα κλωνάρια.
Τα έκοβε προσεκτικά, σχεδόν σαν να τα χάιδευε.

«Αυτά θα πάνε στην Εκκλησία», έλεγε.

Και ποτέ δεν άφηνε τα παιδιά να τον πατήσουν.
Για εκείνη ο βασιλικός δεν ήταν απλώς ένα αρωματικό φυτό.

Ήταν ευλογία. Ήταν μνήμη. Ήταν κάτι που συνέδεε το μικρό της σπίτι με τον Σταυρό του Χριστού.

Την παραμονή της Υψώσεως , τον έβαζε σε ένα καθαρό πανί και τον κρατούσε στην αγκαλιά της μέχρι να πάει στην Εκκλησία. Και όταν επέστρεφε, έπαιρνε λίγα κλωνάρια στο σπίτι.

Τα τοποθετούσε δίπλα στις εικόνες. «Να μοσχοβολάει το σπίτι», έλεγε.
Μα ίσως αυτό που ήθελε πραγματικά ήταν κάτι βαθύτερο.
Να μοσχοβολάει η ψυχή.
Γιατί εκείνοι οι άνθρωποι μπορεί να μην ήξεραν πολλά γράμματα.
Ήξεραν όμως κάτι που εμείς, μέσα στην γνώση και στην ταχύτητά μας, πολλές φορές ξεχνάμε.

Πως η πίστη δεν είναι μόνο λόγια. Είναι τρόπος ζωής. Είναι να ετοιμάζεσαι πριν από τη μεγάλη ημέρα. Να καθαρίζεις το σπίτι, αλλά πρώτα να καθαρίζεις την καρδιά.

Να φροντίζεις τον βασιλικό, αλλά να θυμάσαι πως ο Θεός περιμένει να φροντίσεις και την ψυχή σου.