ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΑΣ

  

Ἡ σημερινὴ Κυριακή, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ἔχει καθιερωθῇ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μᾶς ὡς ἑορτὴ τῶν ἁγίων Πατέρων ποὺ συγκρότησαν τὴν Τετάρτη (Δ) Οἰκουμενικὴ Σύνοδο στὴν Χαλκηδόνα, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίση τὴν αἵρεση τοῦ μονοφυσιτισμοῦ.

Ὁ μονοφυσιτισμὸς ἦταν μιὰ αἵρεση ποὺ ὑποστήριζε ὅτι ὁ Χριστὸς ἀποτελέσθηκε μὲν ἀπὸ δύο φύσεις, τὴν θεία καὶ τὴν ἀνθρώπινη, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἕνωση παραμένει μόνον ἡ θεία φύση, ἀφοῦ ἡ ἀνθρώπινη φύση ἀπορροφήθηκε ἀπὸ τὴν θεία. 

Αὐτὴ ἡ διδασκαλία ἀνατρέπει ὅλη τὴν θεολογία τῆς Θεανθρωπότητος τοῦ Χριστοῦ, ἀκόμη δὲ ἀνατρέπει καὶ τὸ μυστήριο τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Διότι ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει, κατὰ τὴν ἄποψή τους, στὸν Χριστὸ ἀνθρώπινη φύση, ἡ ὁποία, κατὰ τοὺς μονοφυσίτας ἀπορροφήθηκε ἀπὸ τὴν θεία φύση, τότε πὼς μποροῦμε νὰ κοινωνοῦμε τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ καὶ πὼς μποροῦμε νὰ ἑνωθοῦμε μαζὶ Τοῦ;

Οἱ Πατέρες ἀντιμετώπισαν αὐτὴν τὴν αἵρεση μὲ τὸν ὅρο ὅτι οἱ δύο φύσεις στὸν Χριστό, θεῖα καὶ ἀνθρώπινη, ἑνώθηκαν καὶ ἐνεργοῦν «ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως», δηλαδὴ ὁ Χριστὸς ἀποτελέσθηκε ἀπὸ δύο φύσεις, ἀλλὰ καὶ ἐνεργεῖ διὰ τῶν δύο φύσεων.

Ἡ Ἐκκλησία δὲν γνωρίζει ἄλλη ἀγωγή, πέρα ἀπὸ αὐτὴν ποὺ ἔζησαν καὶ δίδαξαν οἱ Προφῆτες, οἱ Ἀπόστολοι καὶ οἱ Πατέρες.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας με την μελέτη της Αγίας Γραφής, Παλαιάς και Νέας Διαθήκης, ιδίως με την Αποκάλυψη του Χριστού στους Αποστόλους, γνώριζαν ότι ο Χριστός είναι αληθινός Θεός, ο οποίος ενηνθρώπησε για να νικήση τον θάνατο, την αμαρτία και τον διάβολο. Στον Ιορδάνη ποταμό φανερώθηκε η ύπαρξη της Αγίας Τριάδος. Στο Όρος Θαβώρ έλαμψε το πρόσωπο του Χριστού όπως ο ήλιος και τα ιμάτιά Του έγιναν λευκά όπως το φως. 

Επίσης, η φωτεινή νεφέλη εκάλυψε τους Μαθητές και ακούσθηκε η φωνή του Πατρός. Αυτό το Φως δεν ήταν κτιστό, αλλά θείο, άκτιστο, ήταν το Φως της θεότητος. Στον Χριστό υπήρχε η ανθρώπινη φύση (ψυχή, σώμα), αλλά από μέσα εξερχόταν και η λάμψη της θεότητος. Αυτό το Φως δεν ήταν μία άλλη φύση, αλλά η θεία φύση που ήταν ενωμένη με την ανθρώπινη φύση στον Χριστό. Έτσι, φανερώθηκε η θεότητα του Χριστού χωρίς να καταργήται η ανθρώπινη φύση. Αυτό έκανε τους Πατέρες να πούν ότι οι δύο φύσεις –θεία και ανθρωπίνη– ενεργούν στην υπόσταση-πρόσωπο του Λόγου «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως».

20 Ιουλίου 2026, 52 χρόνια από τον «Αττίλα Ι»

 

Σωτηρούλα Βασιλείου, δρ Ιστορίας 

«Είναι δύσκολο να πιστέψω πως μας τους έφερε η θάλασσα της Κερύνειας […]

Σκέψου να μας γίνει βραχνάς η οροσειρά της Κερύνειαςσκέψου να την κοιτάμε με τρόμο […].

Ανασήκωσε την πλάτηκι απόσεισέ τους, Πενταδάχτυλέ μου […]». (Κώστας Μόντης)

Σήμερα, 20 Ιουλίου 2026, στις 5.30 το πρωί, στην Κύπρο ήχησαν, ξανά, οι σειρήνες, υπενθυμίζοντας πως τέτοια ώρα, 52 χρόνια πριν, τουρκικά στρατεύματα αποβιβάζονταν στην περιοχή Πέντε Μίλι, οκτώ χιλιόμετρα δυτικά της Κερύνειας. Παράλληλα, Τούρκοι αλεξιπτωτιστές έπεφταν στον τουρκικό θύλακα Λευκωσίας – Αγίου Ιλαρίωνα ενώ τουρκικά αεροπλάνα επιτίθεντο σε Κερύνεια και Λευκωσία. 

Επρόκειτο για την επιχείρηση «Αττίλας Ι», με πρόσχημα την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης και στόχο την επιβολή των διχοτομικών τουρκικών σχεδίων εις βάρος της Κύπρου. Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου είχε προσφέρει στην Τουρκία το άλλοθι για την Εισβολή, η οποία παραβίαζε κάθε κανόνα της διεθνούς νομιμότητας. Συγκεκριμένα, η Τουρκία επικαλέστηκε ως δικαιολογία τα επεμβατικά δικαιώματα των Εγγυητριών Δυνάμεων βάσει των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου και τους κινδύνους, που διέτρεχαν οι Τουρκοκύπριοι από την επικράτηση του πραξικοπήματος.

Δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛΔΥΚ πάσχισαν, παρά την πανθομολογούμενη παρείσφρηση της προδοσίας, να προβάλουν αντίσταση, αλλά αυτή ήταν ασυντόνιστη. Το Ψήφισμα 353 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών της 20ής Ιουλίου 1974, με το οποίο απαιτούντο άμεση κατάπαυση του πυρός και τερματισμός της ξένης επέμβασης στην Κύπρο, ουδόλως λήφθηκε υπόψιν από την Τουρκία. Στο μεταξύ, πολίτες δολοφονούνταν, αιχμαλωτίζονταν, βιάζονταν και εκδιώκονταν από τις εστίες τους. 

Πέραν της Κερύνειας και της Λευκωσίας, αιματηρούς βομβαρδισμούς υφίστατο και η Αμμόχωστος. Ενδεικτική της όλης κατάστασης είναι η έκβαση της επιχείρησης ΝΙΚΗ. Συγκεκριμένα, το βράδυ της 21ης προς 22α Ιουλίου επιχειρήθηκε η άφιξη στην Κύπρο μοίρας Καταδρομέων από τη Σούδα (Χανιά). Ωστόσο, ένεκα τραγικής ασυνεννοησίας, η Εθνική Φρουρά, θεωρώντας τα αεροσκάφη τουρκικά, άρχισε να εκτοξεύει εναντίον τους αντιαεροπορικά πυρά. 

Ο ανατριχιαστικός ήχος των σειρήνων ξύπνησε την Κύπρο – 52 χρόνια κατοχής

 

20 Ιουλίου 1974: Παραβιάζοντας κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου η Τουρκία εισβάλλει στην Κύπρο – Η Κύπρος θυμάται και τιμά όλους όσοι υπερασπίστηκαν την πατρίδα εναντίον του Τούρκου εισβολέα το 1974.

Ήχησαν και φέτος οι σειρήνες… Ο χρόνος πάγωσε εκείνο το τραγικό πρωινό της 20ης Ιουλίου, πριν ακριβώς 52 χρόνια, όταν το «χρυσοπράσινο φύλλο» της Μεσογείου άρχισε να αιμορραγεί από την βίαιη μπότα του Τούρκου κατακτητή που εισέβαλλε με μένος στο νησί, σκορπώντας τον όλεθρο, τον θάνατο, την απόγνωση και την καταστροφή.

Παραβιάζοντας κάθε κανόνα της διεθνούς δικαίου και νομιμότητας, η Τουρκία «σκηνοθετεί» την πρώτη φάση της κυπριακής τραγωδίας, στις 20 Ιουλίου 1974, ενώ λίγες μέρες μετά ακολούθησε το δεύτερο δράμα κατά το οποίο καταλήφθηκε και η Αμμόχωστος. Από τότε, η Τουρκία κατέχει παράνομα το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η Κύπρος σήμερα θυμάται και τιμά όλους όσοι υπερασπίστηκαν την πατρίδα εναντίον του Τούρκου εισβολέα το 1974. Σε όλες τις πόλεις της ελεύθερης Κύπρου διοργανώνονται εκδηλώσεις μνήμης και τιμής για τους πεσόντες και δεήσεις για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων της κυπριακής τραγωδίας.

Έρχεται ο κουμπάρος! (π. Φιλήμων)

 

ΕΠΙ ΤΗΝ ΛΥΧΝΙΑΝ Η’ ΥΠΟ ΤΟΝ ΜΟΔΙΟΝ;

 

 «Οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασι αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ» (Ματθ. 5, 14-15).

«Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρυφτεῖ πόλη, ποὺ βρίσκεται ἐπάνω σὲ ἕνα βουνό. Οὔτε ἀνάβουν λυχνάρι καὶ τὸ τοποθετοῦν κάτω ἀπὸ τὸ μόδι, ἀλλὰ ἐπάνω στὸν λυχνοστάτη καὶ ἔτσι λάμπει σέ ὅλους, ποὺ βρίσκονται στὸ σπίτι». 

            Οι χριστιανοί σήμερα καλούμαστε άραγε να δώσουμε μαρτυρία στη δημόσια ζωή ή καλό είναι να λειτουργούμε σιωπηρά και ταπεινά; Υπάρχουν κάποιοι που έχουν θάρρος, δυναμισμό, θεωρούν ότι ο χριστιανός δεν είναι για να κρύβεται, αλλά για να ομολογεί με παρρησία την πίστη του σε όλες τις πτυχές της δημόσιας ζωής.

Αρκετοί έχουν μία ροπή προς το απόλυτο, με επιφύλαξη αν είναι προς τον Απόλυτο. Έχοντας βάλει σε προτεραιότητα την ηθική διάσταση της χριστιανικής μαρτυρίας, βλέπουν στον κόσμο την αμαρτία, το κακό, την κυριαρχία του διαβόλου, με αποτέλεσμα να έχουν μία επικριτική διάθεση για τους πάντες και τα πάντα. Θέλουν από την πολιτική να βλέπει τον κόσμο με τη χριστιανική ματιά, με αποτέλεσμα να φτάνουμε σε τραγελαφικές καταστάσεις, όπως είναι οι πολιτικοί ηγέτες των δύο μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων, οι οποίοι αιματοκυλίζουν τον κόσμο για να επιβάλουν το καλό, που είναι το συμφέρον τους, και χρησιμοποιούν την χριστιανική πίστη ως άλλοθι και βοηθό στις επιδιώξεις τους. Επειδή επικαλούνται τη χριστιανική ιδιότητά τους, θεωρούν πως κάθε έργο τους είναι δικαιολογημένο, διότι ανήκουν στην πλευρά του «καλού».

Αρκετοί πάλι έχουν σχηματίσει στη νοοτροπία τους ένα δίπολο: «πίστη εναντίον κόσμου». Ο πιστός, αυτομάτως, είναι εναντίον του κόσμου, εναντίον της τεχνολογικής προόδου, ασχέτως αν τη χρησιμοποιεί, διαβλέπει κινδύνους απώλειας της προσωπικής ελευθερίας, μολονότι ελεύθερα εκφράζει τη γνώμη του. Ο πιστός θεωρεί τον εαυτό του ως αυθεντία, διότι η πίστη του δίνει αυτή τη δυνατότητα. Δεν μπορεί να δει όμως ότι ο Χριστός δεν μας θέλει να είμαστε απόκοσμοι, δεν ζήτησε από τον Πατέρα του στην αρχιερατική Του προσευχή στον κήπο της Γεθσημανή να μας πάρει από τον κόσμο, αλλά να μας προφυλάξει από τον πονηρό (Ιωάν. 17,15). 

Αυτό σημαίνει ότι ο Χριστός δεν ήρθε να καταργήσει τον κόσμο, την πορεία του, την πρόοδό του, δεν ήρθε καν να κρίνει τον κόσμο, αλλά να σώσει τον κόσμο (Ιωάν. 12,47). Γι’ αυτό και ο χριστιανός δεν πορεύεται με την πίστη του για να κρίνει και να κατακρίνει τον κόσμο, αλλά για να βοηθήσει τον εαυτό του και τους ανθρώπους να βρούνε την οδό της σωτηρίας, της πίστης που γίνεται σχέση με τον Χριστό, που γίνεται αγάπη και ζωή, ανάσταση και αιωνιότητα.

Ο νους σου μοιάζει με θάλασσα.

  

Όχι την επιφάνεια που βλέπουν όλοι, μα τα αόρατα βάθη της, εκεί που το φως του ήλιου δεν φτάνει ποτέ.
Στην αρχή, σε βλέπω σαν τη ρηχή ακτή , τα κύματα των σκέψεών σου, οι παλίρροιες των συναισθημάτων σου. Παιχνιδιάρικη, διάφανη, με αφρό που χορεύει στο φως. Μα όσο σε γνωρίζω, βουτάω πιο βαθιά.
Και τότε ανακαλύπτω τα μυστικά σου ρεύματα, τους ανεξερεύνητους ωκεανούς μέσα σου. Εκεί κάτω, η σιωπή έχει βάρος. Εκεί γεννιούνται οι σκέψεις που δεν είπες ποτέ, τα όνειρα που έπνιξες για να μη σε πνίξουν, οι αγάπες που φύλαξες σαν θησαυρούς σε ναυάγια. Είσαι τόσο ήρεμος όσο η νηνεμία μιας ανέμελης μέρας, μα κρύβεις μέσα σου την ορμή τυφώνων που μετέωροι ταξιδεύουν.

Η Κόλαση δεν είναι όπως τη ζωγράφισαν οι άνθρωποι.

  

Για πολλούς αιώνες, η φαντασία πολλών ανθρώπων γέμισε την κόλαση με φωτιές, δαίμονες με τρίαινες, καζάνια που βράζουν και βασανιστήρια που θυμίζουν περισσότερο μεσαιωνικούς πίνακες παρά την Αγία Γραφή. Αυτές οι εικόνες επηρέασαν βαθιά τη λαϊκή θρησκευτικότητα, όμως δεν εκφράζουν την ορθόδοξη θεολογία.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν διδάσκει έναν Θεό που δημιουργεί ένα βασανιστήριο για να εκδικηθεί όσους δεν Τον ακολούθησαν. Ο Θεός δεν παύει ποτέ να είναι Αγάπη.
«Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν.»
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν ο Θεός αγαπά τους μεν και μισεί τους δε. Αγαπά όλους το ίδιο. Το ερώτημα είναι πώς βιώνει ο κάθε άνθρωπος αυτή την ίδια αγάπη.
Οι Άγιοι Πατέρες, ιδιαίτερα ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, μας διδάσκουν ότι το άκτιστο φως του Θεού είναι ένα και το αυτό. Δεν υπάρχει ένας άλλος Θεός για τους δικαίους και ένας διαφορετικός για τους αμαρτωλούς.
Το ίδιο φως που γίνεται για τους αγίους χαρά, ειρήνη και ζωή, γίνεται για εκείνον που αρνήθηκε την αγάπη του Θεού πόνος, ντροπή και εσωτερική οδύνη.
Δεν αλλάζει ο Θεός.
Αλλάζει η καρδιά του ανθρώπου.
Σκεφθείτε έναν άνθρωπο που μισεί το φως. Όταν ανοίξει ξαφνικά ο ήλιος, δεν υποφέρει επειδή ο ήλιος έγινε κακός, αλλά επειδή τα μάτια του δεν αντέχουν το φως.
Έτσι και στη Δευτέρα Παρουσία.
Ο Χριστός θα αποκαλυφθεί «ἐν δόξῃ πολλῇ». Δεν θα εμφανιστεί διαφορετικός στους μεν και διαφορετικός στους δε. Όλοι θα σταθούν μπροστά στον ίδιο Χριστό.
Οι καθαροί στην καρδιά θα Τον αντικρίσουν ως την εκπλήρωση κάθε πόθου τους.
«Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται.»

Πότε θα ξαναγυρίσει ο Προφήτης Ηλίας;

  

Η μορφή του Προφήτη Ηλία κατέχει μια μοναδική και ένδοξη θέση στην παγκόσμια πνευματική ιστορία. Είναι ο ζηλωτής προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης, ο άνθρωπος που δεν γνώρισε τον σωματικό θάνατο, αλλά «ανελήφθη ως εις τον ουρανόν» πάνω σε πύρινο άρμα. Το ερώτημα για την επιστροφή του απασχολεί τις καρδιές των πιστών εδώ και χιλιάδες χρόνια, κρύβοντας μέσα του ένα βαθύ πνευματικό μυστήριο.

Σύμφωνα με την ιερή παράδοση και τις Γραφές, η φυσική επιστροφή του Προφήτη Ηλία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους Έσχατους Καιρούς. Στο τελευταίο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης αναφέρεται ρητά: «Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμῖν ᾿Ηλίαν τὸν Θεσβίτην, πρὶν ἢ ἐλθεῖν τὴν ἡμέραν Κυρίου τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ» (Μαλ. 4, 4). 

Ὁ Προφήτης Ἠλίας

 

Ὁ Προφήτης Ἠλίας, υἱός τοῦ Σαβώκ ἀπό τήν φυλή τοῦ Ἀαρών, ἦταν Ἰσραηλίτης καί ἔδρασε στό βόρειο βασίλειο τοῦ Ἰσραήλ κατά τήν διάρκεια τῆς βασιλείας τοῦ Ἀχαάβ (875 – 854 π.Χ.) καί τοῦ Ὀχοζία (854 – 853 π.Χ.). Ἡ πρώτη του ἐμφάνιση καλύπτεται ἀπό μυστήριο, τό ὁποῖο διατηρεῖται καθ’ ὅλη τήν διάρκεια τῆς ζωῆς του. Ὑπάρχει μόνο μία σύντομη ἀναφορά στήν καταγωγή του: «Καί εἶπεν Ἠλιού ὁ προφήτης ὁ θεσβίτης ἐκ Θέσβης τῆς Γαλαάδ…», πού ὅμως καί αὐτή ἀμφισβητεῖται. 

Κάποιοι ὑποστηρίζουν, στηριζόμενοι στό Γ’ Βασιλειῶν 17, 1, ὅτι ἡ ἀναφορά ἐνισχύει τήν ὑπόθεση ὅτι ὁ Προφήτης Ἠλίας δέν ζοῦσε σέ ἕνα συγκεκριμένο μέρος στήν Γαλαάδ, πού κεῖται ἀνατολικά τοῦ Ἰορδάνου, ἀλλά ἦταν μέλος εἴτε τῶν Κενιτῶν, εἴτε τῶν Ρεχαβιτῶν, σχισματικῶν ὁμάδων, πού ἡγοῦνταν τῆς νομαδικῆς ζωῆς. 

Ἡ ἔρευνα, ἐπίσης, κλίνει πρός τήν ἄποψη, ὅτι τό μέρος πού ὀνομαζόταν Τισμπέ ἤ Τσιμπί τῆς Γαλαάδ εἶναι ὁ τόπος τῆς γεννήσεως τοῦ Προφήτου. Μερικοί προσπαθοῦν νά τήν ταυτίσουν μέ τήν Τισμπέ τῆς περιοχῆς τῆς φυλῆς τοῦ Νεφταλί, ἀλλά οἱ Ἑβδομήκοντα ἐκλαμβάνουν τήν ἀμφισβητούμενη λέξη ὡς κύριο ὄνομα καί μεταφράζουν «Ἠλίας ὁ θεσβίτης ἀπό τή Θεσβών τῆς Γιλεάδ».

Ἐπιπρόσθετα ἔχει ὑποστηριχθεῖ, ὅτι εἶναι πιθανόν τό ὄνομα Ἠλίας νά μην ἦταν τό γνήσιο ὄνομα τοῦ Προφήτου, ἀλλά ἕνα θεοφόρο ὄνομα, πού δηλώνει τήν προφητική ἀποστολή του.

Παρ’ όλα αὐτά, δέν ὑπάρχει λόγος νά ἀμφισβητήσουμε ὅτι ὁ Προφήτης Ἠλίας καταγόταν ἀπό τά ἄγρια ἀλλά ὄμορφα βουνά τῆς περιοχῆς τῆς Γαλαάδ, τῆς ὀρεινῆς Παλαιστίνης στήν ἀνατολική πλευρά τοῦ Ἰορδάνου καί προερχόταν, πιθανῶς, ἀπό τήν φυλή Γάδ ἤ ἀπό τό ἥμισυ τῆς φυλῆς Μανασσῆ. Τά ἀπομονωμένα βουνά καί ἡ ἄγονη ἔρημος ἀνταποκρίνονταν στό πνεῦμα τοῦ Προφήτου, πού ἦταν αὐστηρό, ἀσκητικό καί καθαρῶν μονοθεϊστικό. Ὁ Προφήτης Ἠλίας διακρίνεται ἀπό τούς ὁμοεθνεῖς του γιά τόν φόβο του πρός τόν Θεό, ὁ Ὁποῖος κατ’ ἀποκλειστικότητα τόν ἀπασχολεῖ.

Ὁ τρόπος βίου τοῦ Προφήτου Ἠλία ὑπῆρξε μία συνεχής διαμαρτυρία κατά τῆς χαναατικῆς θρησκείας, καί μάλιστα τοῦ Βάαλ, καί τοῦ πολιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος διέφθειρε τήν Ἰσραηλιτική θρησκεία. Κέντρο τῶν προσπαθειῶν καί τῶν ἀγώνων του εἶναι ἡ ἀναγνώριση τοῦ Γιαχβέ ὡς τοῦ μόνου Θεοῦ.

Ἡ ἐποχή του εἶχε ἀνάγκη ἀπό μία μεγάλη μορφή, πού θά ἔσωζε τό Ἰσραήλ ἀπό τήν εἰδωλολατρεία καί τήν θρησκευτική κατάπτωση, ὅπου εἶχε περιπέσει. Έκφραστής τῶν ἀντιδράσεων, πού διαδραματίσθηκαν ἐκείνη τήν περίοδο, ἦταν ὁ Προφήτης Ἠλίας.

Οἱ ἰσχυροί τῆς ἡμέρας, μεθυσμένοι ἀπό τίς στρατιωτικές νίκες, ἀπό τήν λάμψη τῆς νέας πρωτεύουσας καί ἀπό τήν εὐημερία τῶν πόλεων, ζοῦν σέ μία ἀτμόσφαιρα ἀλαζονικῆς αὐτάρκειας καί ἐθνικῆς ἐξάρσεως. Στό βασιλικό παλάτι, ἡ εἰδωλολάτρισσα σύζυγος τοῦ Ἀχαάβ, ἡ Ἰεζάβελ, δέν καταστρώνει παρά μόνο ἐγκληματικά σχέδια, ἱδρύει στήν Σαμάρεια ναό τοῦ Βάαλ καί ὁ ἴδιος ὁ βασιλέας φαίνεται νά προσφέρει ἀνθρωποθυσία κατά τήν ἀνοικοδόμηση τῆς Ἱεριχοῦς. Στό ναό τοῦ Βάαλ ὑπάρχουν ἑκατοντάδες ψευδοπροφῆτες, πού ἔχουν ἐπιφορτισθεῖ μέ τό ἔργο τῆς διαδόσεως τῆς λατρείας τῶν εἰδώλων. Τό ζήτημα, τό ὁποῖο χωρίζει τίς δύο ὁμάδες λατρείας τῶν προφητῶν, εἶναι θρησκευτικό: εἶναι ὁ Βάαλ θεός ἤ ὁ Γιαχβέ;

Πότε λιβανίζουμε.

 

Και η νύχτα και η μέρα και τα μεσάνυχτα και το πρωΐ και η δύση και το ξημέρωμα, ανήκουν στον Θεό. Ούτε στα πνεύματα, ούτε στις μάγισσες ,ούτε στους διαόλους. Λιβανίζετε όποτε θέλετε και να συνοδεύετε το θυμίαμα με προσευχή. 

Αυτό συμβολιζει το θυμίαμα. Αναπέμπουμε προσευχή από φλεγομενη ειλικρινή καρδια με την ευωδία της ταπείνωσης και της ευγνωμοσύνης και λαμβάνουμε αντί της προσευχής τα χαρίσματα του Αγιου Πνεύματος. Καμιά ώρα δεν είναι απαγορευτική. 

Αυτά είναι προλήψεις των γραϊδίων. Στις αγρυπνίες θυμιάζουμε από την αρχή έως το τέλος. Έχει καμιά διαφορά που είναι μεσανυχτα; Κύριος και της νύχτας και του σκότους και του φωτός και των ωρών είναι ο Θεός. Μην καταπιέζεστε από θλιβερές προλήψεις.

Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής (ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ 630 ΘΕΟΦΟΡΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Δ΄ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ)

 

Ακτινοβόλος εμπειρία

«Εγώ ειμί το φως του κόσμου»

Αγαπητοί αδελφοί,

Η Εκκλησία μας τιμά σήμερα τη σεβάσμια μνήμη των 630 Αγίων Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε το 451 μ.Χ. στη Χαλκηδόνα. 

Στη Σύνοδο αυτή επιτεύχθηκε κάτι θεμελιώδες: η διατύπωση του Χριστολογικού Δόγματος με τρόπο που διασφάλιζε οριστικά τον σωτηριολογικό χαρακτήρα της Εκκλησίας και αναδείκνυε την αιώνια αλήθεια της.

Με αφορμή τις αιρέσεις που παραμόρφωναν την αλήθεια γύρω από το πρόσωπο του Κυρίου, οι Άγιοι Πατέρες διατράνωσαν την πίστη της Ορθοδοξίας: ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος Άνθρωπος. Η ένωση των δύο φύσεων στο Πρόσωπο του είναι πραγματική και αδιαίρετη.

Έτσι, η ανθρώπινη φύση προσλαμβάνεται από τη θεία και ανυψώνεται στην προοπτική της αιωνιότητας. Με αυτή την ομολογία, ο Χριστός δεν είναι απλώς ένας διδάσκαλος, αλλά ο πραγματικός Σωτήρας μας· ο οδηγός που δείχνει τον δρόμο προς το αληθινό Φως, τον Πατέρα των Φώτων. Κατά συνέπεια, ο δρόμος προς τη θέωση είναι πλέον ανοιχτός για κάθε άνθρωπο. Το Δόγμα της Χαλκηδόνας, επομένως, δεν είναι μια στείρα θεωρία, αλλά έχει άμεσες ανθρωπολογικές και σωτηριολογικές προεκτάσεις για την ύπαρξη και τη ζωή μας.

Οι πιστοί το «φως του κόσμου»

Δεν είναι καθόλου τυχαίο που η Εκκλησία επέλεξε για τη σημερινή ημέρα το συγκεκριμένο Ευαγγελικό ανάγνωσμα από την «Επί του Όρους Ομιλία» του Κυρίου. Εκεί, ο Χριστός παρομοιάζει τους μαθητές του με το φως του κόσμου, με μια πόλη κτισμένη πάνω στο βουνό που φαίνεται από παντού, με ένα λυχνάρι που καίει πάνω στο λυχνοστάτη για να φωτίζει τους πάντες.

Σχέσεις ταυτότητας και ετερότητας κατά την Οσία Γαβριηλία

 

 

Δρ. Αχιλλέως Παπατόλιου, 
Διδάσκοντος Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού ΑΠΘ

---

Η έννοια της ταυτότητας βρίσκεται ανάμεσα στα όρια που έχουμε θέσει στον εαυτό μας και στους άλλους.

Η ταυτότητα χαρακτηριστικά αναφέρεται στο πώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους, ποιοι ισχυρίζονται ότι είναι, πώς τους αναγνωρίζουν και πώς τους αξιολογούν οι άλλοι.

Η ταυτότητα του προσώπου μας υποχρεώνει να την αντιμετωπίσουμε ως «ανοικτή» στη διαφορά, σύμφυτη και συμπαρεκτεινόμενη με την ετερότητα.

Η συνειδητοποίηση της ταυτότητάς μας περνά μέσα από την κατανόηση και την αποδοχή της ταυτότητας του Άλλου.

Ο άλλος είναι η απόλυτη ετερότητα. Μόνο μέσα από τη σχέση του με αυτή την ετερότητα θα κατορθώσει το εγώ να κατανοήσει τον εαυτό του.

Υπό αυτή την έννοια η ταυτότητα συνδέεται με την ετερότητα, καθώς προσδιορίζεται μέσα από την ομοιότητα και τη διαφορά.

Πρόκειται περί ετερότητας ριζωμένης στην ταυτότητα. Η ετερότητα του καθενός είναι χρήσιμη, λειτουργική, υποκείμενη στην κριτική κανονιστικών αρχών αυτονομίας και ισότητας καθολικής εμβέλειας. Ο έτερος δεν είναι αλλότριος.

Ετερότητα σημαίνει ιδιαιτερότητα και διαφορετικότητα. Η ταυτότητα όχι μόνον δεν θυσιάζει την ετερότητα, αλλά θυσιάζεται για αυτήν, προκειμένου να αναπτυχθεί μέσα και διά του χρόνου σε δημιουργικότητα, κοινότητα και ελευθερία από κάθε είδους κοινωνική αναγκαιότητα, συνώνυμη της διάσπασης και του κατακερματισμού.

Πάνω σε αυτό το θέμα η Οσία Γαβριηλία θεωρούσε ότι ο άλλος αποτελεί το κοινό στοιχείο της ταυτότητάς μας, και ότι η ταυτότητά μας δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την ετερότητα του άλλου.

«Γι΄ αυτό και ο Θεός έβαλε τις αισθήσεις μας στο Κεφάλι για να βλέπουμε μόνο τον άλλο… Για να μην μπορούμε να δούμε τον εαυτό μας. Για να βλέπουμε μόνο τον Άλλο και να αγαπάμε μόνο τον Άλλο. Και για να βλέπουμε τον εαυτό μας μόνο μέσ΄ τα μάτια του άλλου».

«Οἱ ἱερεῖς εἶναι σὰν τὰ ἀεροπλάνα· γίνονται εἴδηση μόνο ὅταν “πέφτουν”. Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ἱερέων ὑπάρχουν πολλοὶ ποὺ πετοῦν».

  

Πόσο αληθινός είναι αυτός ο λόγος…

Όταν ένας ιερέας σφάλει, η πτώση του γίνεται γρήγορα γνωστή. Συζητείται, σχολιάζεται, αναπαράγεται και πολλές φορές χρησιμοποιείται ως αφορμή για να καταδικαστεί όχι μόνο ο ίδιος, αλλά ολόκληρη η Εκκλησία και το σύνολο των κληρικών.

Σπάνια όμως γίνεται είδηση ο ιερέας που ξενυχτά δίπλα σε έναν άρρωστο.
Ο ιερέας που τρέχει μέσα στη νύχτα για να κοινωνήσει έναν ετοιμοθάνατο.
Ο ιερέας που ακούει για ώρες τον πόνο των ανθρώπων, κρατώντας μέσα του μυστικά, δάκρυα και πληγές που δεν θα φανερώσει ποτέ.

Δεν γίνεται είδηση ο ιερέας που βοηθά μια οικογένεια κρυφά, χωρίς φωτογραφίες και ανακοινώσεις.
Εκείνος που πληρώνει έναν λογαριασμό από το υστέρημά του.
Εκείνος που στηρίζει ένα παιδί, παρηγορεί έναν πενθούντα, συμφιλιώνει ανθρώπους, επισκέπτεται νοσοκομεία, γηροκομεία, φυλακές και σπίτια μοναχικών ανθρώπων.

Δεν γίνεται είδηση ο ιερέας που κουβαλά καθημερινά τα προβλήματα όλης της ενορίας και επιστρέφει στο σπίτι του κουρασμένος, χωρίς να μπορεί πάντοτε να μιλήσει ούτε για τον δικό του πόνο.

Υπάρχουν ιερείς που «πετούν» αθόρυβα.

Πετούν με τα φτερά της προσευχής.
Με την ταπείνωση της διακονίας.
Με την υπομονή απέναντι στην αδικία.
Με την αγάπη προς ανθρώπους που πολλές φορές τους πληγώνουν, τους παρεξηγούν ή απαιτούν από αυτούς να είναι πάντοτε δυνατοί, αλάνθαστοι και διαθέσιμοι.

Μη χαίρεσαι και μην το απολαμβάνεις

 

Να φοβάσαι μήπως γίνεις διάσημος από κάποια εργασία που κάνεις. 

Αν αρχίσουν οι άνθρωποι να σε επαινούν για τη δουλειά σου, μη χαίρεσαι

Ὁ Ἅγιος Αἰμιλιανός ὁ Μάρτυρας

 

Ὁ Ἅγιος Αἰμιλιανός καταγόταν ἀπό τήν περιοχή Δορυστόλου τῆς Θρακικῆς Μοισίας καί ἀπό εὐλαβῆ οἰκογένεια. Ὁ πατέρας του, πού ἦταν τοπάρχης τῆς περιοχῆς, ὀνομαζόταν Σαββατιανός καί φρόντισε νά ἀναθρέψει τόν υἱό του μέ πνεῦμα χρηστότητος καί εὐσεβείας.

Κατά τήν ἐποχή τοῦ αὐτοκράτορος Ἰουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου (360 – 363 μ.Χ.) καί Καπιτωλίνου βικαρίου, ὁ Ἅγιος ὑπηρετοῦσε στόν στρατό. 

Ἐπειδή ἦταν ζηλωτής τῆς πίστεως, εἰσῆλθε στόν εἰδωλολατρικό ναό καί συνέτριψε τά ξόανα καί ἀγάλματα πού ἦσαν τοποθετημένα μέσα σ’ αὐτόν, χωρίς νά γίνει άντιληπτός σέ κανέναν, σέ μιά στιγμή πού ὁ λαός τοῦ Δορυστόλου διασκέδαζε μαζί μέ τόν ἔπαρχο Καπιτωλίνο.

Μόλις ὁ ἔπαρχος πληροφορήθηκε τό γεγονός, ὀργίσθηκε καί ἔδωσε ἐντολή νά βροῦς ἀμέσως αὐτόν πού τό ἔκανε. Οἱ στρατιῶτες συνέλαβαν ἕναν ἀθῶο χωρικό. Μαθαίνοντας ὁ Ἅγιος τήν σύλληψη τοῦ ἀθώου χωρικοῦ, σκέφθηκε ὄχι μόνο ὅτι ἕνας ἀθῶος θά πλήρωνε γιά κάτι πού δέν εἶχε διαπράξει, ἀλλά καί ὅτι θά ἔχανε τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι παρουσιάσθηκε στούς στρατιῶτες καί ὁμολόγησε τήν πράξη του. 

Άμέσως οἱ στρατιῶτες Βαλεριανός καί Μαξέντιος τόν συνέλαβαν καί τόν ἔφεραν μέ ὀνειδισμούς στό ἀνάκτορο τοῦ Καπιτωλίνου. Ἀφοῦ τοῦ ἀνέφεραν ὅτι αὐτός εἶναι πού γκρέμισε τά εἴδωλα καί βεβήλωσε τίς θυσίες πού εἶχαν τοποθετηθεῖ ἐπάνω στούς βωμούς, ὁ ἡγεμόνας ὀργίσθηκε καί ἔδωσε ἐντολή νά τόν βασανίσουν.

Μετά τα βασανιστήρια ὁ Καπιτωλῖνος τόν προέτρεψε νά θυσιάσει στά εἴδωλα λέγοντας στόν Ἅγιο, ὅτι ἡ πίστη του εἶναι μάταιη καί ψεύτικη. Ὁ Αἰμιλιανός καί πάλι δέν δίστασε. Ὁμολόγησε τήν πίστη του στόν Χριστό καί Κύριό του. Τότε ὁ ἡγεμόνας ἔδωσε ἐντολή νά κάψουν τόν Αἰμιλιανό ζωντανό.