Η εξομολόγηση είναι μεγάλο δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Είναι το ιατρείο της ψυχής, το λιμάνι της επιστροφής, η αγκαλιά του Πατέρα που περιμένει το παιδί Του να γυρίσει.
Δεν είναι όμως μια απλή συνήθεια, ούτε μια τυπική θρησκευτική πράξη που γίνεται για να πούμε ότι τακτοποιηθήκαμε. Η εξομολόγηση δεν είναι ένα πλύσιμο της ψυχής χωρίς κόπο, χωρίς συναίσθηση, χωρίς αλλαγή.
Είναι μυστήριο, αλλά για να ενεργήσει μέσα μας, χρειάζεται να υπάρχει καρδιά που πονά, ταπεινώνεται και θέλει να αλλάξει.
Χωρίς μετάνοια, η εξομολόγηση μένει άκαρπη. Μπορεί ο άνθρωπος να πει τα λάθη του, να απαριθμήσει τις αμαρτίες του, να θυμηθεί περιστατικά, λόγια, πράξεις και σκέψεις, αλλά αν μέσα του δεν υπάρχει η απόφαση να σηκωθεί, τότε η εξομολόγηση γίνεται απλώς μια αναφορά γεγονότων. Δεν γίνεται επιστροφή. Δεν γίνεται θεραπεία. Δεν γίνεται καινούργια αρχή.
Μετάνοια δεν σημαίνει απλώς στενοχωριέμαι. Πολλοί στενοχωριούνται επειδή πληγώθηκε ο εγωισμός τους, επειδή φανερώθηκε το λάθος τους, επειδή έχασαν την εικόνα που είχαν για τον εαυτό τους. Η αληθινή μετάνοια είναι κάτι βαθύτερο. Είναι να πονά η καρδιά γιατί απομακρύνθηκε από τον Θεό. Είναι να συνειδητοποιεί ο άνθρωπος ότι η αμαρτία δεν είναι απλώς μια παράβαση κανόνα, αλλά πληγή στη σχέση του με τον Θεό, με τον πλησίον και με τον ίδιο του τον εαυτό.
Ο άνθρωπος που μετανοεί δεν πηγαίνει στην εξομολόγηση για να δικαιολογηθεί. Δεν πηγαίνει για να αποδείξει ότι «οι άλλοι φταίνε περισσότερο». Δεν πηγαίνει για να παρουσιάσει τον εαυτό του λιγότερο ένοχο και περισσότερο αδικημένο. Πηγαίνει και λέει: Κύριε, εγώ έφταιξα. Εγώ πλήγωσα. Εγώ απομακρύνθηκα. Εγώ έχω ανάγκη από το έλεός Σου. Αυτή η φράση ανοίγει τον ουρανό. Αυτή η ταπείνωση θεραπεύει. Αυτή η ειλικρίνεια φέρνει τη χάρη του Θεού.
Η εξομολόγηση χωρίς μετάνοια μοιάζει με άνθρωπο που πηγαίνει στον γιατρό, λέει με ακρίβεια την αρρώστια του, ακούει τη θεραπεία, αλλά βγαίνοντας από το ιατρείο συνεχίζει ακριβώς τα ίδια που τον αρρωσταίνουν. Τι ωφελεί να γνωρίζεις την πληγή σου, αν δεν θέλεις να θεραπευτείς; Τι ωφελεί να λες την αμαρτία σου, αν την έχεις ήδη αποφασίσει ως τρόπο ζωής; Τι ωφελεί να ζητάς συγχώρηση, αν δεν έχεις καμία διάθεση να αφήσεις αυτό που σε καταστρέφει;
Βεβαίως, η μετάνοια δεν σημαίνει ότι από τη στιγμή της εξομολόγησης ο άνθρωπος γίνεται αναμάρτητος. Κανείς δεν θεραπεύεται μαγικά. Κανείς δεν παύει να παλεύει. Ο αγώνας συνεχίζεται. Οι πτώσεις μπορεί να υπάρχουν. Η αδυναμία μπορεί να εμφανιστεί ξανά. Όμως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στον άνθρωπο που πέφτει και πονά, και στον άνθρωπο που πέφτει και το θεωρεί φυσιολογικό. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε εκείνον που αγωνίζεται, έστω και με δυσκολία, και σε εκείνον που δεν θέλει να κάνει ούτε ένα βήμα.
Ο Θεός δεν ζητά από εμάς μια ψεύτικη τελειότητα. Ζητά ειλικρινή καρδιά. Δεν ζητά να μην έχουμε πληγές. Ζητά να Του τις δείξουμε. Δεν ζητά να είμαστε δυνατοί από μόνοι μας. Ζητά να Του πούμε: Κύριε, χωρίς Εσένα δεν μπορώ. Αυτή είναι η αρχή της σωτηρίας. Όταν ο άνθρωπος σταματήσει να παριστάνει τον δίκαιο και σταθεί μπροστά στον Θεό ως αμαρτωλός που ζητά έλεος, τότε αρχίζει η αληθινή θεραπεία.
Το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας είναι ότι πολλοί θέλουμε συγχώρηση χωρίς αλλαγή, άφεση χωρίς αγώνα, παρηγοριά χωρίς μετάνοια. Θέλουμε έναν Θεό που να μας καθησυχάζει, αλλά όχι να μας μεταμορφώνει. Θέλουμε να μας αγαπά, αλλά όχι να μας ελέγχει. Θέλουμε να μας συγχωρεί, αλλά όχι να μας καλεί σε νέο τρόπο ζωής. Όμως ο Χριστός δεν ήρθε για να μας αφήσει όπως είμαστε. Ήρθε για να μας αναστήσει. Και η ανάσταση περνά μέσα από τον σταυρό της μετάνοιας.











