Ήταν 3 Μαρτίου του 1957, μέρα κατά την οποία, οι πάνοπλοι Άγγλοι στρατιώτες, περικύκλωσαν το κρησφύγετο του Υπαρχηγού της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου και έριξαν μέσα σε αυτό βενζίνη και χειροβομβίδα, με αποτέλεσμα να πέσει μαχόμενος ο Σταυραετός του Μαχαιρά.
Ο Ήρωας Γρηγόρης Αυξεντίου ενταφιάστηκε την επομένη, 4 Μαρτίου, στις Κεντρικές Φυλακές, στα Φυλακισμένα Μνήματα.
Οι μοναχοί έκρυβαν τον Αυξεντίου στη Μονή και μάλιστα ο ηγούμενος τον είχε «μεταμφιέσει» σε καλόγερο για να τον προστατέψει από τους Άγγλους, λέει ο Επίσκοπος Λήδρας κ. Επιφάνιος, Καθηγούμενος της Μονής, ο οποίος μας μιλάει για την Μονή Μαχαιρά, την μεγάλη και σημαντική ιστορία της και για τον Γρηγόριο Αυξεντίου. Η Ιερά, Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή της Παναγίας του Μαχαιρά, στην Κύπρο, βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της οροσειράς του Τροόδους, σε υψόμετρο 870 μέτρων.
Η Μονή είναι αφιερωμένη στην Παναγία και πανηγυρίζει στα Εισόδια της Θεοτόκου, στις 21 Νοεμβρίου. Επίσης, εορτάζει και στις 13 Δεκεμβρίου, ημέρα εορτής των κτιτόρων της, Αγίων Νεοφύτου, Ιγνατίου, Προκοπίου και Νείλου.
Για το βάθος ψυχής το οποίο ενέπνευσε τον ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου (1928 – 1957), υπαρχηγό της ΕΟΚΑ, να θυσιάσει την ζωή του για την ελευθερία της Κύπρου, είχε μιλήσει στο ραδιόφωνο Pemptousia FM και την εκπομπή “Επικαιρότητα” με τη δημοσιογράφο Μαρία Γιαχνάκη, ο Ανδρέας Καουρής, Δήμαρχος της κατεχόμενης Λύσης – δημοσιογράφος.
Η ζωή του
Ο Αυξεντίου γεννήθηκε στο χωριό Λύση Αμμοχώστου στις 22 Φεβρουαρίου 1928. Με την αποφοίτησή του από το γυμνάσιο μετέβη στην Ελλάδα για να σπουδάσει στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Μπήκε τελικά στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών και παράλληλα μελετούσε για να εγγραφεί στη Φιλοσοφική. Υπηρέτησε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα ως Ανθυπολοχαγός πεζικού και μετά επέστρεψε στην Κύπρο, όπου εργάστηκε ως οδηγός ταξί.
Στις 20 Ιανουαρίου 1955 έγινε η πρώτη συνάντηση του Αυξεντίου με τον Γεώργιο Διγενή – Γρίβα, που ήταν αρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α. (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών) και μπήκε στον αγώνα κατά των Άγγλων. Την άνοιξη του ιδίου χρόνου συμμετείχε στις επιθέσεις κατά της Ηλεκτρικής Εταιρείας και του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Λευκωσίας.







