Ὁ Ἅγιος Εὐστάθιος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ

 

Ἦταν ἀρχικὰ εἰδωλολάτρης καὶ ὀνομαζόταν Πλακίδας. Ἦταν ἀρχιστράτηγος στὸ ρωμαϊκὸ στρατὸ ἐπὶ αὐτοκρατορίας Τραϊανοῦ.

Ὅταν ὁ Χριστὸς παρουσιάσθηκε μπροστὰ του μιὰ μέρα στὸ δάσος μὲ τὴν μορφὴ ἐλαφιοῦ, ὁ Εὐστάθιος πίστεψε καὶ βαπτίσθηκε μαζὶ μὲ τὴν σύζυγό του Θεοπίστη καὶ τὰ παιδιὰ τους, Ἀγάπιο καὶ Θεόπιστο.

Μόλις πληροφορήθηκε ὁ αὐτοκράτορας ὅτι ὁ ἀξιωματικός του ἔγινε χριστιανός, τὸν ἀπέμπεψε ἀπὸ τὸ στρατὸ καὶ τὸν ἐξόρισε μαζὶ μὲ τὴν οἰκογένειά του. 

Μάλιστα, στὸν δρόμο γιὰ τὴν ἐξορία ὁ Εὐστάθιος χωρίσθηκε ἀπὸ τὴν σύζυγό του καὶ τὰ παιδιά του.

Ἔπειτα ἀπὸ κάποια χρόνια, ὁ Τραϊανὸς χρειάσθηκε ξανὰ τὴν πολύτιμη προσφορὰ τοῦ Εὐσταθίου καὶ τὸν ἀνακάλεσε στὸ στράτευμά του. 

Οἱ πολεμικὲς ἱκανότητες τοῦ Ἁγίου χάρισαν στὸν αὐτοκράτορα μεγάλες νίκες. Μάλιστα ὁ Εὐστάθιος σὲ μία ἀπὸ τὶς ἐκστρατεῖες του βρῆκε ξανὰ τὴν οἰκογένειά του, ἡ ὁποία ὅλα αὐτὰ τὰ χρόνια εἶχε περάσει πολλὲς κακουχίες.
Λίγο καιρὸ ἀργότερα ὁ Ἀνδριανός, διάδοχος τοῦ Τραϊανοῦ, ζήτησε ἀπὸ τὸν Εὐστάθιο νὰ παραστεῖ σὲ θυσία ποὺ θὰ γινόταν σὲ εἰδωλολατρικοὺς θεούς. 

Καληνύχτα!

  

 

Για κάθε ηλιοβασίλεμα υπάρχει και μια ανατολή. 

Για κάθε όνειρο που τελειώνει , υπάρχει και ένα που γεννιέται. 

Ἡ Σταυρική θυσία τοῦ Xριστοῦ πηγή ἐμπνεύσεως καί σωτηρίας γιά ὅλους

  

Κυριακή μετά τήν Ὕψωση τοῦ Tιμίου καί Zωοποιοῦ Σταυροῦ, ἀγαπητοί, καί ἡ Ἐκκλησία μας συνεχίζοντας νά τιμᾶ τόν Tίμιο καί Zωοποιό Σταυρό διαβάζει Eὐαγγέλιο Σταυρικό. (Μάρκου κεφ. η´, 34-38. θ´, 1.)

Ὁ Xριστός μας, καθώς ἀνέβαινε στήν Ἁγία Πόλη γιά τό Ἄχραντο Πάθος Tου, ἐνημέρωνε καί προετοίμαζε τούς Mαθητάς καί Ἀποστόλους Tου. Σέ μιά τέτοια φάση, καί ἀφοῦ τελείωσε τήν πρόβλεψη γιά τό Πάθος Tου, Tόν πῆρε ἰδιαίτερα ὁ Ἀπόστολος Πέτρος καί Tοῦ εἶπε ὁ Θεός νά Tόν λυπηθεῖ, νά μή σταυρωθεῖ. Kαί ὁ Ἰησοῦς τόν ὀνόμασε Σατανᾶ. 

Kαί πῆρε τότε εὐκαιρία καί ἀφορμή κι εἶπε τά λόγια πού ἀκοῦμε στό σημερινό Eὐαγγέλιο: «Ὅποιος θέλει νά Μέ ἀκολουθήσει, ν’ ἀπαρνηθεῖ τόν ἑαυτό του καί νά σηκώσει τό σταυρό του, καί νά ’ρθει ἀπό κοντά Μου».

Ὁ ἄνθρωπος στόν Παράδεισο τόν ἐπίγειο ἀρνήθηκε τόν Θεό του καί πέθανε πνευματικά καί βιολογικά. Tώρα μᾶς καλεῖ ὁ Θεάνθρωπος νά ἀρνηθοῦμε τόν «παλαιό ἄνθρωπο», τόν κακό ἑαυτό μας, καί νά βάλωμε στή θέση του τόν Xριστό, καί νά λέμε μέ τόν Ἀπόστολο Παῦλο: «Ἐγώ δέν ζῶ πιά, ζεῖ μέσα μου ὁ Xριστός».

Aὐτό δέν εἶναι εὔκολο· εἶναι σταυρός καί ἀνθρωπίνως ἀκατόρθωτο. Ὅμως, μέ τή Θεία Xάρη καί τή θεία δύναμη τοῦ Tιμίου καί Zωοποιοῦ Σταυροῦ ὁ Xριστιανός ἄνθρωπος μπορεῖ νά κατορθώσει τό ἀκατόρθωτο, ἀρκεῖ ἐμεῖς νά κάνωμε τό ἀνθρώπινο· τίς προσπάθειες πού μποροῦμε, καί τό ὑπόλοιπο, τό ἀδύνατο, θά τό κάνει ὁ Φιλάνθρωπος. 

Γιατί στήν Ἐκκλησία μας εἶναι ὅλα Θεανθρώπινα. Ἡ ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου μέ τή Θεία Xάρη γίνεται δύναμη, ἡ ἁμαρτία τοῦ ἀνθρώπου μέ τή Θεία Xάρη γίνεται ἁγιότητα, τό σκοτάδι τοῦ ἀνθρώπου μέ τή Θεία Xάρη γίνεται φῶς.

Kαί χρειάζεται, ὅπως εἴπαμε καί πρίν, καί ἡ ἀνθρώπινη προσπάθεια πάντοτε, γιατί ὑπάρχει τό «ὅστις θέλει», ὑπάρχει ἡ ἐλευθερία, ὑπάρχει τό αὐτεξούσιο, εἴμαστε κι ἐμεῖς ἀφεντικά. Kαί λέει ὁ Xριστός: «Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται, βιάζει τόν ἑαυτό του». Ἔχουμε ἐξουσία ἐπάνω στόν ἑαυτό μας, καί νά τόν βιάσωμε, καί νά τόν ἐξαναγκάσωμε —μέ τήν ὄμορφη ἔννοια— σέ ὡραῖα πράγματα καί θεϊκές καταστάσεις.

Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής (Κυριακή μετά την Ύψωσιν)

 

Σωτήρια απάρνηση

«Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού…»

Η εφιαλτική κρίση που ζώνει σε όλα τα επίπεδα το σύγχρονο κόσμο και η οποία δεν είναι απλώς ηθική και αξιακή, όπως καθημερινά διαπιστώνουμε στο βάθος της, αφήνει ένα παγερό αίσθημα ανασφάλειας να περιλούζει τον σημερινό άνθρωπο. Ο τελευταίος αισθάνεται ανήμπορος και προδομένος από κοσμικά συστήματα και ιδεολογίες, που τόσο ασφυκτικά τον κυκλώνουν και τον εξουθενώνουν. Η κρίση αυτή αποκαλύπτει τελικά την αδυναμία του. 

Κι ας νόμιζε για τόσα χρόνια ότι μπορούσε να είναι παντοδύναμος, με το αίσθημα της υπερηφάνειας και της αλαζονείας να είναι διάχυτο σε όλες τις δραστηριότητές του, αλλά και γενικότερα στη στάση που διαμόρφωνε σε όλο το πλέγμα των σχέσεών του: με τον Θεό, τον συνάνθρωπο, αλλά και με την κτίση ολόκληρη. Οι πολεμικές ιαχές που ηχούν απ’ άκρου σ’ άκρον στον πλανήτη αρκούν για να τον κάνουν να νιώσει εντελώς αδύναμος και να τον ζώσουν εφιαλτικά οι λογής ανασφάλειές του.

Αποδεικνύεται, λοιπόν, περίτρανα από τη σημερινή οδυνηρή πραγματικότητα και την αδιέξοδη πορεία στην οποία εισήλθε η ανθρωπότητα, ότι τα στηρίγματα του ανθρώπου στον πλούτο και την υλική ευμάρεια μόνο ψευδαισθήσεις και απογοήτευση του προσφέρουν. Αυτό, άλλωστε, μαρτυρεί και η γενικότερη κατάπτωση που ταλανίζει τον πλανήτη. 

Το πιο φοβερό όμως είναι η διαπίστωση ότι το ανεκτίμητης αξίας πρόσωπο του ανθρώπου, ως «εικόνα του Θεού», συνθλίβεται μέσα από τη χρεοκοπία και την κατάρρευση συστημάτων και δεικτών. Αυτά είναι τα έργα και οι ημέρες του ανθρώπου που στηρίχθηκε στη νοοτροπία του «υπερανθρώπου» και αρνήθηκε από τη ζωή του τον Θεάνθρωπο, τον Σωτήρα Χριστό.

Τα ψεύτικα στηρίγματα

Απαντήσεις γύρω από τα αμείλικτα σημερινά ερωτήματα και τους προβληματισμούς δεν μπορεί παρά να δίνει η ευαγγελική αλήθεια. Ρέουν μάλιστα τόσο κρυστάλλινα από τη γραφίδα των ευαγγελιστών τα αληθινά μηνύματα, ώστε θα μπορούσαν να αποτελέσουν ισχυρό δείκτη για έξοδο από τα πολλαπλά αδιέξοδα. 

Ειδικότερα, το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα, το οποίο ακούγεται επίσης και την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας ως προς το πού θα πρέπει να στραφεί ο άνθρωπος για να αναζητήσει τη σωστή πορεία στη ζωή του.

Χειροτονήθηκε ο Επίσκοπος Μηδείας Καλλίνικος

 

 

Γραφείο ρεπορτάζ: Romfea.gr

---

Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο τελέστηκε σήμερα, Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026 στον Ιερό Ναό Ευαγγελιστρίας Καρπάθου.

Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας πραγματοποιήθηκε η χειροτονία του Επισκόπου Μηδείας κ. Καλλινίκου.

Την χειροτονία του Επισκόπου Μηδείας Καλλινίκου τέλεσε ο Σεβ. Μητροπολίτης Καρπάθου κ. Αμβρόσιος.

Να αναφερθεί ότι ο Ιερός Ναός ήταν κατάμεστος από πιστούς, αλλά και από πνευματικά παιδιά του νέου Επισκόπου Μηδείας Καλλινίκου.

Ο διάβολος μας βοηθάει;

Όταν ο εχθρός οργώνει και ο Θεός σπέρνει.

Άκουσα μια πολύ δυνατή εικόνα από τον αξιοσέβαστο π. Γεώργιο Σχοινά: ότι πολλές φορές ο διάβολος, χωρίς να το θέλει, «οργώνει» τη ζωή μας και ύστερα έρχεται ο Θεός και σπέρνει.

Η φράση, αν απομονωθεί, μπορεί να ξενίσει. Πώς είναι δυνατόν να πούμε ότι «ο διάβολος μας βοηθάει»;

Φυσικά, ο διάβολος δεν θέλει ποτέ το καλό του ανθρώπου. Δεν πειράζει τον άνθρωπο για να τον διορθώσει ούτε τον πληγώνει για να τον οδηγήσει στον Θεό. 

Η πρόθεσή του είναι η απομάκρυνση από τον Θεό, η απελπισία, η πτώση.

Κι όμως, εδώ ακριβώς εμφανίζεται το μεγαλείο της θείας Πρόνοιας.

Ο Θεός μπορεί να πάρει ακόμη και εκείνο που σχεδιάστηκε για την καταστροφή μας και να το μετατρέψει σε δρόμο σωτηρίας.

Ο διάβολος έρχεται να καταστρέψει το χωράφι.

Το αναποδογυρίζει. Το σκάβει. Το πληγώνει. Ανοίγει βαθιά αυλάκια. Και νομίζει ότι τελείωσε. Όμως πίσω του έρχεται ο Θεός.

Κοιτάζει τα αυλάκια και εκεί όπου ο εχθρός άφησε πληγές, ο Θεός ρίχνει σπόρο.

Και τότε μπορεί να συμβεί κάτι συγκλονιστικό: από την πληγή να γεννηθεί προσευχή. Από την αποτυχία ταπείνωση. Από την εγκατάλειψη βαθύτερη αναζήτηση του Θεού. Από μια δοκιμασία επιστροφή. Από τα δάκρυα μετάνοια.

Δεν ήταν ο διάβολος που μας έκανε καλό.

Ήταν ο Θεός που δεν επέτρεψε στο κακό να έχει τον τελευταίο λόγο.

Αυτό το βλέπουμε με έναν συγκλονιστικό τρόπο στην ιστορία του Ιώβ. Ο πειρασμός θέλει να τον συντρίψει. Ο Θεός όμως θέτει όρια στην ενέργεια του πειραστή. Και μέσα από ολόκληρη τη δοκιμασία ο Ιώβ φτάνει τελικά σε βαθύτερη γνώση του Θεού: «ἀκοῇ μὲν ὠτὸς ἤκουόν σου τὸ πρότερον, νυνὶ δὲ ὁ ὀφθαλμός μου ἑώρακέ σε»

Υπάρχει όμως ένα ακόμη μεγαλύτερο παράδειγμα. Ο Σταυρός.

Εκεί όπου οι δυνάμεις του κακού νόμιζαν ότι είχαν νικήσει, εκεί πραγματοποιήθηκε η συντριβή τους. Εκεί όπου φαινόταν ότι βασίλευσε ο θάνατος, ανέτειλε η Ανάσταση.

Αυτό είναι ένα από τα μεγάλα παράδοξα της χριστιανικής ζωής: ο Θεός δεν είναι δημιουργός του κακού, αλλά είναι τόσο παντοδύναμος ώστε μπορεί να πάρει ακόμη και τις συνέπειες του κακού και να τις μεταμορφώσει.

Και κάποια στιγμή ἔνιωσα μέσα μου μία ἀπίθανη ἐλευθερία.

  

Ένιωσα ὅτι δὲν ἔχω ἐχθρούς,
ὅτι καὶ αὐτοὶ ποὺ μὲ πολεμοῦσαν
ἦταν απλά ἄρρωστοι ἄνθρωποι,
ὅπως κι ἐγώ.

Ένιωσα ὅτι μπορῶ νὰ σ' ἀγαπῶ
κι ὅταν δὲν μ' ἀγαπᾶς,
μπορῶ νὰ σὲ σέβομαι
κι ὅταν δὲν μὲ σέβεσαι,
μπορῶ νὰ σ' ἐκτιμῶ
κι ὅταν δὲν μ' ἐκτιμᾶς.

Οἱ Ἅγιοι Τρόφιμος, Σαββάτιος καὶ Δορυμέδων

 

Μαρτύρησαν ἐπὶ βασιλέως Πρόβου καὶ διοικητοῦ Ἀντιοχείας Ἠλιοδώρου (278 μ.Χ.).

Ὅταν λοιπὸν ὁ Τρόφιμος μὲ τὸν Σαββάτιο βρέθηκαν στὴν Ἀντιόχεια καὶ εἶδαν τὰ πολυποίκιλα ἁμαρτωλὰ ὄργια ποὺ γίνονταν πρὸς τιμὴν τοῦ Ἀπόλλωνα, δὲ συγκρατήθηκαν καὶ ἀποδοκίμασαν δημόσια τὴν ἁμαρτωλὴ αὐτὴ παραφροσύνη.

Βέβαια, γρήγορα συνελήφθησαν καὶ ὁδηγήθηκαν στὸ δικαστήριο. Θαρραλέα δήλωσαν πὼς εἶναι χριστιανοί. Τότε ὁ ἡγεμόνας Ἠλιόδωρος διέταξε καὶ τοὺς μαστίγωσαν ἀνελέητα. 

Τόσο, ποὺ οἱ σάρκες τους κόβονταν κομμάτια. Ἐκεῖ ὁ Σαββάτιος ἄφησε τὴν τελευταία του πνοή.

Ὁ δὲ Τρόφιμος ὁδηγήθηκε σὲ ἄλλο σκληρότερο ἡγεμόνα, τὸν Διονύσιο Περώννιο. Αὐτός, ἀφοῦ τὸν ἔγδαρε μὲ σιδερένια νύχια, μισοπεθαμένο τὸν ἔριξε στὴν φυλακή. 

Ἐκεῖ τὸν ἐπισκέφθηκε κάποιος, βουλευτής, ὁ Δορυμέδων, ποὺ εἶδε τὸ μαρτύριό του καὶ στερεώθηκε στὴν πίστη τοῦ Χρίστου. Ὅταν τὸ ἔμαθε αὐτὸ ὁ ἡγεμόνας, βασάνισε σκληρὰ τὸν Δορυμέδοντα. 

Ἔπειτα, ἔριξε καὶ τοὺς δυὸ τροφὴ στὰ θηρία, μέσα στὸ ἀμφιθέατρο. 

Ἀλλὰ ἡ πεινασμένη ἀρκούδα καὶ ἡ αἱμοβόρα λεοπάρδαλη στάθηκαν στὰ πόδια τους σὰν ἥμερα ἀρνιά. Τὸ ἴδιο καὶ τὸ ἀγριεμένο λιοντάρι ποὺ ἐλευθέρωσαν ἀργότερα.

Καλημέρα!

  

 

Ο πνευματικός πλούτος,
είναι σαν τον ήλιο.

Καληνύχτα!

  

Όταν νυχτώνει ψάχνω...
Δεν ξέρω τι ψάχνω...
Μπορεί να ψάχνω την ζωή μου...

Σεβ. Ναυπάκτου Ιερόθεος: Η προσωκρατική φιλοσοφία και η δυτική σκέψη

 

 

του Σεβ. Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

---

Ὅταν γίνεται λόγος γιά προσωκρατική φιλοσοφία ἐννοεῖται ἡ περίοδος πού ἐκτείνεται ἀπό τόν 6ο αἰῶνα π.Χ. μέχρι τήν ἐμφάνιση τοῦ Σωκράτη στά μέσα καί τέλη τοῦ 5ου αἰῶνα π.Χ. Πρόκειται γιά μιά βραδεία σταδιακή ἐξέλιξη ἀπό τήν μυθική ἀντίληψη στήν ὀρθολογιστική σκέψη.

1. Ἡ σημασία τῆς προσωκρατικῆς φιλοσοφίας

Πρίν τόν 6ο αἰῶνα ἐπικρατοῦσε ἡ μυθολογία, ἀπό τόν 6ο ἕως τέλη τοῦ 5ου αἰῶνος ἐπικρατεῖ ἡ προσωκρατική φιλοσοφία, ἀπό τήν ὁποία δίνεται προτεραιότητα στήν φύση καί τόν λόγο, κατά τόν 5ο αἰῶνα, μέ τήν ἐμφάνιση τοῦ Σωκράτη, δόθηκε προτεραιότητα στόν ἄνθρωπο, δηλαδή στράφηκε τό ἐνδιαφέρον ἀπό τήν φύση στήν ἠθική φιλοσοφία, ὁπότε ἀρχίζει ἡ λεγομένη Ἀττική φιλοσοφία μέ τόν Σωκράτη, τόν Πλάτωνα καί τόν Ἀριστοτέλη. 

Τό σημαντικό εἶναι ὅτι ὅλοι σχεδόν οἱ προσωκρατικοί φιλόσοφοι εἶναι Ἴωνες καί ἡ προσωκρατική φιλοσοφία ἀναπτύσσεται στά παράλια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καί τήν Κάτω Ἰταλία, καί μόνον κατά τό τέλος τοῦ 5ου αἰῶνος καί τόν 4ο αἰῶνα π.Χ. κέντρο τῆς φιλοσοφικῆς σκέψης γίνεται ἡ Ἀθήνα.

Οἱ προσωκρατικοί φιλόσοφοι εἶναι «οἱ τό πρῶτον φιλοσοφήσαντες διά τό θαυμάζειν (ἀπορεῖν)». Ἀσχολήθηκαν μέ τήν κοσμολογία, τήν ἀρχή τῶν ὄντων, ἀλλά ἔθεσαν καί ἠθικά καί ὀντολογικά προβλήματα, ὅταν μιλοῦσαν μερικοί ἀπό αὐτούς γιά τό ὄν.

Ὁ Πλάτων, ὁ Ἀριστοτέλης, ὁ Πλούταρχος διέσωσαν ἀποσπάσματα ἀπό τούς προσωκρατικούς. Οἱ πληροφορίες πού μᾶς δίνει ὁ Πλάτων γι’ αὐτούς εἶναι μονόπλευρες, ὁ Ἀριστοτέλης ἔκανε συστηματική ἀνάλυση τῶν παλαιοτέρων ἀπό αὐτόν φιλοσοφικῶν θεωριῶν, ἀναφέρονται στούς φιλοσόφους αὐτούς, τό ἴδιο ἔκαναν καί οἱ μεταγενέστεροι, ὅπως ὁ Θεόφραστος.

Ὁ Ἀριστοτέλης θεώρησε ὅτι ὁ ἀνθρωπισμός τοῦ Σωκράτη ὑπῆρξε τομή στήν ἱστορία τῆς φιλοσοφίας, χωρίς νά χαρακτηρίση τούς προηγούμενους ὡς προσωκρατικούς, πού ἔγινε ἀργότερα. Θεώρησε ὅτι οἱ φιλόσοφοι πρίν τόν Σωκράτη ἀσχολήθηκαν περισσότερο μέ τήν φυσική φιλοσοφία καί τήν κοσμολογία, παρά μέ τήν ἠθική, ὅτι αὐτοί ἀποκάλυψαν τίς ὑλικές ἀρχές καί τά κινητικά αἴτια τῶν φυσικῶν φαινομένων, ὅμως δέν μπόρεσαν νά συλλάβουν τά δομικά στοιχεῖα τῶν πραγμάτων, τίς ἀξίες καί τούς σκοπούς τους.

Γνωρίζουμε ὅτι διασώθηκαν μόνον ἀποσπάσματα ἀπό τά κείμενα τῶν προσωκρατικῶν, ἔτσι ὅσα γνωρίζουμε γι’ αὐτούς εἶναι ἀπό ἔμμεσες μαρτυρίες καί κριτικές μεταγενεστέρων συγγραφέων. Γιά παράδειγμα, ἀπό τόν Παρμενίδη σώθηκε τό ποίημα «περί φύσεως» μέ 163 ἑξάμετρους στίχους, ἐνῶ ἀπό τόν Ἡράκλειτο σώζονται στούς μεταγενέστερους 139 συνοπτικά ἀποσπάσματα. Οἱ σύγχρονες ἔρευνες καί μελέτες ἔδωσαν τήν δυνατότητα νά ἀξιοποιηθῆ ἀκόμη καλύτερα τό φιλοσοφικό τους ἔργο.

Οἱ προσωκρατικοί ἀντέταξαν τόν ὀρθό λόγο καί τήν ἴδια τήν φύση στίς μυθικές παραδόσεις πού ἐπικρατοῦσαν πρίν ἀπό αὐτούς. Ἐπικεντρώθηκαν στήν ἑρμηνεία τοῦ κόσμου, δίνοντας τόν προσδιορισμό τῆς ἀρχῆς καί τῆς δομῆς του. Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι πολλά ἀπό τά ἔργα τους φέρουν τόν τίτλο «περί φύσεως». Ἐνῶ πρίν ἀπό αὐτούς ἐπικρατοῦσε ὁ μυθολογικός χαρακτήρας, οἱ προσωκρατικοί ἐπεχείρησαν νά ἐξηγήσουν τήν δημιουργία καί τήν ὑφή τοῦ κόσμου, βασιζόμενοι στήν παρατήρηση καί στίς δυνάμεις τοῦ νοῦ καί τοῦ λόγου.

Οι γυναίκες με τα μαύρα

  

Όταν μπαίνει η φωτεινή άνοιξη αλλά και το μελαγχολικό φθινόπωρο μ’ αρέσει να περπατάω στους δρόμους του χωριού. 

Τα ήσυχα απογεύματα όταν ο ήλιος κουρασμένος πια σε χαϊδεύει σαν φίλος στους ώμους κι ο αέρας κοιμάται στα κλαδιά των δέντρων τα σπίτια κι οι δρόμοι μοιάζουν σαν σκηνικό μιας ταινίας που γυρίζεται, είναι σε εξέλιξη, απλά ο σκηνοθέτης κι οι ηθοποιοί κάνουν το διάλειμμά τους πριν ξεκινήσουν το γύρισμα της επόμενης σκηνής.

Οι γάτες στις αυλές, καθώς περνάς δεν ταράζονται, συνεχίζουν το χουζούρι τους, γλείφονται ή χασμουριούνται, ένα σκυλί μπορεί να σε πάρει από πίσω ή να σε γαυγίσει μέσα από τα κάγκελα του κήπου τρομάζοντάς σε και διακόπτοντας τη σκέψη ή την ονειροπόλησή σου.
Τα καλοκαίρια όμως είναι αλλιώς… Όταν πέφτει ο ήλιος γεμίζουν οι αυλές… Φωνές, κουβέντες και γέλια… Παιδιά στους δρόμους και στις πλατείες παίζουν το παιχνίδι της νιόβγαλτης ζωής…

Εμένα όμως τα μάτια κι η καρδιά μου σταματά σε κάτι ήσυχα σοκάκια, σε σπίτια χαμηλά και σε κάτι μικρές αυλές που σε κάσες βαμμένες με κόκκινη λαδομπογιά μυρίζει η αρμπαρόριζα και καίνε μικρές φωτιές από τα κόκκινα γεράνια…
Στα χαμηλά πεζούλια ή σε πλαστικές καρέκλες έξω στο δρόμο βγαίνουν σαν τα σαλιγκάρια μετά τη βροχή οι γυναίκες με τα μαύρα… Κουβαλούν και κραυγάζουν με τις μαύρες παντιέρες των ρούχων τους την απώλειά τους, το πένθος τους… Τι κι αν έχουν περάσει χρόνια και χρόνια αυτές πιστές σε έναν αρχαίο κώδικα συμπεριφοράς θα τα φορούν μέχρι να φύγουν από τον κόσμο…

Κάθονται η μια δίπλα στην άλλη και μιλούν σιγά… Ίσως να λένε για τα περασμένα… Κάποτε ήταν κι αυτές δροσερές κοπέλες, μπορεί να ερωτεύτηκαν… μετά γινήκανε γυναίκες, παντρεύτηκαν, τις περισσότερες φορές όχι αυτόν που αγάπησαν, κάνανε σπιτικό, παιδιά, δούλεψαν στα χωράφια, μπορεί να χόρεψαν σε πανηγύρια και σε γάμους, να παιδεύτηκαν και να υπηρέτησαν δεσποτικές πεθερές και αυταρχικούς συζύγους… Ποιος ξέρει…
Τώρα όταν αναφέρονται σ’ αυτές λένε «οι γριές»… Σαν να μιλούν για ληγμένα προϊόντα…

Όταν περάσεις από μπροστά τους και τις καλησπερίσεις, πριν προλάβεις να απομακρυνθείς θα ακούσεις τον ψίθυρο «ποια είναι αυτή;» και μετά πολλές λέξεις η μια κοντά στην άλλη, σαν τιτίβισμα πουλιών, θα δώσουν τις διαφωτιστικές πληροφορίες. Αν κάποια από αυτές είναι γνωστή σου ή συγγενής, δεν γλυτώνεις την ολιγόλεπτη στάση…

ΟΟΣΑ: Οι μισοί μαθητές μας είναι νοητικά ανήμποροι – To «Idiocracy» είναι εδώ!

 

 

 Ελευθέριος Ανδρώνης

Να λοιπόν που το γένος το οποίο φωταγώγησε την οικουμένη με το φέγγος των γραμμάτων και των επιστημών, έφτασε σήμερα να βουλιάζει στο σκότος του λειτουργικού αναλφαβητισμού. 

Δηλαδή της ανικανότητας για βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, γραφής και κατανόησης κειμένου. Νοητική αφασία. Με μία λέξη; Αποβλάκωση!

Σύμφωνα με τα συνταρακτικά στοιχεία του ΟΟΣΑ (που προκύπτουν από τον διαγωνισμό PISA 2025),  οι μισοί Έλληνες μαθητές αδυνατούν να αναπτύξουν έστω τη βασική ικανότητα λειτουργικού εγγραμματισμού. Το 49,5% στα Μαθηματικά, το 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και το 40,9% στις Φυσικές Επιστήμες βρίσκονται κάτω από το όριο ασφαλείας.

Σε σχέση με τα δεδομένα του 2022, η ελληνική μαθητική κοινότητα σήμερα σημειώνει πτώση 16 ολόκληρων μονάδων στην ανάγνωση, 7 μονάδων στις Φυσικές Επιστήμες και 6 μονάδων στα Μαθηματικά. Αν δούμε το φαινόμενο σε εύρος δεκαετίας (2015-2025), η Ελλάδα βουλιάζει στον αναλφαβητισμό με τριπλάσια ταχύτητα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ!

Βασικές αιτίες αυτής της κυριολεκτικής συμφοράς; Ένα πανάθλιο εκπαιδευτικό σύστημα που βασίζεται στη λογική της παπαγαλίας. Η απαξίωση της κλασσικής λογοτεχνίας και του ελληνικού πνεύματος στα σχολεία, δηλαδή η αποξένωση των παιδιών από την πολιτιστική κληρονομιά τους. Η νοσηρή εξάρτηση από τα social media. 

Η αποβλάκωση στις οθόνες των τάμπλετ και του Netflix. Η υποχώρηση της γλωσσικής βάσης και η υπονόμευση του λεξιλογίου από τη woke κουλτούρα. Το εκπαιδευτικό προβάδισμα της σάρκας (και των άπειρων θελημάτων της) έναντι του πνεύματος (και της φυσικής τροφής του).

Η διάρρηξη της σχέσης μαθητή – δασκάλου και η καταφρόνηση του λειτουργήματος της διδασκαλίας. Η τυποποίηση της παιδείας και η υπερβολική εξάρτηση από τα φροντιστήρια. Η ανυπαρξία εξατομικευμένης στήριξης στον κάθε μαθητή και τον μοναδικό χαρακτήρα του. Η αποθέωση των αυτοματισμών και η κουλτούρα «εύκολης λύσης». Τα μολυσμένα πρότυπα της «αρπαχτής», του πανσεξουαλισμού, της βίας και της επιβολής στον πλησίον. Ο θεσμικός ευτελισμός της έννοιας «αριστεία».

Και πάμε στα ακόμη βαθύτερα αίτια της μαζικής αποχαύνωσης. Είναι η καταστροφή της (πραγματικής) οικογένειας ως ιερού θεσμού και ως βάσης για την ορθή διαμόρφωση της σκέψης. Είναι η εμμονή πολλών γονέων για το αδειανό περιτύλιγμα ενός πτυχίου και όχι για το πραγματικό περιεχόμενο μόρφωσης που το συνοδεύει. 

Είναι η συστημική (και συστηματική) δολιοφθορά στην Ορθόδοξη πίστη που έχει ως αποτέλεσμα τον εκμηδενισμό των αξιών, την εξάλειψη των κινήτρων, το αδιέξοδο της ματαιότητας, την απροθυμία για ιεράρχηση στόχων. Και είναι ο υπέρμετρος κορεσμός από πληροφορίες στην εξωσχολική ζωή, που δεν αφήνει χώρο και φαιά ουσία στην ύλη της μάθησης.

  

 

Κάποτε, ένας άνθρωπος γεμάτος αγωνία, πήγε σε έναν γέροντα και του είπε:
Γέροντα, άλλοτε φοβάμαι για το αύριο, άλλοτε χαίρομαι, για όσα έχω. Μα μέσα μου, δεν βρίσκω ειρήνη. Τι να κάνω για να μην παρασύρομαι, ούτε από τις λύπες ούτε από τις χαρές;
Ο γέροντας τον κοίταξε με αγάπη και του είπε:
Να θυμάσαι πάντοτε ένα πράγμα: ο Θεός είναι μαζί σου.
Ο άνθρωπος απόρησε.
Μόνο αυτό;
Και ο γέροντας απάντησε:
Ναι. Όταν έρχεται η θλίψη, να θυμάσαι πως δεν είσαι μόνος. Όταν έρχεται η δοκιμασία, να θυμάσαι, πως ο Θεός γνωρίζει τον δρόμο σου.
Κι όταν έρχεται η χαρά, να μην ξεχνάς, Εκείνον που σου την χάρισε. Τότε η λύπη, δεν θα γίνεται απελπισία, και η χαρά δεν θα γίνεται υπερηφάνεια.
Ο άνθρωπος έφυγε κρατώντας βαθιά μέσα του αυτά τα λόγια.
Και με τον καιρό κατάλαβε, πως η ζωή αλλάζει συνεχώς. Άλλοτε έχει ήλιο, και άλλοτε σύννεφα. Άλλοτε γελάμε, και άλλοτε δακρύζουμε. Άλλοτε ανοίγουν οι δρόμοι, και άλλοτε κλείνουν.

Η δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα.

  

Η φράση του Αποστόλου Παύλου. Η δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα, είναι μία από τις φράσεις εκείνες της Αγίας Γραφής που, αν αποκοπούν από το συνολικό τους νόημα, μπορούν εύκολα να παρεξηγηθούν. Στη σημερινή γλώσσα, όταν ακούμε τη λέξη φόβος, ο νους μας πηγαίνει στον τρόμο, στην ανασφάλεια, στην απειλή, στην εξουσία του ενός επάνω στον άλλον.

Όμως αυτό, δεν είναι το νόημα, του Αποστόλου. Ο Παύλος δεν καλεί τη γυναίκα να τρέμει τον άνδρα της. Δεν της ζητά να χάσει την ελευθερία, την προσωπικότητα ή την αξιοπρέπειά της. Δεν της ζητά να σωπαίνει μπροστά στην αδικία. Δεν της ζητά να ανέχεται σκληρότητα, προσβολές, εξευτελισμό ή βία. Δεν θεμελιώνει έναν γάμο φόβου.

Μιλά για κάτι εντελώς διαφορετικό. Μιλά για σεβασμό. Για τιμή. Για εκτίμηση. Για εκείνη τη βαθιά και λεπτή στάση της ψυχής που βλέπει τον άλλο όχι ως αντίπαλο, όχι ως ιδιοκτησία, όχι ως κατώτερο ή ανώτερο, αλλά ως πρόσωπο ιερό, μοναδικό και πολύτιμο.

Και μάλιστα, αν προσέξει κανείς ολόκληρο το αποστολικό ανάγνωσμα, θα δει ότι πριν ζητήσει από τη γυναίκα να τιμά τον άνδρα της, ζητά από τον άνδρα κάτι εξαιρετικά δύσκολο και υψηλό: Οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας ἑαυτῶν, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησε τὴν Ἐκκλησίαν καὶ ἑαυτὸν παρέδωκεν ὑπὲρ αὐτῆς. Δηλαδή ο άνδρας καλείται να αγαπά τη γυναίκα του όπως ο Χριστός αγάπησε την Εκκλησία.

Και πώς αγάπησε ο Χριστός; Με θυσία. Με συγχώρηση. Με υπομονή. Με έλεος. Με σταυρό. Με προσφορά του ίδιου Του του εαυτού. Αυτό είναι το μέτρο του χριστιανικού γάμου. Όχι ποιος θα επιβληθεί στον άλλο. Όχι ποιος θα έχει  τελευταίο λόγο. Όχι ποιος θα νικήσει στον καβγά. Όχι ποιος θα αποδείξει ότι έχει δίκιο. Αλλά ποιος θα αγαπήσει περισσότερο.

Ποιος θα συγχωρήσει πρώτος. Ποιος θα κάνει χώρο στην καρδιά του για τον άλλον. Ποιος θα μάθει να λέει συγγνώμη. Ποιος θα μείνει δίπλα στον άλλο στις δύσκολες ώρες. Ποιος θα γίνει παρηγοριά όταν η ψυχή του άλλου κουραστεί.

Ο γάμος, λοιπόν, δεν είναι σχέση εξουσίας. Είναι σχέση προσφοράς. Δεν είναι αγώνας επικράτησης. Είναι σχολείο αγάπης. Δεν είναι τόπος όπου ένας διατάζει και ο άλλος φοβάται.

Είναι τόπος όπου δύο άνθρωποι μαθαίνουν να σέβονται ο ένας τον άλλο, να συγχωρούν ο ένας τον άλλο και να σηκώνουν ο ένας τον σταυρό του άλλου.

Ο σεβασμός της γυναίκας προς τον άνδρα δεν είναι δουλεία. Και η αγάπη του άνδρα προς τη γυναίκα δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα. Είναι ευθύνη. Είναι θυσία. Είναι διακονία. Είναι εκείνη η στάση που λέει: Δεν είσαι μόνος σου. Είμαι εδώ. Θα σε ακούσω. Θα σε σεβαστώ. Θα σε προστατεύσω χωρίς να σε φυλακίσω. Θα σε αγαπήσω χωρίς να σε εξουσιάσω.

Και από την άλλη, ο σεβασμός της γυναίκας δεν σημαίνει ότι εκείνη δεν έχει γνώμη. Δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να διαφωνήσει. Δεν σημαίνει ότι δεν έχει φωνή.

Σημαίνει ότι ακόμη και μέσα στη διαφωνία διατηρεί την τιμή προς το πρόσωπο του συζύγου της. Το ίδιο ακριβώς οφείλει να κάνει και ο άνδρας. Να μην ταπεινώνει. Να μην ειρωνεύεται. Να μην προσβάλλει. Να μην θεωρεί δεδομένη τη γυναίκα που έχει δίπλα του.

Γιατί πολλές φορές ο γάμος δεν πληγώνεται από μεγάλα γεγονότα. Πληγώνεται από μικρές καθημερινές ασέβειες. Από έναν σκληρό λόγο. Από μια ειρωνεία. Από ένα βλέμμα περιφρόνησης. Από την αδιαφορία. Από το δεν σε ακούω. Από το δεν με νοιάζει πώς αισθάνεσαι.

Και αντίστροφα, ο γάμος θεραπεύεται με μικρές καθημερινές πράξεις αγάπης. Με ένα ευχαριστώ. Με ένα συγγνώμη. Με ένα άγγιγμα. Με ένα τηλεφώνημα. Με ένα πιάτο φαγητό που προσφέρεται με αγάπη. Με λίγα λεπτά αληθινής ακρόασης. Με μια προσευχή κρυφή για τον άνθρωπό μας.

Αυτός είναι ο πραγματικός φόβος για τον οποίο μιλά η Εκκλησία. Όχι ο φόβος που διώχνει. Ο σεβασμός που ενώνει. Όχι ο φόβος που μικραίνει. Η τιμή που ανυψώνει. Όχι ο φόβος που φυλακίζει. Η αγάπη που ελευθερώνει.

Και εδώ βρίσκεται ένα πολύ σπουδαίο σημείο: Ο άνδρας δεν μπορεί να απαιτεί σεβασμό και ταυτόχρονα να μην αγαπά. Και η γυναίκα δεν μπορεί να απαιτεί αγάπη και ταυτόχρονα να μην σέβεται. Η χριστιανική ζωή δεν είναι μονομερής απαίτηση. Είναι αμοιβαιότητα. Είναι προσφορά. Είναι ο ένας να γίνεται δώρο για τον άλλον.

Και όταν δύο άνθρωποι το καταλάβουν αυτό, τότε αλλάζει ολόκληρη η σχέση τους. Τότε ο άνδρας δεν ρωτά: Τι δικαιούμαι από τη γυναίκα μου; Αλλά: Πώς μπορώ σήμερα να την αγαπήσω καλύτερα;

Και η γυναίκα δεν ρωτά: Τι μου οφείλει ο άνδρας μου; Αλλά: Πώς μπορώ σήμερα να τον στηρίξω και να τον τιμήσω;