Ιερό Ευχέλαιο στα Εκπαιδευτήρια της Ι.Μ. Πειραιώς

 

Το Μυστήριο του Ιερού Ευχελαίου για τους μαθητές και τις μαθήτριες όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης τελέστηκε χθες, Πέμπτη 2 Απριλίου 2026, στα Εκπαιδευτήρια της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ τέλεσε το Ιερό Μυστήριο μαζί με τον Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο της τοπικής μας Εκκλησίας Πρωτοπρεσβύτερο Ιωάννη Παναγιώτου και τον Πνευματικό Υπεύθυνο των Εκπαιδευτηρίων μας Πρωτοπρεσβύτερο Νικόλαο Βουρλάκο στη μεγάλη αίθουσα Εκδηλώσεων για τα παιδιά του Γυμνασίου και του Λυκείου, ενώ ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αχελώου κ. Νήφων, βοηθός Επίσκοπος και Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς, για τα παιδιά του Βρεφονηπιακού Σταθμού, του Παιδικού Σταθμού, του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού, στο προαύλιο του σχολείου έμπροσθεν του Ιερού Ναού Αγίου Χαραλάμπους.

Παρούσα στο Ιερό Ευχέλαιο ήταν και η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, στην αρμοδιότητα της οποίας είναι οι Βρεφονηπιακοί και Παιδικοί Σταθμοί της χώρας. Την κα Μιχαηλίδου συνόδευε ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Κωνσταντίνος Γλούμης – Ατσαλάκης.

Στη σύντομη προσλαλιά του ο Σεβασμιώτατος εξέφρασε τη χαρά του και Δοξολογώντας τον Πανάγιο Θεό μας, αναφέρθηκε αρχικά «στην πληρέστατη αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο», επισημαίνοντας πως «δεν υπάρχει πιο απλή, πιο ψηλαφητή, πιο γήινη εικόνα από τη Σταύρωση και το Πάθος του Κυρίου της Δόξης για τη δική μας σωτηρία και τη δική μας ανάσταση».

«Η Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα μας χαρίζει αυτά τα δώρα της πνευματικής ανασυγκροτήσεως και κυρίως μας παρέχει τη βεβαιότητα ότι ‘’ο Θεός αγάπη εστί’’», είπε στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος, τονίζοντας ότι «είναι μια μεγάλη ευλογία η σημερινή τελετή του Αγίου Ευχελαίου, διότι μας χαρίζει τα δώρα της σωτηρίας».

Τι δεν είναι προσευχή......

  

Δεν είναι μια λίστα αιτημάτων που στελνεις σαν παραγγελία στο τηλέφωνο.
«Θέλω αυτό, φτιάξε εκείνο, λύσε το άλλο» κι ύστερα το κλείνεις μέχρι την επόμενη ανάγκη.
Δεν είναι ένα κουμπί πανικού που πατάς μόνο όταν πέφτεις στο κενό.
Κι όταν όλα πάνε καλά, το ξεχνάς σαν αριθμό που δεν χρειάζεσαι.
Δεν είναι εξέταση προφορική, όπου μετράνε οι σωστές λέξεις, τα τυπικά κομποσκοίνια, το ύφος το «εκκλησιαστικό».
Ο Θεός δεν βαθμολογεί. Δεν κρατάει πίνακα.
Δεν είναι απόδραση από την πραγματικότητα.
Δεν λες «Θεέ μου» για να μη δεις τον πόνο σου.
Η αληθινή προσευχή κοιτάει τον πόνο κατάματα μαζί Του.

Αν αφήνεις παράθυρο, θα μπει το φως…

 

 

Αν αφήνεις παράθυρο, θα μπει το φως.

Αν όλα είναι κλειστά, από που θα μπει φως και ας είναι άφθονο έξω.

Έτσι και εις τα πνευματικά: Άνοιξε την καρδιά σου στο Χριστόν μας, παρακάλεσε Τον και Εκείνος θα βοηθήσει!

Μη λες «ο Χριστός» αλλά «ο Χριστός μας».

Να είμαστε πρόθυμοι να υποφέρουμε. Να αγαπούμε και την κακοπέραση: λίγο φαγητό, λίγο ύπνο κλπ.

Εγώ πολλά πέρασα. Και πείνασα και έξω στα δέντρα κοιμήθηκα.

Δόξα τω Θεώ για όλα αυτά, λύπη δεν είχα.

Μη φοβηθείς ποτέ, μόνον αγάπα τον Χριστό μας.

Πρέπει να έχουμε κάτι. Όλοι οι Άγιοι μας είχον θλίψεις, πειρασμούς, ασθενείας. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος που τον έστειλαν και εξορία…

Να προσέχετε. Εγώ φοβάμαι.

Εμπιστοσύνη στον εαυτό μου δεν έχω.

Αν ένας Παύλος που ανέβηκε μέχρι τρίτου ουρανού έλεγε, ότι είναι αμαρτωλότερος όλων, πόσον μάλλον ημείς!

Και συμπληρώνει ο Γέροντας: Μη σηκώνεστε από την προσευχή, αν δεν σας έλθουν δάκρυα. Και όταν έρχονται, μη το λέτε, γιατί φεύγει η Χάρις.

Κλείσου στο δωμάτιό σου και θα νοιώσεις μέσα σου διαφορά. Διάβαζε, προσεύχου, θα δεις.

Αγώνας πνευματικός

 

“Δεν κατορθώνετε να συγκεντρώνετε το νου σας στην προσευχή. Τι να κάνετε; 

Ο Κύριος βλέπει ότι η αδυναμία σας αύτη δεν οφείλεται τόσο σε 

δική σας αδιαφορία όσο στις συνθήκες της ζωής σας. 

Και βλέποντας ότι λυπάστε, σας συγχωρεί. 

Από τους ανθρώπους που ζουν στον κόσμο, δεν μπορούμε να απαιτούμε 

τη νήψη όσων άφησαν τον κόσμο, δηλαδή των μοναχών. 

Υπάρχουν δυσκολίες. Τι να κάνουμε; Έτσι είναι η επίγεια ζωή. 

Ὁ Ὅσιος Ἰωσὴφ ὁ Ὑμνογράφος

 

Ὁ Ὅσιος Ἰωσὴφ γεννήθηκε στὴ Σικελία, τὸ ἔτος 816 μ.Χ., ἀπὸ ἐνάρετους καὶ εὐσεβεῖς γονεῖς, τὸν Πλουτίνο καὶ τὴν Ἀγάθη. 

Τὰ περὶ τῆς ζωῆς καὶ τῆς δράσεώς του τὰ γνωρίζουμε ἀπὸ τὸν βίο ποὺ συνέταξε ὁ μαθητὴς καὶ διάδοχός του στὴ μονή του, Θεοφάνης, συμπληρωματικὰ δὲ ἀπὸ τὰ ἐγκώμια ποὺ τοῦ ἀφιέρωσαν ὁ Ἰωάννης Διάκονος καὶ ὁ Θεόδωρος Πεδιάσιμος.

Ὁ Ὅσιος ἀναγκάσθηκε νὰ φύγει ἀπὸ τὴν γενέτειρά του οἰκογενειακῶς, λόγω τῆς ἐντάσεως τῶν Ἀραβικῶν ἐπιδρομῶν ποὺ ἔπειτα ἀπὸ λίγο καιρὸ ἐπρόκειτο νὰ καταλήξουν στὴν κατάληψη τῆς νήσου καὶ νὰ μεταναστεύσει στὴν Πελοπόννησο. 

Σὲ ἡλικία δεκαπέντε ἐτῶν ἀποχωρίσθηκε τοὺς γονεῖς του καὶ μετέβη στὴν Θεσσαλονίκη καὶ συγκεκριμένα στὴν περίφημη μονὴ Λατόμου, ὅπου ἐπιδόθηκε στὴ μοναχικὴ ἄσκηση ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Δεκαπολίτου († 20 Νοεμβρίου), ἀσκώντας τὸ ἔργο τοῦ ὀξυγράφου.

Μετὰ ἀπὸ ἐννέα χρόνια παραμονῆς στὴν Θεσσαλονίκη, τὸ ἔτος 840 μ.Χ., μετέβη στὴν Κωνσταντινούπολη μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο καὶ ἐγκαταστάθηκε στὴ μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρα Ἀντίπα. Δὲν παρέμεινε ὅμως γιὰ πολὺ ἐκεῖ ἀπερίσπαστος, διότι τὸ ἑπόμενο ἔτος ἀπεστάλη ἀπὸ τοὺς Ὀρθοδόξους τῆς Βασιλεύουσας στὴ Ρώμη γιὰ διαβουλεύσεις ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ διωγμοῦ ἀπὸ τοὺς εἰκονομάχους. 

Δὲν κατόρθωσε νὰ φέρει εἰς πέρας τὴν ἀποστολή, διότι τὸ πλοῖο του ἔπεσε στὰ χέρια Ἀράβων πειρατῶν καὶ αὐτὸς ὁδηγήθηκε αἰχμάλωτος στὴν ἀραβοκρατούμενη τότε Κρήτη, ἀπὸ ὅπου ἐλευθερώθηκε μὲ τὶς φροντίδες  φιλάνθρωπων πιστῶν καὶ μὲ θαῦμα τοῦ Ἁγίου Νικολάου.

Κατὰ τὸ βραχὺ χρόνο αὐτῆς τῆς περιπέτειάς του συνέβησαν δύο σημαντικὰ γεγονότα. Τὸ ἕνα, ποὺ σχετιζόταν ἰδιαίτερα μὲ αὐτόν, ἦταν ὁ θάνατος τοῦ πνευματικοῦ του ὁδηγοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Δεκαπολίτου καὶ τὸ ἄλλο, ποὺ ἀφοροῦσε τὴν Ἐκκλησία ὁλόκληρη, ἦταν ἡ ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων.

Ὅταν διὰ τῆς Θεσσαλονίκης ἐπανῆλθε πάλι στὴν Κωνσταντινούπολη, τὸ ἔτος 843 μ.Χ., ἔζησε ἐπὶ δύο χρόνια ὡς ἔγκλειστος  στὴ μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἀντίπα. Ἔπειτα ἔζησε στὰ κτήρια τοῦ ναοῦ τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου ἐπὶ πενταετία, ἕως ὅτου ἵδρυσε δική του μονή, τὸ ἔτος 850 μ.Χ., ἀφιερωμένη στὸν Ἀπόστολο Βαρθολομαῖο. 

14 νηστίσιμες συνταγές από το Μοναστήρι της Ορμύλιας

 

 

Στην Ορμύλια Χαλκιδικής, σε ένα από τα μεγαλύτερα και πιο οργανωμένα γυναικεία κοινόβια του ορθόδοξου ελληνικού μοναχισμού, ζήσαμε για λίγο παρέα με τις μοναχές, τις ακολουθήσαμε στα διακονήματά τους και αποτυπώσαμε τα μυστικά νοστιμιάς της νηστίσιμης κουζίνας τους.

Η μοναστηριακή διατροφή βασίζεται στη μεσογειακή δίαιτα: όσπρια, λαχανικά, ψάρι για τις Κυριακές και τις μεγάλες γιορτές, λάδι και κρασί, όταν υπάρχει κατάλυση, γαλακτοκομικά και αυγά, φρούτα.

Στη μεγάλη και καλά εξοπλισμένη κουζίνα της Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Ορμύλια, ένα από τα μεγαλύτερα και πιο οργανωμένα γυναικεία κοινόβια του ορθόδοξου ελληνικού μοναχισμού και μετόχι της Μονής Σιμωνόπετρας Αγίου Όρους, η αδελφή Πρωτοκλήτη με βοηθούς τέσσερις αδελφές, με πρώτη τη τάξει την αδελφή Γερβασία, τελούν καθημερινά εδώ και σαράντα χρόνια το διακόνημα της μαγειρικής.

Στις μεγάλες γιορτές και πανηγύρεις, όπου οι μερίδες του φαγητού σχεδόν διπλασιάζονται λόγω των επισκεπτών, η μαγειρική είναι συλλογική εργασία.

Σταθερά στο μενού βρίσκονται αλάδωτες και λαδερές σούπες (κολοκυθόσουπα, μανιταρόσουπα, σπαραγκόσουπα, ταχινόσουπα, τραχανόσουπα, πατατόσουπα) και λαδερά ή αλάδωτα πιάτα με λαχανικά.

Η αδελφή Πρωτοκλήτη διανθίζει το εβδομαδιαίο πρόγραμμα, όταν δεν τηρείται νηστεία, με διάφορες νοστιμιές: αυγά με τηγανητές πατάτες, γιουβαρλάκια με τόνο, σουφλέ σπανάκι, φρικασέ με τόνο, ντολμαδάκια γιαλαντζί, λαχανοντολμάδες και πολλά άλλα.

Οι συνταγές έχουν πολλές επιρροές από τη Θεσσαλία, καθότι οι πρώτες μοναχές κατάγονταν από χωριά της Καλαμπάκας και των Τρικάλων.

Σεβ. Μητροπολίτης Πειραιώς: Η Ουνία διωκόμενη ή διώκτης;

 

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς ενημερώνει:

Βλέποντας τον Χριστό πανω στον Σταυρό

  

Πολλές φορές βλέπω τον Χριστό επάνω στο Σταυρό, γυμνό, πληγωμένο, μόνο του και τρομάζω τι περιμένει την δική μου ζωή.
Όμως αυτή, ενώ ήταν μια δύσκολη στιγμή δεν ήταν το τέλος της ιστορίας.

Ναι ο Θεός δεν απάντησε εκείνη την ώρα στην προσευχή του Ιησού επάνω στο Σταυρό. "Θεέ μου Θεέ μου γιατί με εγκατέλειψες; "αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ήταν απών.

Η "σιωπή" του Θεού δεν ήταν απουσία.
Ηταν δρόμος. Μέρος μια πορείας προς την λύτρωση.

Ο Θεός δεν απάντησε εκείνη την ώρα.
Δεν έσπευσε να εξηγήσει.
Δεν βιάστηκε να σώσει από τον πόνο.
Σιώπησε… και περίμενε.

Και η απάντηση ήρθε αλλιώς.
Ήρθε με την Ανάσταση.

Το μοντέλο της ομόφυλης «οικογένειας», η υιοθεσία και η θέση της Εκκλησίας

 

 

Χρυσοστόμου Σαββάτου  Μητροπολίτου Μεσσηνίας
Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

---

1. Με την απόφαση του ΣτΕ νομιμοποιείται ο «γάμος» των ομόφυλων ζευγαριών και κατοχυρώνεται η υιοθεσία από αυτά. Με την ίδια απόφαση καθιερώνεται πλέον και στην πατρίδα μας, ένα νέο μοντέλο «οικογένειας», την οποία θα χαρακτήριζα ως ιδιότυπο σχεσιακό μόρφωμα, με ετερόκλητα δομικά στοιχεία και ξένο ως προς την συναρμογή των ρόλων των συζύγων-γονέων, του πατέρα-άνδρα και της μητέρας-γυναίκας.

Με την νέα αυτή μορφή της ετερόκλητα ομόφυλης «οικογένειας», μη αποδεκτής από την Εκκλησία, απαιτείται αφενός να επικαιροποιηθούν από Αυτήν οι αξιωματικές αρχές, με τις οποίες οριοθετείται ή έννοια γάμος και ο θεσμός της οικογένειας και αφετέρου να περιγραφεί ως μία υπαρξιακή σχέση ετερόφυλων προσώπων, ως συζύγων, ομοζύγων και γονέων, άνδρα και γυναίκας, πατέρα και μητέρας, και όχι μόνο επειδή ορίζεται νομικά, χωρίς να υποκατασταθεί και από κάποια άλλη μορφή συμβίωσης.

Ο σεβασμός επίσης στίς ατομικές επιλογές δεν συνεπάγεται και την αποδοχή εξομοίωσης της οικογένειας και του γάμου με οποιαδήποτε άλλη μορφή ετερόκλητης συμβίωσης, συμβολαιογραφικού ή γραφειοκρατικού τύπου, όχι μόνο γιατί αντιτίθεται στη χριστιανική διδασκαλία και την εκκλησιαστική παράδοση αλλά επειδή συνεπάγεται την απαξίωση των αρχών συμβίωσης και την αλλοίωση του ρόλου της παραδοσιακής μορφής οικογένειας ως βασικού πυλώνα της ανθρώπινης κοινωνίας.

Επίσης η ιδεολογική διάκριση μεταξύ βιολογικού και «κοινωνικού» φύλου δεν μπορεί να αποτελεί το μέτρο, ούτε να εκφράζει την κανονικότητα, είναι απλά η «δικαιολόγηση» μιάς δικαιωματιστικής φενάκης. Υπ’ αυτή την προοπτική η Ορθόδοξη Εκκλησία απορρίπτει την επιλογή και το περιεχόμενο του λεγομένου κοινωνικού φύλου, χωρίς να στέκεται εχθρικά έναντι των ομόφυλων προσώπων, τα οποία αποδέχεται ως ευρισκόμενους «εν μετανοία».

2. Η συναρμογή των ρόλων, ως εμπέδωση της οικογένειας και του γάμου, για τη χριστιανική διδασκαλία και εκκλησιαστική παράδοση, συνεπάγεται, ότι:

α) Η σχέση των συζύγων, του πατέρα-άνδρα και της μητέρας-γυναίκας, αποτελεί συ(ν)μ-βίωση, ομοζυγία, συζυγία, σύμπνοια, σύμπραξη, ισοτιμία.

Η συν(μ)-παρουσία αυτή του ενός, ως συζύγου, προς την άλλη, την σύζυγο, είναι που καθορίζει και το περιεχόμενο της σχέσης τους ως ομοζύγων και συζύγων, ακόμη και στο επίπεδο της ετερότητας του φύλου τους (Α’ Κορινθ. 7, 2), γι’ αυτό και η κατάργηση των φύλων είναι για την Εκκλησία μια από τις σοβαρότερες βλασφημίες κατά του Δημιουργού Θεού, ο Οποίος «άρσεν και θήλυ εποίησεν αυτούς» (Γένεση 1, 27). Την διακριτότητα αυτή των φύλων και τη λειτουργική τους διαφοροποίηση αποδέχεται άλλωστε, όχι μόνο βιολογικά, και η ιατρική επιστήμη, η οποία κατανοεί τα φύλα στο πλαίσιο του όλου ανθρώπου και στη βάση της συμπληρωματικότητας των λειτουργιών τους.

Δεν μπορείς να του κρυφτείς

 

Πριν να προσέλθετε στην Θεία Κοινωνία, να προσέχετε τί λέτε: 

«Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών». 

Συγχωρείς; Θα συγχωρηθείς. Με θάρρος πρόσελθε. 

Άρτος είναι. Όχι δηλητήριο. Κοίταξε λοιπόν, συγχωρείς; 

Γιατί αν δεν συγχωρείς, ψεύδεσαι! 

Οἱ Ἅγιοι Αἰδέσιος καὶ Ἀμφιανὸς οἱ Μάρτυρες

 

 

Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Ἀμφιανὸς καὶ Αἰδέσιος ἔζησαν κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Μαξιμιανοῦ (286 – 305 μ.Χ.). 

Ἦταν ἀδελφοὶ ἀπὸ τὴν ἴδια μητέρα καὶ κατάγονταν ἀπὸ τὴν χώρα τῆς Λυδίας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὅταν βρίσκονταν στὴ Βηρυτό, διδάχθηκαν ἀπὸ τὸν Μάρτυρα Πάμφιλο († 5 Νοεμβρίου) τὴν πίστη στὸν Χριστό. 

Γι’ αὐτὸ συνελήφθηκαν καὶ παρουσιάσθηκαν στὸν ἄρχοντα τῆς πόλεως Οὐρβανό. 

Καὶ ὁ μὲν Ἀμφιανός, ἀφοῦ διακήρυξε πρῶτος μὲ παρρησία ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ μόνος ἀληθινὸς Θεός, δέχθηκε πληγὲς κατὰ τοῦ προσώπου καὶ κρεμάσθηκε. 

Ὑπέμεινε ὅμως καρτερικὰ τὰ βασανιστήρια καὶ ἔμεινε σταθερὸς καὶ ἀκλόνητος στὴν πίστη του στὸν Χριστό. 

Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ οἱ εἰδωλολάτρες τὸν ἔριξαν στὴ θάλασσα, ὅπου καὶ τελειώθηκε καὶ ἔλαβε ἀπὸ τὸν Κύριο τὸ στέφανο τοῦ μαρτυρίου.

Ὁ Αἰδέσιος καταδικάσθηκε νὰ τιμωρηθεῖ στὰ μεταλλεῖα χαλκοῦ καὶ ἀπεστάλη στὴν Ἀλεξάνδρεια. 

Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής: Μάθε ποιος είσαι!

 

Ποιος νίκησε το διάβολο; Αυτός που γνώρισε την ασθένειά του, τα πάθη και τα ελαττώματα, που έχει.

Ο φοβούμενος να γνωρίσει τον εαυτό του, αυτός βρίσκεται μακριά από τη γνώση· άλλο τίποτε δεν αγαπά παρά να βλέπει μόνο λάθη στους άλλους και να τους κρίνει…

Πρώτα απ’ όλα χρειάζεται το «γνώθι σαυτόν». Δηλαδή να γνωρίσεις τον εαυτό σου, ποιος είσαι.

Ποιος είσαι στ’ αλήθεια, όχι ποιος νομίζεις εσύ ότι είσαι. Με τη γνώση αυτή γίνεσαι ο σοφότερος των ανθρώπων.

Με τέτοια επίγνωση έρχεσαι σε ταπείνωση και παίρνεις χάρη από τον Κύριο. Διαφορετικά αν δεν αποκτήσεις αυτογνωσία, αλλ’ υπολογίζεις μόνο τον κόπο σου, γνώριζε ότι πάντοτε θα βρίσκεσαι μακριά από το δρόμο.

Διότι δεν λέει ο Προφήτης· «ίδε, Κύριε, τον κόπον μου», αλλά «ίδε, λέγει, την ταπείνωσίν μου και τον κόπον μου».

Ο κόπος είναι για το σώμα, η ταπείνωση για τη ψυχή και πάλι τα δύο μαζί, κόπος και ταπείνωση, για όλον τον άνθρωπο.

Ποιος νίκησε το διάβολο; Αυτός που γνώρισε την ασθένειά του, τα πάθη και τα ελαττώματα, που έχει. Ο φοβούμενος να γνωρίσει τον εαυτό του, αυτός βρίσκεται μακριά από τη γνώση· άλλο τίποτε δεν αγαπά παρά να βλέπει μόνο λάθη στους άλλους και να τους κρίνει.

Αποφάσεις 1ης Συνεδρίας ΔΙΣ μηνός Απριλίου

 

 

Συνήλθε σήμερα, Τετάρτη 1 Απριλίου 2026, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος της 169ης Συνοδικής Περιόδου, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.

Με αφορμή την υπ’ αρ. 392/2026 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, με την οποία έκρινε συνταγματικό τον Νόμο 5089/2024 σχετικά με το δικαίωμα «σύναψης πολιτικού γάμου σε πρόσωπα του ιδίου φύλου, καθώς επίσης το δικαίωμα έγγαμων ομόφυλων ζευγαριών προς υιοθεσία ανηλίκου», η ΔΙΣ υπενθυμίζει τις θέσεις της, όπως αυτές εκφράσθηκαν στο Ανακοινωθέν της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος (23.1.2024) και στο υπ’ αρ. 54 φυλλάδιο «ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΛΑΟ».

Ακολούθως η ΔΙΣ, αφού επικύρωσε τα Πρακτικά της Εξουσιοδοτήσεως:

- Όρισε, κατόπιν εισηγήσεως της Συνοδικής Επιτροπής επί της Χριστιανικής Αγωγής και της Νεότητος, την Κυριακή του Τυφλού 17 Μαΐου 2026 ως ημερομηνία λήξεως των Κατηχητικών Σχολείων.

- Ενέκρινε την πρόταση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βρεσθένης κ. Θεοκλήτου, Επόπτου του Ιστορικού Αρχείου της Εκκλησίας της Ελλάδος, περί της διεξαγωγής, σε συνεργασία με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Θηβών, Λεβαδείας και Αυλίδος κ. Γεώργιο, Επιστημονικού Συνεδρίου αφιερωμένου στον Όσιο Λουκά τον εν Στειρίῳ, για την συμπλήρωση σαράντα ετών από την επανακομιδή του ιερού λειψάνου του.

Το εν λόγῳ Συνέδριο με θέμα: «Όσιος Λουκάς ο εν Στειρίῳ και η Ιερά Μονή αυτού: Ιστορία, Θεολογία και Πολιτισμός» θα πραγματοποιηθεί από 5 έως 7 Ιουνίου 2026 στην Αθήνα και την Ιερά Μονή Οσίου Λουκά, και θα το διοργανώσουν: α) το Ιστορικό Αρχείο και η Βιβλιοθήκη της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, β) το Ίδρυμα Ποιμαντικής Επιμόρφωσης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και γ) το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ.

Ένας ευαίσθητος Απρίλης

 

Ευθανασία, αυτονομία και η κρίση της έννοιας του προσώπου

 

 

του Αρχιμανδρίτη Αθηναγόρα Σουπουρτζή, Καθηγητή Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου, Θεολογικής Ακαδημίας Volyn Ουκρανίας- Επισκέπτη Καθηγητή Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών

---

Η πρόσφατη υπόθεση ευθανασίας στην Ισπανία επανέφερε, με τρόπο οξύ και σχεδόν δραματικό, ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα της σύγχρονης βιοηθικής, αλλά και της ευρύτερης νομικοπολιτικής αυτοσυνειδησίας της Ευρώπης. 

Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη διαφωνία μεταξύ ιατρικής δεοντολογίας, ατομικών δικαιωμάτων και κρατικής ρύθμισης. 

Πρόκειται, στην ουσία, για ένα ερώτημα βαθύτατα ανθρωπολογικό: τι είναι τελικά ο άνθρωπος και πότε μια κοινωνία και έννομη τάξηπαύουν να θεραπεύουν τον πόνο και αρχίζουν να διαχειρίζονται τον θάνατο ως θεσμικά ανεκτή λύση;

Η δημόσια συζήτηση για την ευθανασία διεξάγεται συνήθως με όρους «δικαιώματος επιλογής», «αυτονομίας» και «αξιοπρεπούς θανάτου». 

Οι έννοιες αυτές διαθέτουν ασφαλώς νομική και ηθική βαρύτητα. Ωστόσο, όταν αποσπώνται από το βαθύτερο ερώτημα περί της φύσεως του ανθρώπινου προσώπου, κινδυνεύουν να λειτουργήσουν ως λέξεις υψηλής ηθικήςκαι νομικής φόρτισης, αλλά χαμηλής οντολογικής ακρίβειας. 

Διότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο αν ο άνθρωπος δύναται να αποφασίζει για τον εαυτό του, αλλά αν η ίδια η ζωή μπορεί να νοηθεί ως αντικείμενο αποκλειστικής ατομικής κυριότητας.

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η μεγάλη παρεξήγηση της νεωτερικής ανθρωπολογίας. 

Ο άνθρωπος τείνει να νοείται ως αύταρκες άτομο, φορέας δικαιωμάτων, βουλήσεως και επιθυμίας, αλλά αποσπασμένος από το πλέγμα των σχέσεων που συγκροτούν την ύπαρξή του. 

Μια τέτοια προσέγγιση καθιστά σχεδόν αυτονόητη την άποψη ότι η ζωή είναι «δική μου» και, άρα, ότι και το τέλος της ανήκει αποκλειστικά στη σφαίρα της ιδιωτικής μου επιλογής. 

Όμως μια κοινωνία που αποδέχεται άκριτα αυτή την παραδοχή μετακινείται, έστω ανεπαίσθητα, από την προστασία του προσώπου προς τη νομική αποθέωση του ατόμου.

Η ορθόδοξη θεολογική ανθρωπολογία έχει εγκαίρως επισημάνει ότι ο άνθρωπος δεν είναι ένα βιολογικό ή ψυχολογικό μέγεθος προς διαχείριση, αλλά πρόσωπο, δηλαδή ύπαρξη εν σχέσει, φορέας ανεπανάληπτης και απαραβίαστης αξίας. 

Το πρόσωπο δεν εξαντλείται ούτε στη λειτουργικότητα ούτε στην παραγωγικότητα ούτε στην ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης. 

Η αξία του δεν μειώνεται όταν το σώμα ασθενεί, όταν η ψυχή συνθλίβεται ή όταν η εξάρτηση από τους άλλους γίνεται οδυνηρά ορατή. Αντιθέτως, ακριβώς σε αυτές τις στιγμές αποκαλύπτεται το αληθινό ήθος μιας κοινωνίας.

Η θεώρηση αυτή δεν παραμένει απλώς σε επίπεδο πνευματικής ή φιλοσοφικής ερμηνείας, αλλά αποτυπώνεται και στον Κανονικό αυτοσυνειδησιακότρόπο με τον οποίο η Εκκλησία αξιολογεί την ανθρώπινη πράξη. 

Υπό την οπτική αυτή, από απόψεως Κανονικού Δικαίου, κάθε πράξη ή παράλειψη που αποβλέπει ευθέως στην επίσπευση του θανάτου ως επιδιωκόμενου αποτελέσματος δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί ως ηθικά ουδέτερη ιατρική ή ατομική επιλογή. 

Αντιθέτως, προσεγγίζεται ως πράξη ασύμβατη προς τον σεβασμό του ανθρώπινου προσώπου και προς την εκκλησιαστική αντίληψη περί της ζωής ως δώρου, ευθύνης και σχέσεως. 

Διαφορετικό ζήτημα αποτελεί, ασφαλώς, η άρνηση θεραπευτικής ματαιότητας ή η αποφυγή δυσανάλογων ιατρικών παρεμβάσεων, η οποία δεν ταυτίζεται άνευ ετέρου με πρόθεση θανατώσεως. 

Η Κανονική παράδοση της Εκκλησίας δεν θεμελιώνει ποτέ δικαίωμα του ανθρώπου επί της ίδιας του της ζωής- δηλ. αυτοκτονία, ακριβώς διότι η ζωή δεν ανάγεται σε αντικείμενο ιδιωτικής κυριότητας αλλά νοείται ως δώρο, ευθύνη και σχέση. 

Υπό την έννοια αυτή, η ευθανασία δεν αποτελεί απλώς ένα βιοηθικό δίλημμα, αλλά αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της εκκλησιαστικής ανθρωπολογίας και της Κανονικής αξιολόγησης της ανθρώπινης πράξης.

Από νομικής απόψεως, το ζήτημα της ευθανασίας δεν μπορεί να αναχθεί μονοσήμαντα σε μία απλή έκφανση της ατομικής αυτονομίας. 

Η ευρωπαϊκή έννομη τάξη έχει αναδείξει κατ’ επανάληψιν ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ιδιωτική αυτονομία και η προστασία της ζωής τελούν σε σχέση διαρκούς εντάσεως και όχι αυτομάτου εξισορροπήσεως. Δεν είναι τυχαίο ότι και η ευρωπαϊκή νομολογία έχει αντιμετωπίσει το ζήτημα όχι ως απλή έκφανση της αυτοδιάθεσης, αλλά ως πεδίο σύγκρουσης μεταξύ ιδιωτικής αυτονομίας, προστασίας της ζωής και ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

Ακριβώς γι’ αυτό, κάθε νομοθετική επιλογή επί του ζητήματος δεν αποτελεί απλώς ρύθμιση ιατρικής πρακτικής, αλλά δήλωση περί του ανθρωπολογικού και κανονιστικού υποδείγματος που μία κοινωνία επιλέγει να θεσμοποιήσει.