Ζωντανή Αναμετάδοση Ιερών Ακολουθιών

Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026

Ο Μάνης Χρυσόστομος Γ΄ για την υπερνίκηση των ψυχολογικών προβλημάτων

 

manis xrisostomos

 

Συχνά στήν ἐποχή μας παρουσιάζεται ἕνα θλιβερό φαινόμενο καί αὐτό εἶναι τά ποικίλα ψυχολογικά προβλήματα. 

Συνάνθρωποί μας ὑποφέρουν ἀπό ἄγχος, ἀγωνία, πλήξη, ἀνία, κατάθλιψη, ἀπογοήτευση καί ἀπελπισία.

Ἡ ταραχή κυριαρχεῖ, ἡ νευρικότητα ἁπλώνεται σ' ὅλες τίς πράξεις, ἡ ἐσωτερική πικρία δημιουργεῖ δυσφορία καί κόπωση, τό ψυχικό κενό πολλές φορές αὐξάνεται.

Ἔτσι, μία ταραγμένη συνείδηση ἐπικρατεῖ καί ἀποδιώκει τήν γαλήνη καί τήν ἠρεμία.

Ἐμφανίζονται ἡ γκρίνια, ἡ ἀπιστία, τά πικρόχολα λόγια, οἱ ἰδιοτροπίες, οἱ καχυποψίες, οἱ ἐντάσεις στήν οἰκογένεια, στήν ἐργασία, στήν κοινωνία.

Ἐνώπιόν μας, λοιπόν, παρουσιάζονται νοσηρές ἐκδηλώσεις, ψυχονευρωτικές διαταραχές, τραυματισμένες ψυχές.

Τά πολλαπλά ψυχολογικά προβλήματα, πράγματι, συνθέτουν μία νόσο στήν τεχνοκρατούμενη ἐποχή μας.

Ποτέ ἄλλοτε εἰδικοί ἐπιστήμονες, ἰατροί, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, ἐκπαιδευτικοί καί κοινωνιολόγοι δέν ἔχουν ὁμιλήσει καί γράψει τόσον πολύ καί τόσον πολλά γιά τό πρόβλημα αὐτό, ὅσον σήμερα.

Ὄπισθεν μάλιστα ἀπό τήν θορυβώδη καί ὑλόφρονα ζωή τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου διακρίνουν ἔντονα τήν θλίψη, τόν παραπικρασμό, τόν ψυχικό πόνο, τήν μελαγχολία.

Ἔτσι, μέ τήν ἀγχώδη αὐτή ζωή χάνεται ὁ προσανατολισμός τοῦ ἀνθρώπου. Χάνεται ἡ ἔννοια τοῦ μέτρου, ἡ ἔννοια τῆς στοιχειώδους ἀξιοπρέπειας καί ὀρθοφροσύνης.

Ὁ νοῦς σκοτίζεται. Ἡ ἠθική παραμερίζεται. Ἡ λογική διαστρέφεται. Ὁ συναισθηματικός κόσμος ἀλλοιώνεται. Ἡ χαρά ἐξαφανίζεται.

Το γαϊδουράκι διδάσκει προσευχή

 Μπορεί να είναι εικόνα κείμενο 


​Ο Γερο-Σπυρίδων ζούσε σε ένα απομακρυσμένο κελί στα Καυσοκαλύβια του Αγίου Όρους και είχε για μοναδική συντροφιά και βοηθό έναν γάιδαρο, τον Βενιαμίν. 

Ο Βενιαμίν μετέφερε τα ξύλα για τον χειμώνα και τα λίγα τρόφιμα από τον αρσανά (το λιμανάκι).

​Ο Γέροντας του μιλούσε σαν να ήταν άνθρωπος.

«Βενιαμίν, παιδί μου, κάνε λίγη υπομονή, ο ανήφορος τελειώνει», του έλεγε στα δύσκολα μονοπάτια. Και το ζώο, λες και καταλάβαινε, χαμήλωνε το κεφάλι και δυνάμωνε το βήμα του.

​Κάποτε, ένας νέος και βιαστικός δόκιμος επισκέφθηκε τον Γέροντα. Βλέποντας τον Γέροντα να ξεφορτώνει τον Βενιαμίν με τόση προσοχή και να του χαϊδεύει τα αυτιά, ο νέος είπε:

— «Γέροντα, χάνετε πολύ χρόνο με το ζώο. Ένα γαϊδούρι είναι, βάλτε του το φαΐ του και ελάτε να διαβάσουμε την ακολουθία.»

​Ο Γέροντας τον κοίταξε σοβαρά και του είπε:

​«Παιδί μου, αυτό το ζώο μου δίδαξε την προσευχή καλύτερα από πολλά βιβλία. Κοίταξέ το. Κουβαλάει το βάρος όλη μέρα χωρίς να γκρινιάζει, τρώει ό,τι του δώσω με ευχαρίστηση και, όταν το χτυπάει ο ήλιος ή η βροχή, στέκεται ακίνητο και υπομένει. Αν εμείς οι μοναχοί είχαμε την υπομονή και την ταπεινοφροσύνη του γαϊδάρου, θα είχαμε αγιάσει προ πολλού.»

​Λέγεται πως όταν ο Γέροντας αρρώστησε βαριά και δεν μπορούσε πια να βγει από το κελί, ο Βενιαμίν στεκόταν έξω από το παράθυρό του και δεν έφευγε για να βοσκήσει. 

Όταν ο Γέροντας εκοιμήθη, το ζώο άρχισε να βγάζει μια κραυγή τόσο λυπητερή, που οι μοναχοί από τα γύρω κελιά κατάλαβαν αμέσως ότι κάτι κακό συνέβη.

Ράμπι Ράμπι - Το «Καφέ Αμάν» της Πόλης και της Σμύρνης

 


Κιμπάρικο Αϊβαλιώτικο

 


Αγάπη!

 Μπορεί να είναι εικόνα ‎ένα ή περισσότερα άτομα και ‎κείμενο που λέει "‎ים αγαπώ! ρία δευτερόλεπ επτα να το πω. Τρεις ώρε Αγησψ.Κα Και CO για να μια ζωή για να το αποδείη ξω.‎"‎‎ 

Δεν είναι λέξη.
Δεν είναι υπόσχεση.
Δεν είναι μεγάλα λόγια.
Είναι εκείνο το «μένω»
όταν όλα μέσα σου λένε «φύγε».
Είναι το χέρι που δεν τραβιέται
όταν ο άλλος δεν είναι στα καλύτερά του.
Είναι η σιωπή που δεν βαραίνει,
αλλά αγκαλιάζει.
Κι ύστερα γίνεται χαμόγελο από το πουθενά.
Πείραγμα στην κουζίνα.
Μια ματιά που λέει «σε ξέρω».
Δυο καφέδες και ένα κουτάλι.
Γέλιο στη μέση της έντασης.
Μια μικρή, γλυκιά συνωμοσία απέναντι στον κόσμο.
Και τότε αναρωτιέσαι…
Τελικά τι είναι; Είναι λέξη;
Ή είναι κάτι που γλιστρά από τις λέξεις
και κάθεται απαλά στο στήθος;
Είναι συναίσθημα;

ΚΑΙ ΑΠΕΛΕΥΣΟΝΤΑΙ ΟΥΤΟΙ ΕΙΣ ΚΟΛΑΣΙΝ ΑΙΩΝΙΟΝ, ΟΙ ΔΕ ΔΙΚΑΙΟΙ ΕΙΣ ΖΩΗΝ ΑΙΩΝΙΟΝ

 


 Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον (Ματθ. 25, 46)

Καὶ αὐτοὶ θὰ μεταβοῦν στήν αἰώνια  κόλαση, οἱ δὲ δίκαιοι στήν αἰώνια ζωή». 

       Κάθε άνθρωπος υπάρχουν στιγμές που σκέφτεται τον θάνατο. Έτσι κι αλλιώς είμαστε πλασμένοι για να πεθάνουμε. Ο θάνατος και η φθορά υπάρχουν στο DNA κάθε ζωντανού οργανισμού, όπως και των ανθρώπων. 

Η παράδοσή μας λέει ότι ο θάνατος είναι συνέπεια της απόφασής μας να διαχειριστούμε τη ζωή μας αυτεξούσια, χωρίς σχέση με τον Θεό, αλλά απόπειρα να εξουσιάσουμε τα πάντα και τον συνάνθρωπο και την κτίση. Το κακό τότε θα ήταν αθάνατο. 

Και ο Θεός δίνει τον θάνατο όχι ως τιμωρία, αλλά ως όριο για να μπορεί ο άνθρωπος να απελευθερωθεί από τα δεσμά του κακού. Στην πραγματικότητα θάνατος είναι ο πνευματικός της ύπαρξης. Του εγωκεντρισμού. Της αυτοθέωσης. Ο σωματικός θάνατος είναι ένα επεισόδιο στη ζωή μας, που θα έρθει, αλλά δεν θα μας νικήσει. Το σώμα μας θα τον υποστεί. 

Το πνεύμα μας, η ψυχή μας θα συνεχίσει ως γρηγορούσα συνείδηση να κοινωνεί ή να παραμένει ακοινώνητη. Να αγαπά και να χαίρεται σε μία άλλη διάσταση, χωρίς φθορά και κακό και λύπη, ανερμήνευτη και ιδωμένη στην προοπτική της σχέσης με τον Χριστό. Ή ως μία κατάσταση στην οποία τα πνευματικά μάτια θα είναι κλειστά και το μόνο που θα υπάρχει είναι ο θυμός γιατί ο Θεός αγαπά, υπάρχει, μας δίνεται, ενώ εμείς θέλουμε να είμαστε θεοί. 

Η κόλασή μας. Ο Θεός και οι άλλοι. Κι αυτό θα είναι μια αιωνιότητα, διότι πλαστήκαμε ελεύθεροι. Και η ελευθερία είναι δώρο πικρό, μα αναφαίρετο.

Πάνω από όλα

 


Η μητέρα όλων των αγαθών και το γνώρισμα των μαθητών του Ιησού 

και η δύναμη που συγκρατεί όλη μας τη ζωή είναι πάνω απ΄όλα η αγάπη. 

Τίποτε άλλο δεν ευχαριστεί το Θεό, όσο το να μη ανταποδίδουμε κακό αντί κακού. 

Ὁ Ἅγιος Ὀνήσιμος ὁ Ἀπόστολος μαθητὴς τοῦ Ἀποστόλου Παύλου

 

Ὁ Ἅγιος Ὀνήσιμος, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἑβδομήκοντα Ἀποστόλους, ἦταν δοῦλος στὸ σπίτι τοῦ Ρωμαίου ἄρχοντα Φιλήμονος, ὁ ὁποῖος καταγόταν ἀπὸ τὴν Φρυγία καὶ ἔγινε Χριστιανὸς ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο. 

Ὁ Ὀνήσιμος ἔφυγε κρυφὰ ἀπὸ τὸν κύριό του καὶ μετέβη στὴ Ρώμη σὲ ἐπίσκεψη τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. Ἔτσι ἀφιερώθηκε στὴ Διακονία τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῶν Χριστιανῶν. 

Ὁ Παῦλος τὸν ἀπέστειλε πίσω στὸν Φιλήμονα μὲ ἐπιστολή του, στὴν ὁποία ἀνέφερε γιὰ τὸν Ἅγιο Ὀνήσιμο τὰ ἀκόλουθα: «Τέτοιος ποὺ εἶμαι, ἐγὼ ὁ Παῦλος ὁ ἡλικιωμένος, καὶ τώρα φυλακισμένος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, σὲ παρακαλῶ γιὰ τὸ παιδί μου, τὸν Ὀνήσιμο, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε σοῦ ἦταν ἄχρηστος, τώρα ὅμως εἶναι χρήσιμος καὶ σὲ ἐσένα καὶ σὲ ἐμένα. Σοῦ τὸν ἀποστέλλω πάλι καὶ σὺ δέξου αὐτὸν ποὺ εἶναι ἡ καρδιά μου. Θὰ ἤθελα νὰ τὸν κρατήσω κοντά μου, γιὰ νὰ μὲ ὑπηρετεῖ, ἀντί σοῦ, στὴν φυλακὴ ποὺ εἶμαι χάριν τοῦ Εὐαγγελίου, ἀλλὰ δὲν ἤθελα νὰ κάνω τίποτε χωρὶς τὴν δική σου συγκατάθεση, γιὰ νὰ μὴν γίνει ἡ ἀγαθή σου πράξη ἀναγκαστικὰ ἀλλὰ μὲ τὴν θέλησή σου. Ἴσως γι’ αὐτὸ ἀποχωρίσθηκε προσωρινὰ ἀπὸ ἐσένα, γιὰ νὰ τὸν ἔχεις παντοτινά, ὄχι πλέον σὰν δοῦλο, ἀλλὰ περισσότερο ἀπὸ δοῦλο, σὰν ἀδελφὸ ἀγαπητό, ἰδιαίτερα γιὰ μένα, πόσο μᾶλλον γιὰ σένα καὶ σὰν ἄνθρωπο καὶ σὰν Χριστιανό. Ἐὰν λοιπόν, μὲ θεωρεῖς φίλο, δέξου τον σὰν νὰ ἤμουν ἐγώ».

Ὁ Ἀπόστολος Ὀνήσιμος ἐπανέκαμψε στὴ Ρώμη πρὸς τὸν Ἀπόστολο Παῦλο καὶ τὸν διακονοῦσε. Μετὰ τὸ μαρτύριο τοῦ Ἀποστόλου Παύλου συνελήφθη ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου Ρώμης Τερτύλου καὶ ἐξορίσθηκε στοὺς Ποτιόλους τῆς Ἰταλίας. 

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

Ζούμε σε μια εποχή που οι μηχανές αρχίζουν να μαθαίνουν, να γράφουν, να μιλούν, να ανταποκρίνονται…

 

Ζούμε σε μια εποχή που οι μηχανές αρχίζουν να μαθαίνουν, να γράφουν, να μιλούν, να ανταποκρίνονται. Αυτό που ήταν αδιανόητο μέχρι χθες, βρίσκεται τώρα στα σπίτια μας, στα τηλέφωνά μας, στα χέρια μας.

Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται μέρος της καθημερινής ζωής – μας βοηθάει, μας συμβουλεύει, επιταχύνει τη ζωή μας. Αλλά ένα πιο ήσυχο, αλλά πολύ βαθύτερο ερώτημα τίθεται ενώπιον του ανθρώπου:

Αν οι μηχανές μάθουν να σκέφτονται – θα ξεχάσει ο άνθρωπος να προσεύχεται;

Ποτέ δεν υπήρξε περισσότερη γνώση στα χέρια του και ποτέ λιγότερη σοφία στην καρδιά του. Ο άνθρωπος ρωτάει αλγόριθμους, αλλά ρωτάει τη συνείδησή του όλο και λιγότερο. Αναζητά απαντήσεις από την τεχνολογία και ξεχνά ότι τα πιο σημαντικά ερωτήματα είναι πνευματικά, όχι τεχνικά. Μια μηχανή μπορεί να επεξεργάζεται δεδομένα, αλλά δεν μπορεί να νιώσει μετάνοια. Μπορεί να αναγνωρίσει μια φωνή, αλλά όχι πόνο. 

Μπορεί να συνθέσει κείμενο, αλλά δεν μπορεί να γεννήσει αγάπη. Και εδώ αποκαλύπτεται ένα όριο που καμία τεχνολογία δεν μπορεί να ξεπεράσει. Γιατί ο άνθρωπος δεν δημιουργήθηκε μόνο για να σκέφτεται – αλλά για να αγαπά. Δεν δημιουργήθηκε μόνο για να γνωρίζει – αλλά για να σώζει τον εαυτό του. Δεν δημιουργήθηκε μόνο για πρόοδο – αλλά για την αιωνιότητα.

Ο κίνδυνος αυτής της εποχής δεν είναι ότι οι μηχανές θα γίνουν σαν τους ανθρώπους. Ο κίνδυνος είναι ότι οι άνθρωποι δεν θα γίνουν σαν μηχανές: ψυχροί, υπολογιστικοί, γρήγοροι – αλλά αναίσθητοι.

Η αγιότητα δεν ανήκει στο παρελθόν.

 Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία. 

Δεν είναι εύκολο να μιλήσει κανείς για έναν άγιο σήμερα χωρίς να νιώθει ότι στέκεται απέναντι σε έναν κόσμο που έχει μάθει να καταναλώνει ακόμη και την ιερότητα. 

Να λοιπόν το πρώτο ερώτημα: τι σημαίνει ένας άνθρωπος του 19ου αιώνα, ένας Ρώσος προσκυνητής, ένας ασκητής που περπάτησε διακόσιες μονές με τα πόδια, για μια εποχή που δεν αντέχει να περπατήσει ούτε μέχρι την ίδια της την ψυχή;

Ο Τιμόθεος, ο μετέπειτα παπα-Τύχων, δεν γεννήθηκε άγιος. Γεννήθηκε ανήσυχος. Και αυτή η ανησυχία είναι ίσως το πιο σύγχρονο στοιχείο του. Ένα παιδί με ζωηρή φύση, που οι γονείς του δίσταζαν να ευλογήσουν για το μοναστήρι. Όχι επειδή δεν πίστευε, αλλά επειδή φλεγόταν. 

Κι όμως, αυτό το φλεγόμενο παιδί επέλεξε την πιο σκληρή μορφή σιωπής: την οδοιπορία. Από τα δεκαεπτά του ως τα είκοσί του πέρασε από διακόσιες μονές. Δεν ζητούσε φιλοξενία. Δεν ήθελε να χρωστά. Δεν ήθελε να βαραίνει κανέναν. Ήθελε να κουβαλά μόνος του τον εαυτό του.
Ένας άνθρωπος που φεύγει από παντού για να βρει ησυχία, και πουθενά δεν τη βρίσκει.
Ούτε στη Ρωσία.
Ούτε στο Σινά.
Ούτε στους Αγίους Τόπους.

Πέρα από τον Ιορδάνη ασκήτεψε, κι όμως έλεγε ότι δεν έβρισκε ειρήνη. Γιατί; Επειδή, όπως μαρτυρείται, τον κυνηγούσε «το ανήσυχο κοσμικό πνεύμα της εποχής». Δηλαδή αυτό ακριβώς που μας κυνηγά και σήμερα. Θόρυβος χωρίς ήχο. Κίνηση χωρίς προορισμό. Ζωή χωρίς εσωτερικό κέντρο.
Και τότε ανεβαίνει στο Άγιον Όρος.
Στο Μπουραζέρι πέντε χρόνια. Στα Καρούλια δεκαπέντε. Όποιος ξέρει τι σημαίνει Καρούλια, καταλαβαίνει. Δεν είναι τόπος. Είναι άκρη του κόσμου. Είναι η πέτρα που δοκιμάζει αν αντέχεις να είσαι μόνος με τον Θεό και με τον εαυτό σου. Εκεί πέρασε χρόνια παλεύοντας όχι για να μοιάσει άγιος, αλλά για να γίνει άγγελος εσωτερικά. Αυτός ο στόχος, να αλλάξει η εσωτερική υφή του ανθρώπου, είναι η πιο σιωπηλή και πιο βίαιη επανάσταση.

Γιατί η αγιότητα δεν είναι συμπεριφορά.
Είναι μεταμόρφωση της υπάρξεως.

Και όταν αργότερα κατέβηκε στην Καψάλα, όταν γηροκόμησε τον Γέροντά του και έμεινε μόνος, τότε συνέβη αυτό που συμβαίνει σε όλους τους μεγάλους ασκητές: η χάρις άρχισε να τον φανερώνει.
Όχι εκείνος τον εαυτό του.
Η χάρις.

Φοράμε μάσκες...

 Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία. 

Φοράμε μάσκες από το πρωί ως το βράδυ.
Μάσκες χαμόγελου, μάσκες δύναμης, μάσκες σιωπής.
Άλλες τις διαλέγουμε, άλλες μας τις φόρεσαν χωρίς να το καταλάβουμε.
Κρύβουμε το ράγισμα πίσω από βεβαιότητες,
τον φόβο πίσω από ειρωνεία,
την ανάγκη για αγάπη πίσω από δήθεν αυτάρκεια.
Μαθαίνουμε να στεκόμαστε «όπως πρέπει»,
να μιλάμε «όπως αρμόζει»,
να νιώθουμε «όσο επιτρέπεται».

Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής (της μελλούσης Κρίσεως)

 

 

Η δικαιοσύνη έκφραση αγάπης

«Τότε καθίσει επί θρόνου δόξης αυτού, και συναχθήσεται έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη»

Τρίτη Κυριακή του Τριωδίου, της Απόκρεω, όπως ονομάζεται, και η Εκκλησία ξεδιπλώνει το γεγονός της μέλλουσας κρίσης. Η ευαγγελική περικοπή της ημέρας προσφέρει τα απαραίτητα ερεθίσματα για να συνειδητοποιήσει ο άνθρωπος ότι κανένας εφησυχασμός δεν χωρεί στη ζωή του. Αντίθετα, επιβάλλεται εγρήγορση και αγώνας. 

Αποκαλύπτει, εξάλλου, ότι στην προσφορά της αγάπης του Χριστού καθορίζεται η ποιότητα της ζωής και η κατάσταση που μπορεί να βιώνει ο άνθρωπος, είτε ως παράδεισο είτε ως κόλαση, ανάλογα με τη στάση που διαμορφώνει ο ίδιος και ακολουθεί.

Με την αποφυγή από την κρεοφαγία, η Κυριακή της Απόκρεω μάς παρακινεί ταυτόχρονα να εγκαταλείψουμε τα ψυχοκτόνα πάθη που εμφωλεύουν μέσα μας για να εισέλθουμε στο χώρο της αγάπης του Χριστού, μέσα στο γόνιμο έδαφος του οποίου καρποφορεί η αληθινή ελευθερία που τόσο εναγωνίως ψάχνει στη ζωή του ο άνθρωπος.

Η αγάπη ως δικαιοσύνη

Στο Σύμβολο της Πίστεως, εμφανίζεται ο Χριστός ως ο δίκαιος κριτής: «Και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς…». Θα πρέπει όμως να γνωρίζουμε ότι ο Κύριος δεν περιορίζεται στην απόδοση της γνωστής εκείνης δικαιοσύνης, όπως την εννοούν οι άνθρωποι, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζει συμπτώματα χρεοκοπίας και ελλειμμάτων. Ενίοτε μάλιστα εμφανίζει σημεία αδικίας. Η δικαιοσύνη του Χριστού, αντίθετα, θεμελιώνεται στην φανέρωση της αγάπης Του, που ενώνει τους ανθρώπους με τον Θεό και μεταξύ τους. 

Το Ψυχοσάββατον

 Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία. 

Το Σάββατο αυτό είναι αφιερωμένο
σε όλους τους Κεκοιμημένους.
Είναι Ψυχοσάββατον.

Και το Ψυχοσάββατον,
δεν είναι απλώς μια ημέρα.
Είναι κάτι ανώτερο.
Είναι μνήμη. Και επειδή μνήμη, ανάμνηση.
Και επειδή ανάμνηση, συγκίνηση.
Και επειδή συγκίνηση, καθήκον.
Και επειδή καθήκον, ανάγκη.
Και επειδή ανάγκη, χρέος!
Χρέος να μην ξεχνάμε.
Χρέος να ευγνωμονούμε.
Χρέος να προσφέρουμε.

Παναγιά Θαλασσινή: (Στίχοι- μουσική: Σταυρούλα Ζώρζου)

 


Οι κεκοιμημένοι περιμένουν το Ψυχοσάββατο για να γλυκαθεί η ψυχούλα τους.

 Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία. 


Ο Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης έδινε τεράστια σημασία στα Ψυχοσάββατα και γενικότερα στην προσευχή για τους κεκοιμημένους. Θεωρούσε ότι οι προσευχές των ζώντων είναι η μεγαλύτερη "βοήθεια" και παρηγοριά που μπορούμε να προσφέρουμε σε όσους έχουν φύγει από τη ζωή.

​​Ο Άγιος παρομοίαζε τους κεκοιμημένους με τους φυλακισμένους και τις προσευχές μας με το επισκεπτήριο. Έλεγε χαρακτηριστικά: ​«Οι κεκοιμημένοι δεν θέλουν τίποτε άλλο παρά μια προσευχή. Όπως εμείς περιμένουμε έναν δικό μας άνθρωπο να μας φέρει ένα αναψυκτικό ή ένα φρούτο στη φυλακή, έτσι και οι νεκροί περιμένουν την προσευχή μας.»