Μην απελπίζεσαι ποτέ όσο μεγάλες
κι αν είναι οι δυσκολίες.

Κάθε φθινόπωρο, όταν οι πρώτες ψύχρες κατέβαιναν στους δρόμους της Αθήνας και ο ουρανός άρχιζε να σκοτεινιάζει νωρίτερα, έκανε την εμφάνισή του στο ίδιο πάντα σημείο, κοντά στην πλατεία Ομονοίας, ο καστανάς της γειτονιάς.
Ο πάγκος του ήταν μικρός, ξύλινος, με τις λαμαρίνες του μαυρισμένες από την πολυκαιρία και στη μέση μια μεταλλική ψησταριά γεμάτη αναμμένα κάρβουνα.
Πάνω της ακουμπούσε ένα στρογγυλό ταψί με μικρές τρύπες, όπου τα κάστανα ψήνονταν αργά, γυρίζοντας πότε πότε για να πάρουν χρώμα από όλες τις πλευρές.
Ήταν μια γνώριμη εικόνα της παλιάς Αθήνας, από εκείνες που δεν χρειάζονταν πολλά για να γίνουν κομμάτι της καθημερινότητας. Ο καστανάς στεκόταν πίσω από τον πάγκο του με το χοντρό πανωφόρι, τα χέρια του κοκκινισμένα από το κρύο και το βλέμμα του στραμμένο στον δρόμο.
Μπροστά του περνούσε καθημερινά ένας ολόκληρος κόσμος. Υπάλληλοι που σχολούσαν από τα γραφεία τους, εργάτες που επέστρεφαν κουρασμένοι στα σπίτια τους, μαθητές με τις σχολικές τσάντες, γυναίκες που κρατούσαν τις σακούλες από την αγορά και ηλικιωμένοι που έκαναν τη συνηθισμένη τους βόλτα στο κέντρο.
Για πολλούς, ο πάγκος του ήταν μια μικρή στάση μέσα στη βιασύνη της ημέρας. Κάποιοι αγόραζαν ένα χωνάκι ζεστά κάστανα για τον δρόμο, άλλοι έπαιρναν λίγα για το σπίτι, για να τα μοιραστούν με την οικογένεια το βράδυ.
Τα παιδιά στέκονταν μπροστά στην ψησταριά με μάτια γεμάτα ανυπομονησία, παρακολουθώντας τα κάστανα να σκίζονται από τη θερμότητα και να ανοίγουν το σκληρό τους περίβλημα. Εκείνη η μικρή απόλαυση είχε κάτι ξεχωριστό, κάτι που δεν μπορούσε να αντικατασταθεί από κανένα γλυκό του ζαχαροπλαστείου.
Ο καστανάς γνώριζε τις συνήθειες των περαστικών. Ήξερε ποιος περνούσε κάθε πρωί για τη δουλειά, ποιος αγόραζε πάντα την ίδια ποσότητα και ποιοι σταματούσαν περισσότερο για να ζεσταθούν κοντά στα κάρβουνα. Ο πάγκος του είχε γίνει ένα μικρό σημείο συνάντησης μέσα στην απρόσωπη κίνηση της πόλης.
Δεν ήταν κατάστημα, δεν είχε βιτρίνα ούτε πολυτέλειες. Είχε μόνο μια ψησταριά, μια χούφτα κάστανα και έναν άνθρωπο που έβγαζε το μεροκάματό του με υπομονή και αξιοπρέπεια.
Τις βροχερές ημέρες, όταν οι σταγόνες χτυπούσαν τα πεζοδρόμια και οι περαστικοί περπατούσαν βιαστικά κάτω από τις ομπρέλες τους, ο πάγκος έμοιαζε ακόμη πιο πολύτιμος. Τα κάρβουνα συνέχιζαν να καίνε, προστατευμένα κάτω από το μεταλλικό σκέπαστρο, και ο καστανάς φρόντιζε να διατηρεί τη φωτιά ζωντανή.
Οι ώρες περνούσαν δύσκολα, όμως εκείνος είχε μάθει να υπομένει τις καιρικές συνθήκες, τις καλές και τις κακές ημέρες, τις εποχές που η δουλειά πήγαινε καλά και εκείνες που το ταμείο έμενε σχεδόν άδειο.
Όταν πλησίαζαν τα Χριστούγεννα, το κέντρο της Αθήνας άλλαζε όψη. Οι δρόμοι γέμιζαν κόσμο, τα καταστήματα στόλιζαν τις βιτρίνες τους και οι οικογένειες κατέβαιναν στο κέντρο για τα ψώνια και τη γιορτινή βόλτα. Ο καστανάς ήταν πάντα εκεί, στην ίδια θέση, με τη φωτιά του να φωτίζει διακριτικά το πρόσωπό του.
Τα παιδιά τραβούσαν τους γονείς τους προς τον πάγκο και οι μεγαλύτεροι θυμούνταν τα δικά τους παιδικά χρόνια, τότε που τα χρήματα ήταν λίγα και ένα χάρτινο χωνάκι με ψημένα κάστανα αποτελούσε μικρή γιορτή.
Πέρασαν τα χρόνια. Η Αθήνα άλλαξε, οι δρόμοι γέμισαν αυτοκίνητα, τα καταστήματα ανανεώθηκαν και οι παλιοί γνώριμοι τόποι απέκτησαν διαφορετική όψη. Πολλά από τα πρόσωπα που περνούσαν καθημερινά μπροστά από τον πάγκο χάθηκαν σιγά σιγά μέσα στον χρόνο. Άλλαξαν οι γενιές, άλλαξαν οι συνήθειες, όμως η εικόνα του καστανά με τα αναμμένα κάρβουνα παρέμεινε βαθιά χαραγμένη στη μνήμη όσων γνώρισαν εκείνη την Αθήνα.
Ίσως να μην ήταν ποτέ ένα μεγάλο γεγονός η αγορά ενός χάρτινου χωνιού με κάστανα. Ήταν όμως από εκείνες τις μικρές καθημερινές στιγμές που έδιναν στην πόλη την ανθρώπινη πλευρά της. Μια στιγμή ζεστασιάς μέσα στο κρύο, μια σύντομη στάση στον δρόμο της επιστροφής, μια γεύση που συνδεόταν με τα παιδικά χρόνια, τις οικογενειακές βόλτες και τους χειμώνες μιας άλλης εποχής.
Σήμερα, όταν κάποιος συναντά έναν καστανά στο κέντρο της Αθήνας, μπορεί για λίγα λεπτά να ταξιδέψει πίσω. Να θυμηθεί τα παλιά πεζοδρόμια, τα λεωφορεία, τα φωτισμένα μαγαζιά και εκείνον τον άνθρωπο που στεκόταν υπομονετικά πίσω από τον πάγκο του, προσέχοντας να μη σβήσει η φωτιά.
Γιατί κάποια πράγματα δεν ήταν ποτέ απλώς μια δουλειά ή μια συνήθεια. Ήταν κομμάτι της ζωής μιας πόλης. Ήταν η Αθήνα των παιδικών μας χρόνων, που ακόμη και μέσα στον χειμώνα κρατούσε μια μικρή φωτιά αναμμένη στην άκρη του δρόμου.
Άννα Δανάλη


Σκληρές οι καρδιές των ανθρώπων σήμερα. Πολύ πιο εύκολα νοιαζόμαστε για τον εαυτό μας, με αποτέλεσμα να μη βλέπουμε ή να μη θέλουμε να δούμε τους άλλους.
Αυτό συμβαίνει, αρχικά, στις σχέσεις ενός ζευγαριού. Ενώ στην πρώτη αγάπη οι δύο νιώθουν πως το θέλημα του άλλου είναι η δική τους χαρά, καθώς έρχεται η συνήθεια, ως σημάδι φθοράς, σταδιακά το τι θέλει ο άλλος συγκρούεται με το δικό μας δικαίωμα, με το δικό μας δίκιο.
Έτσι, ενώ υπάρχει συγκρουσιακή λογική, εύκολα κουραζόμαστε στην χωρίς αποτέλεσμα απόπειρα να πείσουμε τον άλλον ότι το δίκιο ανήκει σε μας και ότι εκείνος θα πρέπει να ακολουθήσει τη δική μας επιθυμία, ενώ, στο τέλος, η καρδιά μας σκληραίνει και αδιαφορούμε για την όποια αντίδρασή του.
Το ίδιο γίνεται και στις σχέσεις μας με τους άλλους, σημάδι ότι δεν είναι η αγάπη το κλειδί για την πορεία της ζωής μας και την συνύπαρξη μ’ αυτούς. Η καρδιά που έχει αφήσει την προτεραιότητα στο συμφέρον και σε έναν στεγνό ορθολογισμό, όπως επίσης και η άρνηση της ενσυναίσθησης, κάνουν τις σχέσεις επιφυλακτικές και πρόσκαιρες. Γιατί να αισθάνομαι ότι η βία με αφορά; Γιατί να με νοιάζει αν οι άλλοι πληγώνονται σωματικά και ψυχικά εξαιτίας μου;
Γιατί να με ενδιαφέρει να μπω στη θέση τους, να τους σπλαχνιστώ, όταν σκέφτομαι πως ούτε κι εκείνοι το πράττουν, αλλά ούτε και θα με ωφελήσει σε κάτι το να νοιαστώ γι’ αυτούς; Προσπερνώ, με την αλλοτρίωση της ψυχής δεδομένη. Και ξεγελώ τον εαυτό μου λέγοντάς του ότι επιβιώνω, διότι κάποιος πρέπει να κοιτάξει και μένα κι αυτός δεν μπορεί να είναι άλλος από το «εγώ» μου.
Στην σκληροκαρδία των πολλών, ιδίως των νεώτερων, σαν τι μπορείς να αντιτάξεις; Πόση ομορφιά αναζητεί ο σκληρόκαρδος άνθρωπος, για να παλέψει την κακότητα και την αδιαφορία; Πόση ομορφιά μπορεί να δημιουργήσει, για να ξεπεράσει την κακογουστιά και τον ατομικισμό; Πόση υπομονή και πόση προσευχή να κάνει, όταν ακόμη και οι οικείοι δηλώνουν ότι υπάρχουν μόνο για τον εαυτό τους;
Όσα να λέμε για τον άγιο, δεν τελειώνουνε. Κι ο καθένας μας έχει μια ιστορία να πεί. Ένα θαύμα. Μια παρέμβαση. Μια παρηγοριά. Ό, τι άλλο.
Οι άγιοι, όπως λέει ο ίδιος ο άγιος Νεκτάριος στο βιβλίο του «Περί των αγίων του Θεού», τι είναι; Διασώζουν τους χαρακτήρες του Χριστού. Είναι Χριστοί και Θεοί κατά Χάριν.

Αδικημένος, πικραμένος, κατατρεγμένος, πάμφτωχος. Ο Άγιος Νεκτάριος, αυτό το σπάνιο μαργαριτάρι στο αιώνιο στέμμα της Ορθοδοξίας, είναι η απάντηση ότι το θυσιαστικό πνεύμα των Αγίων δεν είναι μια θεωρητική ηθικολογία, αλλά ένας βίος που διαχρονικά στάζει αίμα.
Από επίσκοπος Πενταπόλεως, βρέθηκε στην απόλυτη εξαθλίωση που θα μπορούσε να βρεθεί ιεράρχης. Συκοφαντημένος από κύκλους του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, αυτοεξόριστος στην Αθήνα, χωρίς χρήματα για τροφή και στέγη, επαίτης μιας ευκαιρίας να υπηρετήσει ξανά τον Χριστό.
Διψώντας, όχι να λάβει πίσω τα αξιώματά του, όχι να αποκαταστήσει τη φήμη του, αλλά πάνω απ’ όλα να γίνει ξανά εργάτης στην υπηρεσία του ποιμνίου. Σαν φάρος που τα κρύσταλλά του θρυψαλιάστηκαν από τη φουρτούνα, το φως έσβησε, τα πλοιαράκια έχασαν τον προσανατολισμό, όμως αυτό το φως έμελλε να λάμψει ξανά, χιλιάδες φορές λαμπρότερο.
Μετά την εξοργιστική πλεκτάνη που στήθηκε εναντίον του Αγίου, εκείνος θα μπορούσε να αναλωθεί σε χρόνια προστριβών και διενέξεων για να βρει το δίκιο του. Δεν το έκανε. Έστειλε μεν κάποιες επιστολές διαμαρτυρίας, έπραξε τα ιεροκανονικά ζητώντας έστω δυνατότητα απολογίας, όχι όμως για να καθαρίσει το δικό του όνομα, αλλά για να επουλωθεί ο σκανδαλισμός των πιστών και να ειρηνεύσει η Εκκλησία. Όμως ο Θεός δεν αφαίρεσε τον σταυρό της αδικίας από τους ταπεινωμένους ώμους του Αγίου. Ακατανόητο για πολλούς τότε. Δικαιωμένο και πάνσοφο σχέδιο, εξετάζοντάς το, σήμερα.
Ο συγκλονιστικός βίος του Αγίου Νεκταρίου κλείνει μέσα του δεκάδες απαντήσεις για τις μεγάλες πτώσεις του καιρού μας. Μέσα σε μια σημερινή εποχή που η αυτοπροβολή είναι το απόλυτο φετίχ της «επιτυχίας», ο Άγιος Νεκτάριος κατάφερε κρυπτόμενος να τιμάται στα πέρατα του κόσμου.
Όσο ζούσε τον αγιασμένο βίο του, διαρκώς ελάττωνε τον εαυτό του για να χωρά όλο και νέα αποθέματα αγάπης. Και αφότου πέταξε για να συναντήσει τον Κύριο των κυριευόντων, διαρκώς επεκτείνεται η ακτινοβολία του ονόματός του σε ολόκληρη την οικουμένη. Κανένα άλλο μέγεθος στον κόσμο δεν αυξάνεται με την ταπείνωση, παρά μόνο εκείνο της αγιότητας. Εκείνο που αντιπροτείνει τη σύμπτυξη του «εγώ», στη γιγάντωση της κενότητας του κόσμου.
Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, ο μεγάλος ασκητής και θαυματουργός της Καππαδοκίας. Ο ανάδοχος πατέρας του Αγίου Παϊσίου – Ένας ταπεινός εργάτης του Θεού, που έγινε καταφύγιο για χιλιάδες ψυχές.
Στις 10 Νοεμβρίου η Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη ενός μεγάλου ασκητή, ενός αγιασμένου ιερέα και θαυματουργού της πίστεώς μας, του Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκου, γνωστού και ως Χατζηεφεντή.
Ο Άγιος Αρσένιος γεννήθηκε περίπου το 1840 στα Φάρασα της Καππαδοκίας, από ευσεβείς γονείς, τον Ελευθέριο και τη Βαρβάρα. Το κοσμικό του όνομα ήταν Θεόδωρος. Από μικρή ηλικία γνώρισε τον πόνο της ορφάνιας, καθώς έχασε τους γονείς του και μεγάλωσε μαζί με τον αδελφό του Βλάσιο υπό την προστασία της θείας τους.
Ένα συγκλονιστικό γεγονός από την παιδική του ηλικία σημάδεψε τη ζωή του. Όταν κινδύνευσε να πνιγεί σε έναν χείμαρρο, διασώθηκε θαυματουργικά με τη βοήθεια του Αγίου Γεωργίου. Από τότε γεννήθηκε μέσα του η επιθυμία να αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή του στον Χριστό.
Στα Φάρασα ο Άγιος Αρσένιος δεν ήταν απλώς ένας ιερέας. Ήταν ο πατέρας, ο δάσκαλος, ο γιατρός των ψυχών και το καταφύγιο των ανθρώπων. Αγαπούσε ιδιαίτερα τα παιδιά και φρόντιζε να τους μεταδίδει την πίστη, την αγάπη προς τον Χριστό και την Ορθόδοξη παράδοση. Παρά τις δυσκολίες της εποχής, παρέμενε ακλόνητος στην προσευχή και στην ασκητική ζωή.
Η φήμη του για την αγιότητα και τη θαυματουργική του χάρη εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την περιοχή. Άνθρωποι που υπέφεραν από ασθένειες, σωματικές και πνευματικές δοκιμασίες, έρχονταν κοντά του αναζητώντας παρηγοριά και βοήθεια.
Ο Άγιος προσευχόταν με πίστη, διάβαζε τις κατάλληλες ευχές και προσπαθούσε να οδηγήσει κάθε άνθρωπο κοντά στον Θεό. Δεν ξεχώριζε τους ανθρώπους, αλλά αγκάλιαζε όλους με την ίδια πατρική αγάπη.

Ὁ Ἅγιος Ὀρέστης καταγόταν ἀπὸ τὰ Τύανα τῆς Καππαδοκίας. Τὴν περίοδο τοῦ Διοκλητιανοῦ διωγμοῦ, ἀναγκάστηκε πολυτρόπως, ἀπὸ τὸν ἡγεμόνα Μάξιμο, νὰ ἀρνηθεῖ τὸν Ἰησοῦ.
Ἀφοῦ μὲ τὶς πιέσεις ποὺ τοῦ ἀσκήθηκαν, δὲν κατάφεραν νὰ τὸν πείσουν νὰ ἀσπαστεῖ τὰ εἴδωλα, τὸν γύμνωσαν καὶ τὸν ἔδειραν καὶ τὸν μαστίγωσαν γιὰ τιμωρία.
Μετὰ τὸν ἔριξαν στὴν φυλακὴ γιὰ ἑπτὰ ἡμέρες. Ὕστερα ἀπὸ τὸ πέρας τῆς ἕβδομης ἡμέρας τὸν πῆγαν σὲ ἕνα εἰδωλολατρικὸ ναὸ γιὰ νὰ προσφέρει θυσίες καὶ νὰ προσευχηθεῖ.
Γιατί, τοῦ εἶπε ὁ ἡγεμόνας Μάξιμος, ἀρνεῖσαι νὰ ἀσπαστεῖς τὴ λατρεία ποὺ μὲ τόση εὐλάβεια ἀκολουθοῦν οἱ σεπτοί μας αὐτοκράτορες;
Ὁ Ὀρέστης δὲν δίστασε νὰ τοῦ ἀπαντήσει μὲ θάρρος ὅτι ἦταν πρόθυμος ὑπήκοος σὲ ὅτι ἀφοροῦσε τὰ πολιτικὰ καὶ ἐπίγεια πράγματα. Ἐκτὸς αὐτῶν ὅμως δὲν τοῦ ἦταν δυνατὸν νὰ παραδεχτεῖ κανέναν ἄλλον αὐτοκράτορα, πέρα ἀπὸ τὸν ἕναν ἀληθινὸ Θεό.
Τότε ὁ Μάξιμος διέταξε νὰ τοῦ διαπεράσουν τοὺς ἀστραγάλους μὲ σιδερένια ἁλυσίδα, τὴν ὁποία ἔδεσαν πάνω σὲ ἕνα ἀτίθασο ἄλογο.
Υπάρχουν πνευματικές συναντήσεις που δεν είναι τυχαίες. Είναι συναντήσεις που τις οικονοµεί ο Θεός, για να γεννηθούν καρποί πίστεως, αγιότητας και αγάπης.
Μία τέτοια ευλογημένη σχέση ήταν εκείνη του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως με τον Άγιο Γερβάσιο Παρασκευόπουλο, τον μετέπειτα φωτισμένο ποιμένα των Πατρών.
Ο νεαρός Γεώργιος Παρασκευόπουλος, όπως ήταν το κοσμικό όνομα του Αγίου Γερβασίου, γνώρισε τον Άγιο Νεκτάριο και αργότερα φοίτησε στη Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή, όταν διευθυντής της ήταν ο Άγιος Νεκτάριος.
Εκεί, μέσα στις αίθουσες της Ριζαρείου, ο μεγάλος Άγιος της Αιγίνης δεν δίδασκε απλώς θεολογία. Δίδασκε με το παράδειγμα της ζωής του. Την ταπείνωση, την ανεξικακία, την αγάπη, την αφιλοχρηματία και την αληθινή διακονία του ανθρώπου.
Σε ένα μάθημα Ποιμαντικής, ο νεαρός Γερβάσιος πήρε τον λόγο και μίλησε για τον αληθινό ποιμένα. Για εκείνον που δεν αντιμετωπίζει την ιερωσύνη ως επάγγελμα, αλλά ως ολοκληρωτική αφιέρωση στον Χριστό και στον άνθρωπο.
Ο Άγιος Νεκτάριος συγκινήθηκε βαθιά. Τον κάλεσε κοντά του, τον ευλόγησε και, σύμφωνα με μαρτυρία συμμαθητή του, είπε προφητικά:«Εις το πρόσωπόν του βλέπω τον αυριανόν ταγόν της Εκκλησίας μας. Τον πραγματικόν ποιμένα του Χριστεπωνύμου πληρώματος. Ο Κύριος μετ’ αυτού».