Ο σταυρός της μάνας μου...

  

 

Ο σταυρός της μάνας μου δεν ήταν από χρυσό. Ήταν μικρός, ασημένιος, λιτός. Τον φορούσε πάντα, χειμώνα καλοκαίρι, κι ας μαύριζε καμιά φορά από τον ιδρώτα και τον χρόνο. 

Δεν τον έβγαζε ποτέ. Μόνο όταν έκανε μπάνιο τον άφηνε για λίγο στο κομοδίνο, δίπλα στο καντήλι.

Μικρός νόμιζα πως ήταν απλώς ένα κόσμημα. Κάτι σαν τα άλλα που φορούσαν οι γυναίκες στο χωριό. Μα όσο μεγάλωνα, καταλάβαινα πως εκείνος ο σταυρός κουβαλούσε μέσα του μια ολόκληρη ζωή.

Τον είχε πάρει από τη γιαγιά μου, την ημέρα που παντρεύτηκε.
«Δεν είναι για να στολίζεσαι», της είχε πει. «Είναι για να κρατιέσαι».

Και κρατήθηκε.

Όταν ο πατέρας έλειπε μεροκάματα μακριά και τα βράδια απλώνονταν βαριά μέσα στο σπίτι, η μάνα μου έπιανε τον σταυρό και τον σφίγγε μέσα στη χούφτα της. Δεν μιλούσε. Μόνο κοίταζε το παράθυρο. Σαν να περίμενε να φανεί φως από κάπου.

Όταν αρρώστησα παιδί, θυμάμαι να κάθεται δίπλα στο κρεβάτι μου. Το ένα της χέρι στο μέτωπό μου και το άλλο στον σταυρό. Ψιθύριζε κάτι που δεν άκουγα, μα το ένιωθα. Σαν να περνούσε μέσα από εκείνον δύναμη και να έφτανε σε μένα.

Κι όταν ήρθαν οι δύσκολες χρονιές, που δεν έφτανε το ψωμί και οι μέρες έμοιαζαν όλες ίδιες, η μάνα μου δεν λύγισε. Έσκυβε, δούλευε, πάλευε. Και κάθε τόσο, σαν να ήθελε να πάρει ανάσα, άγγιζε τον σταυρό της.

Δεν ήταν πίστη μόνο. Ήταν συνήθεια, παρηγοριά, δύναμη. Ήταν ο τρόπος της να λέει «αντέχω».

Τα χρόνια πέρασαν. Μεγαλώσαμε, φύγαμε, γυρίσαμε. Η μάνα γέρασε. Τα χέρια της ρυτίδιασαν, μα εκείνη την ίδια κίνηση δεν την ξέχασε ποτέ. Να πιάνει τον σταυρό και να τον ακουμπά στην καρδιά της.

Την τελευταία φορά που τη θυμάμαι δυνατά, καθόταν στην αυλή. Ο ήλιος έπεφτε, κι εκείνη χαμογελούσε ήσυχα. Πήγα κοντά της.

—Τον κρατάς ακόμα; της είπα.
—Αυτός με κρατάει, μου απάντησε.

Όταν έφυγε, ο σταυρός έμεινε. Τον βρήκα διπλωμένο μέσα σε ένα μικρό μαντήλι, στο συρτάρι της. Τον πήρα στα χέρια μου. Ήταν ελαφρύς… μα ένιωθα το βάρος του.

Τώρα τον κρατάω εγώ. Δεν τον φοράω πάντα. Μα υπάρχουν στιγμές που τον πιάνω, όπως τον έπιανε εκείνη.

Και τότε…  είναι σαν να μου κρατάει το χέρι η μάνα μου.