Απαρνήσου τον ίδιο σου τον εαυτό

 

Αρχιμ. Διονύσιος Λαζαρίδης 

---

Πόσο ψυχικά επώδυνο και σκληρό είναι να αρνηθούμε το θέλημα μας, είναι σαν να αρνούμαστε, σαν να ξεριζώνουμε τον ίδιο μας τον εαυτό.

Λίγο πριν το σταυρικό Του μαρτύριο ο Χριστός διδάσκει τους μαθητές του “ότι πολλά παθείν” εννοώντας το Θείο Πάθος και αυτόν τον σταυρικό Του θάνατο.

Τότε ο Πέτρος θα πάρει τον Διδάσκαλο παράμερα και με ζωηρά επιχειρήματα προσπαθεί να τον αποτρέψει από το θάνατο.

Προφανώς δεν έχει κατανοήσει ακόμη ο Πέτρος τη σημασία του σταυρικού μαρτυρίου του Χριστού.

Για αυτό και ο Διδάσκαλος θα αρχίσει να διδάσκει τους μαθητές με το θείο παράδειγμα Του: “ Σταυρώνομαι για να σταυρωθείτε κι εσείς”.

“Ζω το εκούσιο πάθος επάνω στο Σταυρό για να με μιμηθείτε και εσείς”.

“Εάν θέλετε να γίνετε πραγματικοί μαθητές μου πρέπει να σηκώσετε τον προσωπικό Σταυρό σας. ΄Οποιος από εσάς αποφασίσει να θυσιάσει την αμαρτωλή ζωή του ομολογώντας υπακοή σε μένα και στις εντολές του Ευαγγελίου θα κερδίσει την αιώνια μακαριότητα”.(Μαρκ. 8,34)

Ο λόγος του Χριστού είναι συγκεκριμένος. Μας απευθύνει πρόσκληση στο μέσον της Σαρακοστής.

“Απαρνησάσθω εαυτόν”, που σημαίνει απαρνήσου το αμαρτωλό θέλημα σου, απαρνήσου τον ίδιο σου τον εαυτό, αυτή είναι μία ζωτική προϋπόθεση για να με ακολουθήσεις. Εξηγεί στους μαθητές Του.

Το να απαρνηθείς τον ίδιο σου τον εαυτό, ισοδυναμεί με την άρση του σταυρού, “αράτω τον σταυρόν αυτού”(Μαρκ 8,34).

Είναι σαν να ακούμε το Διδάσκαλο να λέει με παραινετικά λόγια: Το να με ακολουθήσεις είναι θλίψη, είναι προσωπική σταυρική δοκιμασία, είναι εκούσιο μαρτύριο, είσαι έτοιμος να αρνηθείς τον ίδιο σου τον εαυτό για να το κάνεις;

Εμείς θα λέγαμε, έχω τη δύναμη να απαρνηθώ τον ίδιο μου τον εαυτό; Το να απαρνηθώ τον εαυτό μου, ισοδυναμεί με το να καταπατήσω τα πρέπει μου, τις αμαρτωλές επιθυμίες μου και να συνθλίψω το θέλημα μου. Μπορώ;

Λέει για αυτό ο Αββάς Δωρόθεος τον 6ο αι. μ.Χ,: “Το θέλημα μας είναι σαν πέτρα, που την πετάμε εναντίον του Θεού, γιατί το θέλημα μας ακριβώς εναντιώνεται και αντιβαίνει στο θέλημα του Θεού. Εάν ο άνθρωπος εγκαταλείψει το θέλημα του, τότε μόνο μπορεί να λέει: με τη χάρη και δύναμη του Θεού θα ξεπεράσω αυτό το τείχος.”

Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης λέει για αυτό. “Άξιοι είναι όσοι λαχταρούν να δίνονται στο θέλημα του Θεού. Να μην έχεις κανένα θέλημα, αυτό έχει αξία, είναι το παν. Ο σκλάβος δεν έχει κανένα θέλημα.”

Συνεχίζει ο Άγιος συνδέοντας την εκρίζωση του ανθρώπινου θελήματος, με τις θεϊκές εντολές και την θεϊκή αγάπη: “Το να μην έχουμε κανένα θέλημα μπορεί να γίνει με ένα τρόπο απαλό, με την αγάπη στο Χριστό και την τήρηση των εντολών Του.

“Ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς, εκείνος εστίν ο αγαπών με.”(Ιων.14,21) Θα λέγαμε πως όταν η τήρηση των εντολών του Θεού συνδέεται άρρηκτα με την αγάπη μας στο Πανάγιο Πρόσωπο Του, τότε το θέλημα μας από συμπαγής βράχος απαλύνεται με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και τότε υπηρετεί το θέλημα του Θεού, με κίνητρο πάντα την αρετή της αγάπης και όχι της διαταγής.

Ο Άγιος Πορφύριος μας τονίζει ότι θα έχουμε αόρατο πόλεμο κατά την εκκοπή του θελήματος: “Χρειάζεται αγώνας, έχουμε να παλέψουμε με τον “λέοντα τον ωρυόμενον”.

Εδώ ο Άγιος εννοεί τον αντίπαλο διάβολο που θα προσπαθεί να διαβάλει το θέλημα μας, για να μην εξομοιωθεί με το θέλημα του Θεού.

Επάνω στην απάρνηση του θελήματος, ο Άγιος ο Ιωάννης ο Σιναϊτης μας προτρέπει, “Ας τρέξουμε πρόθυμα, συναισθανόμενοι ότι μας κάλεσε ο Επουράνιος Βασιλεύς, μήπως τα χρόνια που μας απομένουν είναι λίγα και την μέρα του θανάτου μας βρεθούμε χωρίς πνευματικούς καρπούς.”

Το θέμα είναι να κάνουμε το θέλημα του Θεού όχι εξαιτίας του φόβου του θανάτου και της τιμωρίας.

Πολλοί χριστιανοί ανέκαθεν αγωνίζονται συνεχώς με φόβο, γιατί φοβούνται την αιώνια τιμωρία.

Ο Αββάς Δωρόθεος μας συμβουλεύει ότι αυτό είναι ίδιον του αρχάριου, το να φοβάται τις τιμωρίες.

Αργότερα θα κάνει το θέλημα του Θεού, όχι από φόβο, αλλά επειδή αγαπάει το Θεό, διότι γεύτηκε τι σημαίνει να είναι κανείς ενωμένος με το Θεό.

Τότε πράγματι έχει την αληθινή αγάπη, την τελεία αγάπη. Αυτή η τελεία αγάπη τον οδηγεί στον τέλειο φόβο.

Μας εξηγεί ο Αββάς Δωρόθεος, ότι ο ενωμένος με το Θεό κάνει το θέλημα του Θεού, όχι από φόβο για τις τιμωρίες ή για να μην κολαστεί, αλλά επειδή γεύτηκε τη γλυκύτητα της αγάπης του Θεού.

Φοβούμενος να μην στερηθεί τη γλυκύτητα της αγάπης του Θεού που συνεχώς γεύεται, νεκρώνει με τη χάρη του Θεού το θέλημα του, απαξιώνει τον ίδιο του τον εαυτό και υψώνει το θέλημα του Θεού στη ζωή του.

Με αυτό τον τρόπο κάνει το θέλημα του Θεού, όχι από ανθρώπινο ατελή φόβο, αλλά από τέλειο φόβο.

Τώρα η τελεία αγάπη που είναι ενωμένος, φυγαδεύει τον αρχικό φόβο του αρχαρίου και φέρνει στην καρδιά του δοκιμασμένου τον τέλειο φόβο.

Ο Αββάς Δωρόθεος πιστεύει ότι χρειάζεται ο αρχικός φόβος του αρχαρίου σαν κίνητρο, αλλά μόνο στην αρχή, μέχρι να τον αντικαταστήσει ο τέλειος φόβος, εκείνος που προέρχεται από τη τελεία αγάπη του Θεού.

Εδώ να σημειώσουμε ότι ο Άγιος Πορφύριος προτιμά ως αρχικό κίνητρο μόνο την αγάπη του Θεού.

Μάλλον δεν υπήρξε ποτέ αρχάριος ή μάλλον για πολύ, καθώς από τα δεκατέσσερα του χρόνια τον επισκέφθηκε η χάρις του Θεού.

Με την πνευματική πρακτική του Αββά Δωροθέου, για να απαρνηθούμε το αμαρτωλό θέλημα μας, χρειάζεται στην αρχή της πνευματικής ζωής ο φόβος του αρχαρίου.

Αυτό μέχρι να οδηγηθούμε με τη χάρη του Θεού στον τέλειο φόβο, που διαδέχεται το φόβο της τιμωρίας.

Ο τέλειος φόβος, φέρνει τον θείο πόθο και μαζί τον θείο έρωτα.

Τότε όλος μας ο εαυτός, τα θέλω μας, όλη μας η ύπαρξη, τα πάντα αλλοιώνονται με την καλή ένθεη αλλοίωση και όλα αλλάζουν σχήμα με τη θεϊκή αγάπη.

“Έθελξας πόθω με, Χριστέ, και ηλλοίωσας τω θείω Σου έρωτι.”(Ευχές θ. Μεταλ.)

Τότε μπορώ πλέον να απαρνούμαι τον εαυτό μου και το αμαρτωλό θέλω μου, όχι σαν αγγαρεία ή σαν καταναγκαστικό έργο, αλλά με αγάπη, με λαχτάρα, όχι με εξαναγκασμό, αλλά με έρωτα, με τον θεϊκό έρωτα.

Ο θείος έρωτας μεταμορφώνει το αμαρτωλό θέλημα και όλο τον εαυτό μας σε μία χαρά, αυτή τη χαρά της επίγνωσης του Θεού.

Τότε ο θείος πόθος νικάει τον αμαρτωλό πόθο, και ο κάθε πόνος όπως λέει ο Άγιος Πόρφυριος γίνεται έρωτας Χριστού.

Ο κοσμικός πόνος μεταμορφώνεται νικιέται, όπως μας υποσχέθηκε ο Χριστός.

΄Έχετε θάρρος, γιατί εγώ νίκησα σαν θεάνθρωπος το αμαρτωλό φρόνημα του κόσμου. Με την άπειρη ουράνια δύναμη που προέρχεται από την νίκη μου επάνω στο σταυρό, σας ανοίγω το δρόμο για να νικήσετε το δικό σας κοσμικό θέλημα.

“Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν, Άδου την καθαίρεσιν, άλλης βιωτής.”

Αυτή την βιωτή να ακολουθήσουμε στη ζωή μας και να γιορτάζουμε καθημερινά, με χαρά σταυροαναστάσιμη. Αμήν.

Πηγή: romfea.gr