Ιστορίες απ' το Άγιον όρος – ο Παπα- Νικόλας που κάθε βράδυ τριγυρνούσε έξω απ' τα κελιά των μοναχών.

  

Σε μια μεγάλη Σκήτη του Αγίου Όρους, ζούσε ένας ηλικιωμένος μοναχός, ο παπα-Νικόλας. Ο παπα-Νικόλας είχε μια συνήθεια που πολλοί θεωρούσαν «ιδιοτροπία» των γηρατειών: 

Κάθε νύχτα, πριν ξεκινήσει ο Όρθρος, έβγαινε από το κελί του και έκανε μια βόλτα σε όλο το συγκρότημα των κελιών.
​
​Κρατούσε στο χέρι του ένα μικρό φανάρι ή ένα αναμμένο δαδί. Περπατούσε αργά, με το κομποσκοίνι του να τρέχει ανάμεσα στα δάχτυλα. Σταματούσε έξω από κάθε πόρτα κελιού. Δεν χτυπούσε, δεν φώναζε.​Απλώς ακουμπούσε το μέτωπό του στο ξύλο της πόρτας για λίγα δευτερόλεπτα, ψιθύριζε κάτι και μετά άφηνε μια μικρή μετάνοια (υπόκλιση).
​
​Ένας νεαρός δόκιμος, που είχε την περιέργεια της νιότης, τον παραφύλαξε μια νύχτα. Όταν ο παπα-Νικόλας έφτασε στην πόρτα του, ο Παύλος βγήκε ξαφνικά έξω.

​— «Γέροντα, γιατί το κάνετε αυτό κάθε βράδυ; Γιατί δεν ξεκουράζεστε για την εκκλησία;»

— «Ευλογημένο παιδί», απάντησε ο γέροντας ξαφνιασμένος, «κάνω τον έλεγχο της αγάπης».
​
​Ο γέροντας εξήγησε στον δόκιμο το μυστικό του:

«Η νύχτα είναι η ώρα που ο πειρασμός χτυπάει την πόρτα του μοναχού. Άλλος πονάει και δεν μπορεί να κοιμηθεί, άλλος παλεύει με τις αναμνήσεις του κόσμου, άλλος έχει απελπισία και δεν βρίσκει δύναμη να σηκωθεί για την προσευχή.

​Πηγαίνω έξω από κάθε κελί και λέω: "Κύριε, δώσε δύναμη στον αδελφό μου που είναι πίσω από αυτή την πόρτα. Αν είναι λυπημένος, παρηγόρησέ τον. Αν είναι άρρωστος, γιάτρεψέ τον. Αν βαριέται, ξύπνησε τον έρωτα της προσευχής μέσα του".
​Τότε, το δαδί που κρατάω δεν φωτίζει τον δρόμο μου, αλλά την ψυχή τους».

​
​Λέγεται πως πολλοί μοναχοί εκείνης της Σκήτης ομολογούσαν πως, ενώ ένιωθαν ένα βάρος στην καρδιά τους μέσα στη νύχτα, ξαφνικά ένιωθαν μια «αύρα» να περνάει κάτω από την πόρτα τους και η διάθεσή τους άλλαζε αμέσως. Έπαιρναν κουράγιο και πετούσαν τα σκεπάσματα για να τρέξουν στον ναό.

​
​Ο παπα-Νικόλας "κοιμήθηκε" (πέθανε) ένα χειμωνιάτικο βράδυ. Λένε όμως οι μοναχοί πως, όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες ή όταν ένας νέος μοναχός παλεύει με τη μοναξιά του, ακούγονται ακόμα ελαφρά βήματα έξω στους διαδρόμους και μια μυρωδιά από καμένο δαδί και λιβάνι περνάει μέσα από τις χαραμάδες.