Η Κόλαση δεν είναι όπως τη ζωγράφισαν οι άνθρωποι.

  

Για πολλούς αιώνες, η φαντασία πολλών ανθρώπων γέμισε την κόλαση με φωτιές, δαίμονες με τρίαινες, καζάνια που βράζουν και βασανιστήρια που θυμίζουν περισσότερο μεσαιωνικούς πίνακες παρά την Αγία Γραφή. Αυτές οι εικόνες επηρέασαν βαθιά τη λαϊκή θρησκευτικότητα, όμως δεν εκφράζουν την ορθόδοξη θεολογία.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν διδάσκει έναν Θεό που δημιουργεί ένα βασανιστήριο για να εκδικηθεί όσους δεν Τον ακολούθησαν. Ο Θεός δεν παύει ποτέ να είναι Αγάπη.
«Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν.»
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν ο Θεός αγαπά τους μεν και μισεί τους δε. Αγαπά όλους το ίδιο. Το ερώτημα είναι πώς βιώνει ο κάθε άνθρωπος αυτή την ίδια αγάπη.
Οι Άγιοι Πατέρες, ιδιαίτερα ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, μας διδάσκουν ότι το άκτιστο φως του Θεού είναι ένα και το αυτό. Δεν υπάρχει ένας άλλος Θεός για τους δικαίους και ένας διαφορετικός για τους αμαρτωλούς.
Το ίδιο φως που γίνεται για τους αγίους χαρά, ειρήνη και ζωή, γίνεται για εκείνον που αρνήθηκε την αγάπη του Θεού πόνος, ντροπή και εσωτερική οδύνη.
Δεν αλλάζει ο Θεός.
Αλλάζει η καρδιά του ανθρώπου.
Σκεφθείτε έναν άνθρωπο που μισεί το φως. Όταν ανοίξει ξαφνικά ο ήλιος, δεν υποφέρει επειδή ο ήλιος έγινε κακός, αλλά επειδή τα μάτια του δεν αντέχουν το φως.
Έτσι και στη Δευτέρα Παρουσία.
Ο Χριστός θα αποκαλυφθεί «ἐν δόξῃ πολλῇ». Δεν θα εμφανιστεί διαφορετικός στους μεν και διαφορετικός στους δε. Όλοι θα σταθούν μπροστά στον ίδιο Χριστό.
Οι καθαροί στην καρδιά θα Τον αντικρίσουν ως την εκπλήρωση κάθε πόθου τους.
«Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται.»

Εκείνοι όμως που σε όλη τους τη ζωή απέρριψαν την αγάπη, έκλεισαν την καρδιά τους στη μετάνοια και δεν θέλησαν κοινωνία με τον Θεό, θα βιώσουν την ίδια αυτή παρουσία ως φοβερή μοναξιά και αφόρητη εσωτερική σύγκρουση.
Γι' αυτό και η Αγία Γραφή μιλά για «ἐξώτερον σκότος».
Δεν πρόκειται απαραίτητα για ένα γεωγραφικό μέρος γεμάτο φλόγες. Είναι η κατάσταση της ψυχής που δεν μπορεί πλέον να κοινωνήσει το Φως, παρότι το Φως βρίσκεται μπροστά της.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κόλαση δεν είναι αληθινή ή ότι η οδύνη της δεν είναι πραγματική. Είναι και μάλιστα αιώνια. Σημαίνει μόνο ότι η αιτία της δεν βρίσκεται σε έναν Θεό που τιμωρεί απ' έξω, αλλά σε μια καρδιά που δεν έμαθε να αγαπά και δεν αντέχει πλέον το ίδιο το Φως που θα την περιβάλλει.
Η μεγαλύτερη τραγωδία της κολάσεως δεν είναι ότι ο Θεός διώχνει τον άνθρωπο.
Είναι ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί πλέον να αγαπήσει Εκείνον που τον αγαπά αιώνια.
Γι' αυτό και η εικόνα της κόλασης ως ενός τόπου γεμάτου σατανάδες που βασανίζουν ανθρώπους δεν είναι η εικόνα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο διάβολος δεν είναι δεσμοφύλακας της κόλασης· είναι και ο ίδιος υπό κρίση.
Οι περισσότερες από αυτές τις παραστάσεις γεννήθηκαν στη δυτική μεσαιωνική τέχνη και στη λαϊκή φαντασία. Επηρέασαν πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν αποτελούν το μέτρο της ορθόδοξης πίστης.
Η Εκκλησία μας καλεί να βλέπουμε τη Δευτέρα Παρουσία όχι ως μια ημέρα εκδίκησης, αλλά ως την οριστική αποκάλυψη της Αγάπης.
Τότε θα φανερωθεί ποιος έμαθε να αγαπά το Φως και ποιος επέλεξε να ζήσει μακριά από Αυτό.
Γι' αυτό ο σκοπός της πνευματικής ζωής δεν είναι απλώς να αποφύγουμε την κόλαση.
Είναι να καθαρίσουμε την καρδιά μας, ώστε όταν αντικρίσουμε το άκτιστο Φως του Χριστού, να μην το φοβηθούμε αλλά να το αναγνωρίσουμε ως την ίδια την αγάπη που αναζητούσε πάντοτε η ψυχή μας.
Γι' αυτό η κάθε Θεία Λειτουργία, η κάθε εξομολόγηση, η κάθε στιγμή προσευχής δεν είναι απλώς θρησκευτικά καθήκοντα. Είναι ασκήσεις για να συνηθίσουν τα μάτια της ψυχής μας στο Φως ώστε όταν έρθει η ώρα, να το αναγνωρίσουμε ως Πατέρα και όχι ως κριτή.
Η Δευτέρα Παρουσία δεν θα αποκαλύψει έναν διαφορετικό Θεό.
Θα αποκαλύψει την αληθινή κατάσταση της δικής μας καρδιάς.