Η θέση της Υπεραγίας Θεοτόκου στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας. (Μέρος 1ο)

                      Πρωτ. Γεωργίου Δορπαμπράκη

Προκειμένου νά δοῦμε τή θέση τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου στήν ᾿Ορθόδοξη ᾿Εκκλησία μας, θά ξεκινήσουμε μέ μιά σύντομη ἀναφορά στίς θέσεις τῶν ἑτεροδόξων ἀπέναντί της· τί πρεσβεύουν οἱ Προτεστάντες καί οἱ Ρωμαιοκαθολικοί.

       Μή ὀρθόδοξες τοποθετήσεις.
  

Προτεστάντες: ἡ αἱρετική αὐτή ὁμάδα τοῦ Χριστιανισμοῦ, ποῦ προῆλθε ὡς ἀντίδραση στά κακῶς κείμενα τοῦ Ρωμαιοκαθολικισμοῦ τόν 16ο αἰώνα, ἀλλά πού δέν μπόρεσε νά βρεῖ τήν ἀληθινή ὁδό τῆς ᾿Ορθοδοξίας γιά λόγους ψυχολογικούς καί ἱστορικούς, στέκεται, πλήν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, ὑποτιμητικά καί περιφρονητικά ἀπέναντι στή Θεοτόκο. Οἱ Προτεστάντες θεωροῦν τήν Παναγία ὡς μιά ἁπλή γυναίκα πού δέν θά πρέπει κανείς νά τῆς δίνει ἰδιαίτερη σημασία, γιατί ἡ πίστη μας, λένε, εἶναι στόν Χριστό καί σέ κανέναν ἄλλον. Εἶναι προφανές ὅτι ἡ πεποίθησή τους αὐτή πάσχει καί λογικά καί θεολογικά. Λογικά, γιατί εἶναι ἡλίου φαεινότερον ὅτι ἡ γυναίκα πού ἐπιλέχτηκε ἀνάμεσα ἀπό ὅλες τίς γυναῖκες τοῦ κόσμου γιά νά γίνει ἡ μητέρα τοῦ Θεοῦ ὡς ἀνθρώπου ἔπρεπε νά παρουσιάζει κάτι τό ἰδιαίτερο σέ σχέση μέ ὅλους τούς ἄλλους, τό ὁποῖο θά εἵλκυε τόν Θεό, κι αὐτό δέν ἦταν τίποτε ἄλλο ἀπό ἐκεῖνο πού “γοητεύει” τόν Θεό πάντοτε· ἡ ἁγνότητα καί ἡ καθαρότητα τῆς καρδιᾶς. Θεολογικά, γιατί ἡ ἴδια ἡ ῾Αγία Γραφή μᾶς προσανατολίζει στήν ἰδιαίτερη τιμή πού πρέπει νά δίνεται στήν Παναγία, ὅταν π.χ. ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ στό γεγονός τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τή χαρακτηρίζει “Κεχαριτωμένη”.

Δέν μᾶς παραξενεύει ὅμως ἡ τοποθέτηση αὐτή τῶν Προτεσταντῶν, γιατί οἱ αἱρετικοί αὐτοί δέν διακρίνονται γενικῶς γιά τόν σοβαρό θεολογικό προβληματισμό τους. ᾿Εδῶ ἀμφισβητοῦν τόν ἴδιο τόν Χριστό σέ μεγάλο βαθμό, δέν θά ἀμφισβητήσουν καί τήν Παναγία Μητέρα Του;

Οἱ Ρωμαιοκαθολικοί ἔπειτα, αὐτοί βρίσκονται στόν ἀντίποδα τῶν Προτεσταντῶν. ῎Αλλωστε ἱστορικά οἱ Προτεστάντες κινήθηκαν ἀντιδραστικά πρός τούς προγενεστέρους αὐτῶν Ρωμαιοκαθολικούς· ὅ,τι οἱ Ρωμαιοκαθολικοί πρέσβευαν τό ἀκριβῶς ἀντίθετο ἐπέλεξαν οἱ Προτεστάντες. Οἱ Ρωμαιοκαθολικοί λοιπόν ὑπερτίμησαν τήν Παναγία, γι’ αὐτό κατά φυσικό τρόπο ὑποτίμησαν τήν Παναγία καί οἱ Προτεστάντες.

Ποιά ἡ ὑπερτίμηση τῆς Παναγίας ἀπό τούς Καθολικούς; Τήν τοποθέτησαν καί τήν τοποθετοῦν σέ ἐπίπεδο σχεδόν θεότητας. Φτάνουν στό σημεῖο ὄχι τῆς τιμῆς πρός αὐτήν, ἀλλά τῆς λατρείας ἀπέναντί της, στοιχεῖο πού προσιδιάζει μόνον στόν Τριαδικό Θεό καί τόν Κύριό μας ᾿Ιησοῦ Χριστό. ῾Η Μαριολατρεία αὐτή, ἡ ὁποία κυρίως φαίνεται ἀπό τό δόγμα τους τῆς ἀσπίλου συλλήψεως τῆς Παναγίας, δηλαδή συνελήφθη ὅπως καί ὁ Χριστός, χωρίς συνεύρεση τῶν γονέων της, ἀποτελεῖ ἐκτροπή καί αὐτή ἀπό τήν ὀρθή πίστη. Καί τοῦτο γιατί ἀποδίδει στήν Θεοτόκο χαρακτηριστικά τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ. Μόνον ὁ Χριστός συλλαμβάνεται ἐκ Πνεύματος ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου, πού σημαίνει ὅτι μόνον ἐν τῷ Χριστῷ ἀνακόπτεται ἡ κληρονομικότητα τῆς ἁμαρτίας καί δημιουργεῖται τό καινούργιο δένδρο τῆς ἀνθρωπότητας. ῎Αν καί στήν Παναγία ἔχουμε ἀνακοπή τῆς κληρονομικότητας τῆς ἁμαρτίας, τότε ἡ Παναγία δέν χρειαζόταν σωτηρία. ῾Ο Χριστός γι’ αὐτήν θά ἦταν περιττός ἤ μᾶλλον ἐκείνη θά μποροῦσε νά Τόν ὑποκαταστήσει. “Τό πάντες ἥμαρτον καί ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεού” (Ρωμ. 3, 23) τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ δέν θά ἴσχυε, ὅπως καί τό “ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ” (Λουκ. 2, 11) τῶν ἀγγέλων πρός τούς ποιμένες τῆς Βηθλεέμ.

Στό βάθος ἡ Μαριολατρεία αὐτή, μολονότι φαίνεται ὅτι ἀποσκοπεῖ στόν τονισμό τῆς ὑψηλῆς θέσης τῆς Παναγίας, τήν ὑποβαθμίζει, γιατί κινεῖται ὡς θεολογική θέση στό ἐπίπεδο τῆς ἀνθρώπινης λογικῆς, πού ἀγνοεῖ τά δεδομένα τῆς ἀποκάλυψης τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι κι αὐτή μιά αἱρετική καθαρά θέση.

Το βιβλίο «Ὦ Πανύμνητε Μῆτερ" 

τοῦ π. Γεωργίου Δορμπαράκη

κυκλοφορείται από τις εκδόσεις «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ».
(τηλ.: 210 9310605).

Πηγή: Συνοδοιπορία