Σχόλια στον Απόστολο της Κυριακής.

Κοσμοσωτήριο γεγονός

                                                           «Μυστήριον ξένον, ορώ και παράδοξον…»

Στο αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας, ο Παύλος θυμάται τους προφήτες και τις άγιες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης. Επισημαίνει πως όλοι αυτοί πέθαναν με την αναμονή της γεννήσεως του Χριστού. 

Εμείς, αντίθετα, με όλους εκείνους, είδαμε και βιώνουμε τη γέννηση του Κυρίου, το κοσμοσωτήριο αυτό γεγονός, που σημάδεψε όσο κανένα άλλο τον ρου της ανθρώπινης ιστορίας.

Σημείο αγάπης

Η φανέρωση του Θεού στον κόσμο δείχνει ακριβώς  την εκστατική και μανική αγάπη του για τον άνθρωπο. Ενώνεται με τη δημιουργία του τόσο στενά, καθώς γίνεται ο ίδιος αυτό που δημιούργησε, γίνεται δηλαδή άνθρωπος. Η σάρκωση του Χριστού καταφάσκει ότι ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της δημιουργίας. 

Σύμφωνα με τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, έρχεται ο Υιός του Θεού και γίνεται άνθρωπος «ίνα τιμήση την σάρκα και αυτήν την θνητήν». Πρόκειται για ένα ασύλληπτο από το μυαλό του ανθρώπου μεγαλείο που ξεπερνά κάθε όρο και έννοια.

Ένωση Θεού και ανθρώπου

Εύλογη η απορία: αν ο Λυτρωτής Χριστός ήταν μόνο ουράνιος πώς τότε θα θεράπευε τον επίγειο; Έπρεπε, συνεπώς, να είναι αφενός μεν ομογενής, αλλά όχι μόνο αυτό, γιατί έτσι θα ήταν και ο ίδιος ατελής, αφετέρου δε ετερογενής, θείος, αλλ’ όχι μόνο αυτό, γιατί έτσι θα οδηγούσε σε καταναγκαστική σωτηρία, ακυρώνοντας το αυτεξούσιο. 

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι δεν νοείται άνθρωπος χωρίς αυτεξούσιο. Στη γέννηση του Χριστού, δεν γίνεται από τους πατέρες της Εκκλησίας λόγος για τον άνθρωπο που αποθεώθηκε, αλλά για τον Θεό που ενσαρκώθηκε.

Σύμφωνα με την ερμηνεία των Πατέρων, ο Χριστός με την θεία γέννησή του επανάφερε την ανθρώπινη φύση στη θεόσδοτη τάξη. Και πραγματικά, η τάξη με τη δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου ήταν μια πρόσκληση από το «κατ’ εικόνα» στο «καθ’ ομοίωσιν». Με την πτώση ο άνθρωπος αλλοτριώθηκε από τη ζωή της χάριτος του Θεού και γνώρισε, εκτός των άλλων, τον πνευματικό θάνατο, που είναι το φοβερότερο κακό. 

Στο πρόσωπο του Χριστού η όλη θεότητα ενώθηκε με την όλη ανθρωπότητα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ιδίωμα και κάθε ενέργεια της καθολικής ανθρώπινης φύσης έχει προσληφθεί από τον Χριστό. Τίποτε το ανθρώπινο δεν έμεινε έξω από την πρόσληψη αυτή. Επομένως, η σωτηρία που προσφέρει η αγάπη του Χριστού στον άνθρωπο είναι αληθινή και καθολική.

Για το μεγάλο αυτό γεγονός που άνοιξε τους ορίζοντες της ιστορίας σε ουράνιες ενατενίσεις μιλούν πολύ παραστατικά όλοι οι πατέρες της Εκκλησίας δίνοντας το στίγμα της ανακαίνισης που προσφέρεται στον άνθρωπο. Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας επισημαίνει πως στην ένωση του Θεού και του ανθρώπου δεν επήλθε καμιά σύγχυση ως προς τις φύσεις. Βλέπουμε τις δύο φύσεις, δηλαδή την θεία και την ανθρώπινη, να οδηγούνται σε μια ένωση αδιάσπαστη, ασύγχυτη και αδιαίρετη. 

Η γέννηση του Κυρίου συνιστά το πιο παράδοξο γεγονός γιατί δεν ακολουθεί την ανθρώπινη λογική και τους φυσικούς νόμους. Είναι όντως ένα μυστήριο. «Μυστήριον ξένον ορώ και παράδοξον! Ουρανόν το σπήλαιον∙ θρόνον χερουβικόν την Παρθένον∙ την φάτνην χωρίον, εν ω ανεκλίθη ο αχώρητος, Χριστός ο Θεός, ον ανυμνούντες μεγαλύνομεν».

Μυστήριο αγάπης

Η γέννηση του Χριστού πρόκειται για το κατ’ εξοχή μυστήριο, το μυστήριο της αγάπης. Ο Χριστός γενόμενος άνθρωπος αποτόλμησε την μεγαλύτερη συγκατάβαση που δεν χωρεί η ανθρώπινη λογική. Η ταπείνωσή του ήταν άπειρη. Ο Κύριος έγινε άνθρωπος, χωρίς οποιαδήποτε ιδιοτέλεια, Για ν’ αποκαταστήσει την ανθρώπινη φύση και να την ανεβάσει ακόμα πιο ψηλά. 

Διέσωσε το ανθρώπινο πρόσωπο και σκόρπισε το κράτος του θανάτου. Καταθρυμμάτισε την εξουσία του. Μάς χάρισε την όντως ζωή. Δεν είμαστε πλέον υποχείρια του πονηρού άρχοντος του κόσμου τούτου, αλλά παιδιά του Θεού, προορισμένα να κληρονομήσουμε την αιώνια Βασιλεία.

Αγαπητοί αδελφοί, ο χώρος της Εκκλησίας ανοίγεται διάπλατα για να βιώσουμε το μεγάλος γεγονός της Ενανθρωπήσεως του Κυρίου. Το ζούμε ειδικότερα στα μυστήρια, με αποκορύφωμα την Θεία Ευχαριστία, όπου ο άνθρωπος ενώνεται με τον Θεό. Γίνεται σύσσωμος και σύναιμος μαζί του. Ας αφήσουμε τον εαυτό μας να βιώσει το μυστήριο της Ενσαρκώσεως ως το μεγαλύτερο δώρο της αγάπης του Θεού. Γένοιτο.

Χριστάκης Ευσταθίου, θεολόγος

Πηγή:  Εκκλησία της Κύπρου