Σχόλια στην Κυριακή Β΄Νηστειών

  

Τοῖς ἐν σκότει ἁμαρτημάτων πορευομένοις φῶς ἀνέτειλας Χριστέ, τῷ καιρῷ τῆς ἐγκρατείας, καὶ τὴν εὔσημον ἡμέραν τοῦ Πάθους σου δεῖξον ἡμῖν, ἵνα βοῶμέν σοι· Ἀνάστα ὁ Θεὸς ἐλέησον ἡμᾶς.

Σήμερα, δεύτερη Κυριακή των νηστειών, τιμούμε την μνήμη του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Η Κυριακή αυτή χαρακτηρίζεται ' δεύτερη Κυριακή της Ορθοδοξίας' διότι ο ιερός αυτός πατήρ στήριξε την ορθόδοξη Πίστη της συμμετοχής του ανθρώπου στις θείες ενέργειες, η οποία συμμετοχή είναι απαραίτητη για τον αγιασμό, την σωτηρία και την θέωση μας.

Χωρίς κοινωνία με την χάρη του Θεού ουδείς σώζεται.Και πάλι ο υλικός άνθρωπος δεν είναι πλασμένος για την απώλεια και ακάθαρτος, αλλά δεκτικός της θείας Χάρης, δυναμικά. Και ότι ο Θεός δεν προσεγγίζεται διανοητικά και ηθικά, αλλά με την καρδιά, το κέντρο της πνευματικότητας. 

Εικονίζει αυτή η πίστη όλο το μυστήριο της σωτηρίας και την ουσία της Πίστης μας. Ο άγιος αυτός είναι η κορυφή του κινήματος των Ησυχαστών.

Η σημερινή ημέρα λοιπόν τονίζει πώς όχι μόνο εμείς ανερχόμεθα στον ουρανό αλλά κυρίως πώς ο Θεός κατέρχεται σε εμάς. Λοιπόν μας καλεί να φροντίσουμε να κρατήσουμε τον κόσμο μας άξιο μιας τέτοιας επισκέψεως! Εξ άλλου προβάλλει το ησυχαστικό ήθος της ορθοδοξίας, πού είναι το ακριβώς αντίθετο από το κοινό ανθρώπινο θρησκευτικό αίσθημα, το οποίο απασχολεί και αναπαύει δυστυχώς τον μέσο χριστιανό άνθρωπο.

Ο ησυχαστής δεν φροντίζει για την θρησκευτική του και εκκλησιαστική υστεροφημία, απέναντι Θεού και ανθρώπων.

Δεν περιθάλπει τον πολύτιμο εαυτό του, δεν κρύβεται από κανέναν, δεν επιμελείται το θεαθήναι για να υπάρξει ως χριστιανός.Δεν επιδιώκει την τεχνητή ευπρέπεια, δεν τον ενδιαφέρει να πιστεύει απλά σε έναν θεό.Δεν απομακρύνεται από τα προβλήματα του κόσμου, αλλά από τον φόβο και την κυριαρχία τους.
Δεν χρησιμοποιεί την λατρεία σαν κάτι το εξωτερικό αλλά είναι αυτός ο ίδιος λατρεία του Θεού.

Δεν συμβιβάζεται με την ακολουθία και την εθιμική πίστη σε δόγματα. Ζητεί να βιώσει τα δόγματα.

Αποκαλύπτεται ως έχει σε Θεό και ανθρώπους, επιμελείται την ψυχή του, ποθεί τον Θεό σαν έρωτα , πιστεύει στον συγκεκριμμένο Θεό και τρέχει να τον συναντήσει.

Έχει σχέση με τον μόνο Θεό και όχι με την θρησκεία ενός Θεού.

Ζητώντας την απάθεια, δεν ανέχεται να συμβιώνει με την αμαρτία. Η καρδιά του πλαταίνει για όλο τον πόνο του κόσμου και στενεύει για να υποδεχτεί μόνον τον Θεό και τίποτα άλλο δεν του είναι αρεστό και πλήρες.
Δεν αφοσιώνεται πουθενά αλλού. Δεν ασκεί ηθική αλλά ήθος. Δεν ζητά την ανταμοιβή και δεν συμβιβάζεται με τον φόβο. Ζητά και θέλει το Μόνον Ποθούμενον, τον Χριστό.

Ήδη μπήκαμε στην τρίτη εβδομάδα των Νηστειών. Πολλοί χριστιανοί νηστεύουν την πρώτη και την τελευταία εβδομάδα, ενώ ενδιάμεσα χαλαρώνουν, και στη νηστεία και στη γενικότερη προσπάθεια. Έτσι, όμως, ακολουθούν απλώς κάποιες τυπικές θρησκευτικές συνήθειες, κομμένες και ραμμένες στις αναγκαιότητές μας, και χάνουν τον δρόμο, αστοχούν.

Η Εκκλησία προσφέρει τη νηστεία όχι ως επιλογή ή ως σκληρό καθήκον, αλλά ως μονόδρομο προς την τελείωσή μας. Η υπακοή είναι δοκιμασμένη οδός ελευθερίας δηλαδή ένας μονόδρομος που οδηγεί στο φως της Μεταμορφώσεως και της Αναστάσεως. Δεν είναι στέρηση και καταπίεση αλλά λύτρωση και ελευθερία.

Γιατί, λοιπόν, να φτιάχνουμε τη δική μας θρησκεία; Δεν σας το λέω ως υποχρέωση, ως καθήκον ή ως ψόγο .Είναι υπαρκτό φαινόμενο να κόβει και να ράβει ο καθένας μας τον Θεό στα μέτρα του. Φτάνει να ρωτήσουμε έναν Χριστιανό για τον αγώνα του για να απαντήσει ότι πιστεύει και νηστεύει με τον δικό του τρόπο. Αλλά έτσι απατούμε τον εαυτό μας. Έχουμε την οδό και την αλήθεια και την ζωή. Έχουμε Χριστό, έχουμε Εκκλησία. Γιατί αγαπούμε τον παράδρομο που δεν βγάζει πουθενά, ή μάλλον βγάζει σε ψευδαισθήσεις;

Μπήκαμε στη δεύτερη εβδομάδα; Να διπλασιάσουμε τον αγώνα. Στην τρίτη; Να τον τριπλασιάσουμε. Και όσο προχωρούμε, να εντείνουμε την προσοχή, τη σιωπή, την προσευχή, τη διάθεση μετανοίας. Έτσι, ακολουθώντας μια κλιμακωτή πορεία, φθάνουμε στα έσχατα, στην κορυφή. Μας δίδεται διέξοδος ελευθερίας, αληθινής απελευθερώσεως από ό,τι μας κρατά δεμένους.

Ας διασκεδάσουμε κάθε λανθασμένη εντύπωση: το στεφάνι είναι για τους αγωνιστές. Η χάρη δίδεται, αλλά ο αγώνας δεν παρακάμπτεται. Μη συμβιβάζεστε με τίποτε λιγότερο από την πληρότητα που μας υποσχέθηκε ο Θεός.

Και όταν έλθει η ευλογημένη ημέρα του Πάθους και της Αναστάσεως, να μην την αντικρίσουμε ως θεατές ενός ακόμη εκκλησιαστικού κύκλου, αλλά ως άνθρωποι που αγωνίστηκαν, που έπεσαν και σηκώθηκαν, βίωσαν τον σταυρικό δρόμο της μετανοίας.

Τότε η κραυγή «Ἀνάστα, ὁ Θεός» δεν θα είναι λόγος τυπικός, αλλά εμπειρία ζωής. Έχει ουσία!

Καλή δύναμη στον αγώνα. Με επιμονή, με ταπείνωση, με ελπίδα. Η Ανάσταση προϋποθέτει Σταυρό , αλλά ο Σταυρός οδηγεί βεβαίως στην Ανάσταση.

π.Παντελεήμων Κρούσκος