Η Υπερηφάνεια είναι η αρχή κάθε πτώσης.

  

Όστις δὲν προσέχει, παραπατεῖ, ὅστις ὑπερηφανεύεται, προσκρούει.
Γι’ αυτό χρειάζεται ταπείνωση, προσευχή και συνεχής εγρήγορση,
Καμία μεγάλη πτώση δεν γίνεται ξαφνικά.
Προηγείται πάντοτε η αμέλεια.
Μια προσευχή που εγκαταλείφθηκε.
Μια Θεία Λειτουργία που αναβλήθηκε.
Μια Εξομολόγηση που μετατέθηκε για αργότερα.
Ένας λογισμός που δεν πολεμήθηκε.
Μια μικρή υποχώρηση που φάνηκε ασήμαντη.
Έτσι αρχίζει κάθε πνευματική πτώση.
Όχι με έναν θόρυβο.
Αλλά με μια σιωπηλή απομάκρυνση από τον Θεό.

Και συνεχίζει:

Όστις υπερηφανεύεται, προσκρούει.

Η υπερηφάνεια είναι ίσως η πιο επικίνδυνη ασθένεια της ψυχής.

Γιατί δεν αφήνει τον άνθρωπο να δει την πραγματική του κατάσταση.

Τον πείθει ότι δεν έχει ανάγκη από συμβουλή.

Ότι δεν έχει ανάγκη από μετάνοια.

Ότι δεν έχει ανάγκη από τον Θεό.

Και τότε, όταν ο άνθρωπος στηρίζεται μόνο στις δικές του δυνάμεις, αργά ή γρήγορα θα συναντήσει το εμπόδιο.

Θα προσκρούσει.

Όχι γιατί ο Θεός θέλει να τον τιμωρήσει.

Αλλά γιατί η ζωή χωρίς τον Θεό οδηγεί αναπόφευκτα στην πτώση.

Ο Παπαδιαμάντης γράφει ακόμη:

Οι καιροί είναι χαλεποί.

Πόσο επίκαιρα ακούγονται αυτά τα λόγια.

Ζούμε σε μια εποχή όπου υπάρχει άφθονη πληροφορία αλλά λίγη σοφία.

Πολλή επικοινωνία αλλά λίγος ουσιαστικός διάλογος.

Πολλή προβολή αλλά λίγη ταπείνωση.

Πολλή διασκέδαση αλλά λίγη ειρήνη.

Οι δυσκολίες των καιρών όμως δεν πρέπει να μας οδηγήσουν στον φόβο.

Πρέπει να μας οδηγήσουν σε μεγαλύτερη εγρήγορση.

Και έπειτα έρχεται η τελευταία εικόνα:

Το ανωφερές έχει κατάβασιν, και η πτήσις έχει πτώσιν.

Όσο πιο ψηλά ανεβαίνει ο άνθρωπος, τόσο μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται.

Δεν κινδυνεύει μόνο εκείνος που βρίσκεται χαμηλά.

Κινδυνεύει ακόμη περισσότερο εκείνος που νομίζει ότι έχει φτάσει ψηλά.

Η πνευματική ζωή δεν έχει χώρο για αυτάρκεια.

Ούτε για αυτοθαυμασμό.

Οι άγιοι, όσο πλησίαζαν τον Θεό, τόσο περισσότερο αισθάνονταν την ανάγκη της μετανοίας.

Γι' αυτό και ποτέ δεν έπαψαν να αγρυπνούν.

Αδελφοί μου,

η μεγαλύτερη ασφάλεια δεν βρίσκεται στις ικανότητές μας.

Βρίσκεται στην ταπείνωση.

Στην προσευχή.

Στην εγρήγορση.

Στην εμπιστοσύνη προς τον Θεό.

Όσο ο άνθρωπος φυλάγει την καρδιά του, τόσο δυσκολότερα θα παραπατήσει.

Και όσο γονατίζει μπροστά στον Θεό, τόσο δυσκολότερα θα πέσει.

Ας περπατούμε λοιπόν με διάκριση.

Με ταπείνωση.

Με νήψη.

Και με τη συνεχή επίγνωση ότι κάθε ημέρα είναι ένας νέος πνευματικός αγώνας.

Γιατί εκείνος που κρατά το χέρι του Χριστού δεν φοβάται ούτε τις ανηφόρες ούτε τις κατηφόρες της ζωής.

Πηγη: Το Περιβόλι του Αγίου Λαζάρου.