Γράφει ο Λάμπρος Κ. Σκόντζος Θεολόγος - Καθηγητής
Οι γυναίκες συναποτελούν με τους άνδρες τον αγιασμένο λαό του Θεού και δεν υστερούν σε αξία και αγιότητα από εκείνους. Μια πλειάδα Αγίων γυναικών στολίζει το αγιολογικό στερέωμα της Εκκλησίας μας, στην αρετή, την αγιότητα και την προσφορά.
Μια από αυτές είναι και η Αγία Μάρτυς Ευφημία της οποίας το όνομά συνδέεται με το περίφημο θαύμα του Τόμου κατά την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο, γεγονός που θεωρήθηκε θεϊκή επιβεβαίωση της ορθόδοξης πίστης.
Ο βίος της Αγίας Ευφημίας
Η Αγία Ευφημία γεννήθηκε στη Χαλκηδόνα, απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ.
Οι γονείς της, ο Φιλόφρων και η Θεοδοσιανή, ήταν εύποροι και ευγενείς χριστιανοί, οι οποίοι ανέθρεψαν την κόρη τους με βαθιά πίστη στον Χριστό.
Κατά την εποχή των διωγμών των χριστιανομάχων αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, ο ανθύπατος της περιοχής Πρίσκος εξέδωσε διαταγή να προσέλθουν όλοι οι πολίτες και να θυσιάσουν στον θεό Άρη.
Σαράντα εννέα χριστιανοί αρνήθηκαν να υπακούσουν και συνελήφθησαν. Ανάμεσά τους βρισκόταν και η νεαρή Ευφημία.
Ο Πρίσκος προσπάθησε αρχικά να την πείσει με κολακείες και υποσχέσεις πλούτου και τιμών.
Βλέποντας όμως ότι παρέμενε ακλόνητη στην πίστη της, διέταξε να υποβληθεί σε σκληρά βασανιστήρια.
Σύμφωνα με την παράδοση: Την έδεσαν σε τροχό βασανιστηρίων με κοφτερές λεπίδες.
Την χτυπούσαν ανελέητα. Την έριξαν σε πυρακτωμένη κάμινο. Την παρέδωσαν σε άγρια θηρία.
Η Αγία παρέμενε αβλαβής με τη χάρη του Θεού, γεγονός που προκάλεσε τον θαυμασμό πολλών παρευρισκομένων.
Τελικά οδηγήθηκε στο αμφιθέατρο, όπου την άφησαν μπροστά σε πεινασμένα θηρία.
Η παράδοση αναφέρει ότι μία αρκούδα και ένα λιοντάρι δεν την κατασπάραξαν αμέσως αλλά μόνο ένα από τα θηρία της προκάλεσε ένα ελαφρύ τραύμα.
Τότε η Αγία παρέδωσε την ψυχή της στον Θεό, λαμβάνοντας το στεφάνι του μαρτυρίου γύρω στο έτος 304 μ.Χ.
Η σύνδεση της Αγίας Ευφημίας με την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο
Περίπου ενάμιση αιώνα μετά το μαρτύριό της, το 451 μ.Χ., συγκλήθηκε στη Χαλκηδόνα η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος, η οποία είχε ως είχε ως κύριο θέμα την αντιμετώπιση της διδασκαλίας του αιρετικού αρχιμανδρίτη της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης Ευτυχή, ο οποίος δίδασκε ότι μετά την ενανθρώπηση ο Χριστός είχε μία μόνο φύση, ότι την θεία φύση «απορρόφησε» την ανθρώπινη, έχοντας τεράστιες σωτηριολογικές συνέπειες.
Αντίθετα, η Ορθόδοξη διδασκαλία, όπως εκφράστηκε από τον Πάπα Λέοντα Α΄, δίδασκε ότι ο Χριστός είναι ένα Πρόσωπο με δύο τέλειες φύσεις, θεία και ανθρώπινη, «ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως και ἀχωρίστως».
Ο Χριστός σώζει ως αληθινός Θεός και συνάμα αληθινός άνθρωπος, ως Θεάνθρωπος.
Το θαύμα του Τόμου
Κατά την παράδοση της Εκκλησίας, υπήρχε μεγάλη διαφωνία ανάμεσα στους ορθοδόξους και στους μονοφυσίτες επισκόπους. Για να ζητηθεί η κρίση του Θεού, αποφασίστηκε να καταγραφούν οι δύο ομολογίες πίστεως: Ο Τόμος των Ορθοδόξων, που εξέφραζε τη διδασκαλία των δύο φύσεων του Χριστού και το κείμενο των Μονοφυσιτών.
Οι δύο Τόμοι σφραγίστηκαν και τοποθετήθηκαν μέσα στη λάρνακα της Αγίας Ευφημίας, όπου βρισκόταν το ιερό λείψανό της.
Ο τάφος σφραγίστηκε παρουσία του αυτοκράτορα Μαρκιανού, της συζύγου του Πουλχερίας και των επισκόπων της Συνόδου.
Μετά από τρεις ημέρες προσευχής και νηστείας, άνοιξαν τη λάρνακα.
Τότε, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση: Ο ορθόδοξος Τόμος βρέθηκε στα χέρια της Αγίας. Ο μονοφυσιτικός Τόμος βρέθηκε στα πόδια της.
Το γεγονός θεωρήθηκε θαυματουργική παρέμβαση της Αγίας και επιβεβαίωση της ορθόδοξης χριστολογικής διδασκαλίας.
Έτσι η Σύνοδος επικύρωσε το περίφημο Δόγμα της Χαλκηδόνας, το οποίο ορίζει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, με δύο φύσεις ενωμένες σε ένα Πρόσωπο χωρίς σύγχυση ή διαίρεση.
Η σημασία του θαύματος
Το θαύμα του Τόμου κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ορθόδοξη παράδοση διότι: Συνδέει άμεσα μία μάρτυρα της Εκκλησίας με την υπεράσπιση της ορθής πίστης.
Θεωρείται σημείο θεϊκής επικύρωσης των αποφάσεων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου. Αποτέλεσε ισχυρό επιχείρημα υπέρ της χαλκηδόνιας χριστολογίας στους επόμενους αιώνες.
Γι' αυτό η Αγία Ευφημία ονομάζεται συχνά «Προστάτιδα της Ορθοδοξίας» και «Έφορος της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου». Ειδικότερα:
1. Επιβεβαίωση της Χαλκηδόνας. Το θαύμα συνδέεται άμεσα με τη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας, η οποία διατύπωσε ότι ο Χριστός είναι: τέλειος Θεός, τέλειος άνθρωπος, σε δύο φύσεις «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως». Το γεγονός της Αγίας Ευφημίας παρουσιάζεται ως θεϊκή «σφραγίδα» αυτής της διατύπωσης.
2. Σχέση θεολογίας και εκκλησιαστικής εμπειρίας. Δεν παρουσιάζεται η πίστη ως απλή φιλοσοφική συζήτηση, αλλά ως κάτι που η Εκκλησία πιστεύει ότι αποκαλύπτεται και επιβεβαιώνεται μέσα στην εμπειρία της χάρης του Θεού.
3. Η αλήθεια δεν είναι απλώς πλειοψηφία. Το μήνυμα είναι ότι η αλήθεια της πίστης δεν κρίνεται μόνο με ανθρώπινες διαπραγματεύσεις ή πολιτικές ισορροπίες, αλλά συνδέεται με το αν εκφράζει την αποστολική και βιωματική παράδοση της Εκκλησίας.
Ποια μηνύματα μεταδίδει σε εμάς σήμερα
1. Σοβαρότητα της θεολογικής αλήθειας. Η πίστη δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι δευτερεύον ή συμβολικό, αλλά ως ζήτημα που αφορά το ποιος είναι ο Χριστός και πώς σώζεται ο άνθρωπος.
2. Ταπείνωση μπροστά στο μυστήριο. Το θαύμα υπενθυμίζει ότι ο Θεός δεν «εξηγείται» πλήρως με ανθρώπινους όρους. Η αλήθεια της πίστης συνδέεται με σεβασμό και ταπείνωση, όχι μόνο με λογική αντιπαράθεση.
3. Ενότητα πίστης και ζωής. Η Αγία Ευφημία, ως μάρτυρας, δείχνει ότι η αλήθεια της πίστης δεν είναι αφηρημένη θεωρία αλλά συνδέεται με την αγιότητα και τη ζωή.
4. Διάκριση ανάμεσα στην αλήθεια και την παραποίηση. Το γεγονός χρησιμοποιείται στην παράδοση ως υπενθύμιση ότι δεν είναι όλες οι «ερμηνείες» της πίστης ισοδύναμες· υπάρχει αναζήτηση αυθεντικής αποστολικής παράδοσης.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία η μνήμη της Αγίας Ευφημίας τιμάται ιδιαίτερα όχι μόνο η μνήμη του μαρτυρίου της στις 16 Σεπτεμβρίου, αλλά και η ανάμνηση του θαύματος της κατά τη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο στις 11 Ιουλίου.
Το λείψανό της βρίσκεται στον πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι.
Η καλλίτερη τιμή προς την Αγία Ευφημία είναι η απόλυτη προσήλωσή μας την σώζουσα δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας μας, η οποία δεν είναι σύνολο ιδεολογικών, ή φιλοσοφικών στοχασμών, αλλά τρόπος ζωής, μετοχή στο μυστήριο της Θείας Οικονομίας και ασφαλής οδοδείκτης, ο οποίος μας οδηγεί, στον αγιασμό, στην σωτηρία, την κατά χάριν θέωση και την αιώνια ζωή!
Πηγή: romfea.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου