Ο γάμος δεν πεθαίνει όταν λείψει ο έρωτας. Πεθαίνει όταν ο ένας πάψει να πονά για την ψυχή του άλλου.

  

 

Ο γάμος, παιδιά μου, δεν χαλάει όταν μπει μέσα η δυσκολία. Χαλάει όταν βγει έξω το φιλότιμο. 

Γιατί δυσκολίες θα έρθουν σε κάθε σπίτι. Θα έρθει κούραση, θα έρθει σιωπή, θα έρθει φτώχεια, θα έρθει αρρώστια, θα έρθει η στενοχώρια του παιδιού που δεν ήρθε ή του παιδιού που ήρθε και γέμισε το σπίτι αγωνία. 

Αυτά δεν γκρεμίζουν μόνα τους τον γάμο. Τον γκρεμίζει ο εγωισμός που κάθεται ανάμεσα στον άντρα και στη γυναίκα και τους λέει: «Μην κάνεις εσύ το πρώτο βήμα. Ας το κάνει ο άλλος».

Βλέπεις καμιά φορά ένα ζευγάρι να κάθεται στο ίδιο τραπέζι και να μην τρώει μαζί. Ο ένας μασάει το παράπονό του και ο άλλος τη σιωπή του. Και είναι το σπίτι γεμάτο πράγματα, αλλά άδειο από τρυφερότητα. Υπάρχει κρεβάτι, αλλά δεν υπάρχει ανάπαυση. Υπάρχει κουζίνα, αλλά δεν υπάρχει γλυκύτητα. Υπάρχουν λόγια, αλλά δεν υπάρχει καρδιά. 

Και μετά λένε: «Χάθηκε η αγάπη». Δεν χάθηκε η αγάπη. Την αφήσατε νηστική. Η αγάπη θέλει λίγο ψωμί κάθε μέρα. Θέλει μια καλή κουβέντα, μια συγγνώμη, ένα βλέμμα χωρίς πικρία, ένα χέρι που απλώνεται χωρίς να περιμένει πρώτα να δικαιωθεί.

Να προσέχετε πολύ μέσα στον γάμο τη σωματική σχέση. Είναι μεγάλο μυστήριο το σώμα του άλλου. Δεν είναι πράγμα να το χρησιμοποιεί κανείς για να ξεθυμάνει, ούτε δικαίωμα που το απαιτεί, ούτε υποχρέωση που την επιβάλλει. Θέλει σεβασμό, λεπτότητα, διάκριση. Ο άντρας να μη βλέπει τη γυναίκα του σαν να του ανήκει, αλλά σαν ψυχή που του εμπιστεύθηκε ο Θεός. 

Και η γυναίκα να μη βλέπει τον άντρα της μόνο μέσα από τις αδυναμίες του, αλλά να θυμάται και τον αγώνα του, τη ντροπή του, τον φόβο του, την κούραση που πολλές φορές δεν ξέρει να την πει με λόγια. Γιατί και ο άντρας πολλές φορές δεν λέει «φοβάμαι», αλλά γίνεται σκληρός. Και η γυναίκα πολλές φορές δεν λέει «πληγώθηκα», αλλά γίνεται ψυχρή. Αν όμως ο ένας άκουγε τι κρύβεται πίσω από τη σκληρότητα και ο άλλος τι κρύβεται πίσω από την ψυχρότητα, θα πονούσαν ο ένας τον άλλον διαφορετικά.

Ο γάμος δεν είναι να νικήσει ο ένας τον άλλον. Είναι να νικήσουν και οι δύο τον παλαιό άνθρωπο που κουβαλούν μέσα τους. Γι’ αυτό μη ρωτάτε συνέχεια ποιος έχει δίκιο. Ρωτήστε ποιος θα σώσει την αγάπη. Τι να το κάνεις να έχεις δίκιο και να κοιμάσαι δίπλα σε έναν άνθρωπο που τον άφησες μόνο; 

Τι να το κάνεις να κερδίσεις τη συζήτηση και να χάσεις την ειρήνη του σπιτιού; Μερικές φορές η πιο μεγάλη νίκη στον γάμο είναι να σωπάσεις, όχι γιατί δεν έχεις τι να πεις, αλλά γιατί δεν θέλεις να πληγώσεις. Άλλες φορές η πιο μεγάλη νίκη είναι να πεις πρώτος «συγχώρεσέ με», ακόμη κι αν νομίζεις ότι φταίει και ο άλλος.

Και για τα παιδιά να έχετε διάκριση. Άλλα ζευγάρια πονάνε γιατί δεν απέκτησαν παιδιά. Άλλα γιατί απέκτησαν και δεν ξέρουν πώς να τα μεγαλώσουν. Άλλα γιατί ο ένας ήθελε και ο άλλος φοβήθηκε. Άλλα γιατί η γυναίκα δεν ήθελε να γίνει μάνα και κουβαλά μέσα της ενοχή ή αντίσταση. Άλλα γιατί ο άντρας δεν ήθελε να γίνει πατέρας και κρύβεται πίσω από λογικές δικαιολογίες. 

Να μη βιάζεστε να καταδικάζετε. Ο Θεός ξέρει την καρδιά του καθενός. Αλλά να ξέρετε και κάτι: ο γάμος χωρίς θυσία γίνεται εύκολα συγκατοίκηση. Και η θυσία δεν είναι μόνο να κάνεις παιδιά. Είναι να πάψεις να ζεις σαν να είσαι μόνος σου.

Πολλά σπίτια δεν διαλύονται από μεγάλα γεγονότα. Διαλύονται από μικρές αδιαφορίες. Από ένα «άσε με τώρα» που λέγεται κάθε μέρα. Από ένα «δεν με νοιάζει» που δεν ειπώθηκε με το στόμα αλλά φάνηκε στο βλέμμα. Από ένα σώμα που πλησίασε χωρίς τρυφερότητα. 

Από μια ψυχή που ζήτησε παρηγοριά και βρήκε τοίχο. Από μια γυναίκα που περίμενε να την κοιτάξουν σαν πρόσωπο και όχι σαν ρόλο. Από έναν άντρα που περίμενε να τον αναπαύσουν και όχι μόνο να τον κρίνουν. Έτσι μπαίνει το κρύο στο σπίτι. Όχι μονομιάς. Από μια χαραμάδα.

Γι’ αυτό να κλείνετε τις χαραμάδες νωρίς. Μην αφήνετε το παράπονο να παλιώνει. Το παλιό παράπονο γίνεται πίκρα και η πίκρα γίνεται πέτρα. Και μετά λες: «Δεν μπορώ να αγαπήσω». Μα δεν φταίει η αγάπη. Την έκλεισες κάτω από πέτρες. Βγάλε μία πέτρα σήμερα, μία αύριο, με προσευχή, με ταπείνωση, με φιλότιμο, και θα δεις ότι από κάτω υπάρχει ακόμη κάτι ζωντανό.

Ο γάμος δεν πεθαίνει όταν λείψει ο έρωτας. Πεθαίνει όταν ο ένας πάψει να πονά για την ψυχή του άλλου. Γιατί ο έρωτας αλλάζει μορφή. Στην αρχή είναι φωτιά. Μετά πρέπει να γίνει καντήλι. Η φωτιά εντυπωσιάζει, αλλά το καντήλι μένει. Καίει ήσυχα, φωτίζει λίγο λίγο, δεν κάνει θόρυβο, αλλά κρατά το σπίτι μέσα σε μια γλυκιά παρουσία. Έτσι πρέπει να γίνεται και η αγάπη του ζευγαριού. Να περνά από τη φλόγα στην ευλογία.

Και να βάζετε τον Χριστό μέσα στο σπίτι. Όχι σαν εικόνα μόνο στον τοίχο. Σαν τρόπο. Να μιλάτε με τρόπο Χριστού. Να αγγίζετε με τρόπο Χριστού. Να συγχωρείτε με τρόπο Χριστού. Να μη χρησιμοποιείτε την προσευχή για να δικαιωθείτε απέναντι στον άλλον, αλλά για να μαλακώσει η δική σας καρδιά. Γιατί όταν ο Χριστός μπει ανάμεσα στον άντρα και στη γυναίκα, δεν τους χωρίζει. Τους μαθαίνει πώς να πλησιάζουν χωρίς να καταπίνουν ο ένας τον άλλον.

Να θυμάστε: ο άλλος δεν σας δόθηκε για να τον διορθώσετε πρώτα. Σας δόθηκε για να μάθετε να αγαπάτε. Και μέσα σε αυτή την αγάπη, αν υπάρχει ταπείνωση, διορθώνονται και οι δύο χωρίς να το καταλάβουν. Γιατί εκεί που υπάρχει φιλότιμο, ο Θεός βρίσκει μια μικρή πόρτα και μπαίνει. Και όταν μπει ο Θεός στο σπίτι, ακόμη και οι δύσκολες νύχτες δεν είναι εντελώς σκοτεινές.