Ζωντανή Αναμετάδοση Ιερών Ακολουθιών

Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026

Ο μύστηπολος του Άθω γέροντας Βασίλειος

 

gontikakis4

Μητροπολίτου Φιλαδελφείας Μελίτωνος


Ὁ  κατ᾽εἰκόνα  Θεοῦ πλασθείς ἄνθρωπος ἐτιμήθη διά «πνεύματος ζωῆς» καί ποικίλων χαρισμάτων, μέ μοναδικόν στόχον  νά καταλήξῃ εἰς τό καθ᾽ ὁμοίωσιν  καί νά καταστῇ θεός κατά χάριν.

Μεταξύ τῶν πολλῶν ταλάντων, διά τῶν ὁποίων ἐπροικίσθη ὁ συγκείμενος ἐκ τοῦ φθειρομένου πηλοῦ καί τῆς ἀθανάτου ψυχῆς ἄνθρωπος, εἶναι καί ὁ χρόνος, ἐν τῷ ὁποίῳ ἱερουργεῖται ἐν γῇ «τό μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον»: ἡ σωτηρία ἐκ τῆς παρακοῆς τῶν πρωτοπλάστων διά τῆς Χάριτος τοῦ Ἀχρόνου Κυρίου.

Καί βεβαίως ὁ Θεός ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ χρόνους καί καιρούς καί τάς ὁροθεσίας πάντων τῶν δημιουργημάτων τῆς ἑπταημέρου  θεϊκῆς προστακτικῆς Του κοσμογονίας, διά δύο λέξεων «Γενηθήτω» καί «Ποιήσωμεν».

Ἐν αὐταῖς συμποσοῦται τό μυστήριον τοῦ ἀνθρώπου, καί μάλιστα τοῦ Ὀρθοδόξου, ὅστις ἐκλήθη καί καλεῖται νά ἱερουργῇ καί νά διακονῇ ἐν χρόνῳ τόν Ἄχρονον Δημιουργόν, γνωρίζων καλῶς τό τοῦ ἀρχαίου φιλοσόφου τῆς Ἰωνίας,  ὅτι «τά πάντα ρεῖ καί οὐδέν διαμένει».

Νά ἱερουργῇ, δηλαδή, τήν θείαν προσταγήν «Γενηθήτω» καί «Ποιήσωμεν», ξενοδοχούμενος ἀχρόνως ἐν χρόνῳ, πλησίον τοῦ Ἀχρόνου, γεννῶν, ποιῶν καί διδάσκων.

Τήν φράσιν ταύτην τοῦ Ἡρακλείτου ἑρμηνεύει ἀχρόνως ἐν τῷ ἐν χρόνῳ «κυκνείῳ ἄσματί» του, τῇ τύποις ἐκδοθείσῃ μελέτῃ του: «Ἡράκλειτος. Κλέος ἀέναον θνητῶν», μέ ἀναφοράς καί εἰς τά «Ἀποτυπώματα», καί ἐν πολλαῖς ἀνεκδότοις ὁμιλίαις του, περί τοῦ μυστηρίου τοῦ Ἁγίου  Ὄρους,  ὁ «ἔνθεος νοῦς», ὁ Λειτουργός τοῦ Κυρίου καί τῆς Παναγίας Μητρός Του, καί πάντων τῶν Ἁγίων, Γέροντας Βασίλειος, τοῦ ὁποίου σήμερον, 4/17 Σεπτεμβρίου, ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ τῆς μετανοίας του, τῷ ἐνδόξῳ καί κλεινῷ σεβάσματι τῶν Ἰβήρων, τελοῦνται τά ἐτήσια ἱερά μνημόσυνα, ὑπό τήν στοργικήν σκέπην καί κραταιάν προστασίαν τῆς Κυρίας τοῦ  Ἄθω, τῆς Παναγίας τῆς Πορταϊτίσσης.

Καί βεβαίως διά τόν «ἀπελθόντα ἐν χαρᾷ πρός τόν ποθεινόν Νυμφίον» «ἀσκητικοῖς ἀγῶσι συμμίξαντα ἄθλους» ἐμπύρου διδαχῆς ἐν σταδίοις Βασίλειον τόν Γέροντα, ἐγράφησαν, γράφονται καί θά γραφοῦν πολλά  περί τῆς ἁγνῆς βιοτῆς καί πολιτείας καί προσφορᾶς καί μαρτυρίας του:  τῆς διαβάσεως, τῆς ἀσκήσεως καί τῆς καλῆς ἀθλήσεώς του ρωμαλέως ἐν Ἁγίῳ Ὄρει, ὡς ὁ ἴδιος ἐμπειρικά ἐν ἀλληγορίαις μαρτυρεῖ εἰς τά «Ἀποτυπώματά» του. 

Σήμερον, ὁ ἐπιμνημόσυνος εὐγνώμων, πενιχρός καί ἀτελής ἐν τῇ οὐσίᾳ λόγος, ἐπικεντροῦται εἰς τό νά ὑπογραμμίσῃ,  ὅτι ὁ Γέροντας ὑπῆρξεν οὐχί μόνον ὁ ἀσκήσει λαμπρύνας τήν ἱεράν διπλοΐδα, ὅστις «ἐμάκρυνε φυγαδεύων», ἀλλά ὁ ἔμπυρος ὑμνητής τοῦ Ἁγίου Ὄρους, περί τοῦ ὁποίου καί τῆς μαρτυρίας καί τῆς ἀξίας του ὡμίλησεν ἐν πάσαις σχεδόν ταῖς ὁμιλίαις του, ἐν σμικρῷ περιγράψας μέ τόν ἰδικόν του μεταδοτικόν τρόπον τήν ὑπερχιλιετῆ πορείαν του, «πνεύσας ὀσμήν μύρων»: ἐμπειρικά καί νοσταλγικά τοῦ παρελθόντος του, ἀξιοκρατικά τοῦ παρόντος καί ἱερά προφητικά τοῦ μέλλοντός του, χαρακτηρίσας  τό Ὄρος τό  Ἅγιον «Χάρισμα ζωῆς Θεοῦ» καί «Ἄταφον Νεκρόν», ἐν τῷ ὁποίῳ Ὄρει «ὁ χρόνος σταματᾷ» καί οἱ ἀναπαυόμενοι νεκροί πατέρες καί οἱ συνεχίζοντες διά τοῦ «πνεύματος ζωῆς» καί τοῦ φθαρτοῦ σαρκίου, θεανθρωπίνως δηλαδή, τό «μυστήριον τῆς ἀφάτου φιλανθρωπίας» τοῦ Κυρίου,  εὐφημοῦντες ἀκοιμήτως καί ἀνενδότως, «εὐτελέσιν, ἀρρυπώτοις ὅμως,  χείλεσι» καί «ψυχαῖς καθαραῖς» διά «φοβερῶν πνευματικῶν ἀσμάτων» τήν τόν Ἄχρονον ἀεί Ὄντα Σωτῆρα καί Λυτρωτήν κυήσασαν «ἀνωτέραν τῆς κτίσεως καί τιμιωτέραν ὑπάρχουσαν τῶν Χερουβίμ καί πάντων τῶν Ἁγίων, τόν Θρόνον τοῦ Βασιλέως τόν ἀσάλευτον», τήν Κυρίαν Θεοτόκον, ἐν ποικίλαις σημασιολογικαῖς ἑκάστῃ θαυματουργικαῖς Εἰκόσιν:  Ἄξιόν Ἐστιν, Πορταΐτισσα, Κουκουζέλισσα, Βηματάρισσα, Ἐσφαγμένη, Φοβερά Προστασία, Γερόντισσα, τοῦ Ἀκαθίστου, Ὁδηγήτρια κ.ο.κ. 

Ὁ Γέρων Βασίλειος αὐτόν τόν «Ἄχρονον Τάφον», τό Ἅγιον Ὄρος, ἔνθα νεκροῦται ὁ «καλόγερος» καί παραδίδει ἀποκλειστικῶς ἑαυτόν εἰς τόν δεσπόζοντα «τῶν ἐπιγείων καί τῶν ἐπουρανίων, τόν ἐπί Θρόνου χερουβικοῦ ἐποχούμενον», τόν Βασιλέα τῆς ὁρατῆς καί ἀοράτου κτίσεως, τόν δεσπόζοντα τῆς ζωῆς καί κυριεύοντα τοῦ θανάτου, καί «σχήματι καί νοΐ» καί σπουδῇ ἐβίωσε καί  θαλερῷ φρονήματι καί  χρηστῇ διακονίᾳ  ὕμνησε καί τήν σωτηριώδη πορείαν του ἀπεκάλυψεν ἰδιαιτέρως τοῖς ἐκτός τῆς θείας παρεμβολῆς τοῦ Περιβολίου τῆς Θεοτόκου.

Παραμένει ζῶσα καί ἀλησμόνητος ἡ συνεχής ἐπανάληψις ὑπό τοῦ μυστηπόλου τοῦ Ὄρους τοῦ Ἁγίου, Βασιλείου τοῦ γενναίου Κρητός, τοῦ Λευΐτου τῆς Χάριτος, τῆς ρήσεως τοῦ Ὁσίου Πορφυρίου τοῦ Καυσοκαλυβίτου: «νά φύγω, νά χαθῶ, νά μήν ὑπάρχω...» ἐν χρόνῳ· «διά νά ὑπάρχω» -ὑπενόει-  ἀχρόνως, πλησίον τοῦ Ἀχρόνου· ὅπως μᾶς ἐδίδασκε μέ τόν χειμαρρώδη μεστόν θείων ἐννοιῶν λόγον του ἐκεῖ  εἰς τό Ἀρχονταρίκι τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τῶν Ἰβήρων κατά τάς ἀτελειώτους συνεντεύξεις πρός τούς περιβάλλοντας αὐτόν διάδοχον Ἡγούμενον καί ἠγαπημένους συμμοναστάς μαθητάς του.

Τώρα, μετά τήν θανήν του, κατανοεῖ ὁ σημειῶν τόν ἀτελῆ τοῦτον ἐπιμνημόσυνον λόγον, ὅταν ὁ Ἡγούμενος καί οἱ πατέρες τόν ἀναμέναμε νά τόν ὐποδεχθοῦμε καί νοσταλγικά νά ἀκούσουμε «λόγον οἰκοδομῆς», τήν ρῆσίν του, ὅταν τόν ρωτούσαμε: «πῶς εἶσαι Γέροντα;». Καί ἀπαντοῦσε: «Δυστυχῶς,  εἶμαι καλά». Δηλοποιῶν καί, μονήρης πρότερον εἰς τό κελλί του ἐπάνω εἰς τόν λοφίσκον τῆς Ἰβήρων, καί ἀργότερον εἰς τάς ἐντεύξεις του, τήν ἄχρονον ζωήν, τήν νοσταλγίαν του νά «χαθῇ, νά φύγῃ, νά μήν ὑπάρχῃ»,  ἀκόμη καί εἰς τόν πανάγιον «Νεκρῶν Τάφον», τήν ἄλλην Σκηνήν τοῦ Μαρτυρίου, τό Ἱερόν Ἱλαστήριον, τό Περιβόλι τῆς Παναγίας.  Ἀλλά νά διέλθῃ «τόν ποταμόν», πού περιγράφει Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος, καί νά εἶναι μέ τόν «ἀεί Ὄντα», ὁμολογῶν τήν Χάριν, κηρύττων τόν Ἔλεον, οὐ κρύπτων τήν Εὐεργεσίαν. 

Ἀξιωθείς ἡ ταπεινότης μου νά βιώσω τάς τελευταίας ἡμέρας τῆς ἐπιγείου ζωῆς τοῦ Γέροντος εἰς νοσοκομεῖον τῆς Ἁγιοτόκου Θεσσαλονίκης, ἔνθα συνεχῶς μετελάμβανε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καί ἐλάμβανε «ζωήν καί περισσόν ζωῆς» καί ἐφωτίζετο τό πρόσωπόν του, δέν δύναμαι ὁ ἄπορος καί τοῦ λόγου καί ἰδίᾳ τοῦ μυστηρίου νά ἐκφράσω τήν ὡριαίαν συνομιλίαν πού εἶχα μαζί του τήν 8ην Σεπτεμβρίου 2025, μέ κέντρον τό βίωμά του: «τό ἀληθινό δέν πεθαίνει»· ἀλλά καί τήν ἀνέκφραστον ἀληθῶς ἀγαλλίασίν του μεταβαίνοντος εἰς τό «πανηγύρι τοῦ οὐρανοῦ». «Τό πανηγύρι στήν Ἰβήρων» -ὑπονοῶν τά ἐξόδιά του- «δέν εἶναι τίποτε, ἐμπρός στό πανηγύρι τοῦ οὐρανοῦ», ἐπανελάμβανε. 

Ἐλέχθησαν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἑσπέρᾳ πολλά, τῇ ἐπιμονῇ τοῦ ἰδίου καί τῇ ἀνοχῇ τῶν θεραπευτριῶν, παρά τήν ρητήν ἀπαγόρευσιν τῶν ἰατρῶν. Ἡ συνομιλία, μονόλογος ἐν τῇ πραγματικότητι, παρετάθη ἐπί πολύ καί περιεστράφη κυρίως εἰς  τρεῖς ἄξονας: «τήν γενναίαν, ἡρωϊκήν καί ἄτεγκτον» Ὀρθόδοξον Κρήτην, δῶρον ἔνθεον τῆς ὁποίας ὑπῆρξε· τήν Ἁγιά Σοφιά τῆς Κωνσταντινουπόλεως, πού τήν σοφίαν, τήν ἁγιότητα, τήν εἰρήνην καί τήν δύναμίν της συνεχίζει,  παρά τάς ἀντιξοότητας τῶν καιρῶν καί τήν χαλεπότητα  τῶν περιστάσεων, ἡ Μήτηρ τῶν πανορθοδόξων Ἐκκλησία· καί τήν κληρουχίαν της, τό Πανάγιον Ὄρος. «Νά μεταφέρῃς», μοῦ παρήγγειλε, ἐν τέλει, «τήν εὐγνωμοσύνη μου στόν Πατριάρχη μας Βαρθολομαῖο». 

Ἐδάκρυσα καί ἐσιώπησα. Ἀσπάσθηκα διά τελευταίαν φοράν ἐν ζωῇ τό χέρι του καί ἔλαβα τήν εὐχήν του. Καί ἐκεῖνος μέ ἀγκάλιασε καί μέ σταύρωσε μέ τό ἀσθενικό, ἀλλά δυνατό χέρι του, ὅπως πρό ὀλίγων μόλις ἡμερῶν, ἐν Αὐγούστῳ μηνί, ὅταν κατέθεσα τά ἐσώτατα τοῦ εἶναί μου εἰς τό ἱερόν ἐπιτραχήλιόν του, ἐκεῖ εἰς τό Ἀρχονταρίκι τῆς Ἰβήρων.

Καταθέτω τήν προσωπικήν μου αὐτήν μαρτυρίαν ὡς βίωμα τοῦ θείου ἔρωτος Βασιλείου τοῦ Κρητός: 

Διά τήν Μητέρα Ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ Μεγάλην Ἐκκλησίαν, τήν Ἐκκλησίαν τῆς Σοφίας, τῆς Εἰρήνης καί τῆς Δυνάμεως τοῦ Κυρίου τῶν πάντων, -τήν ὁποίαν ὁ Γέροντας  πολυμερῶς καί πολυτρόπως διηκόνησεν-, ὡς τήν ἐκφράζει ἡ ἐμπυρική ἀφιέρωσις Δημητρίου τοῦ Σεβαστείας, νῦν Γέροντος Πριγκηποννήσων, ἐν τῇ παρατιθεμένῃ ἀνωτέρω εἰκονικῇ χρονικῇ στιγμῇ τῆς 6ης Μαρτίου 2017 ἐντός τοῦ «μεγαλείου» τοῦ Ἰουστινιανοῦ, ὅταν συμπροσκυνηταί  μαζί του περιήλθομεν μέ τόν διάδοχόν του Ναθαναήλ καί ὀλίγους Ἰβηρίτας τήν Ἁγιά Σοφιά: «Στόν σεβαστό Προηγούμενο Ἰβήρων καί πεφιλημένο μου ἐν Χριστῷ Ἀρχιμ. πατέρα Βασίλειο, ἐραστή τοῦ πνευματικοῦ κάλλους τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, μετά βαθείας ἐν Αὐτῷ ἀγάπης καί τιμῆς».  

Διά τό Ἅγιον Ὄρος, τό «βλάστημα καί τήν ἐνδοχώρα τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας»: «Νά πεθάνῃς, νά ταφῇς, νά φύγῃς. Νά μήν ἐνοχλῇς κανένα. Νά μή διακόπτῃς τόν λόγο κανενός· νά μήν τοῦ παίρνῃς τήν ὁποιαδήποτε θέσι. Καί ὅμως νά ἔχῃς ζήσει, νά ἔχῃς πεθάνει ἔτσι, ὥστε ἡ παρουσία σου, ὡς εὐωδία ἀπόντος, ἐξ ἀποστάσεως, διακριτικά, νά δίδῃ εἰς τόν ἄλλο τήν δυνατότητα νά ἀναπνεύσῃ ἄρωμα θεῖο.

Νά τονωθῇ, νά ζήσῃ, νά τοῦ φύγῃ ἡ ναυτία, νά ἀγαπήσῃ τήν ζωή, νά ἀποκτήσῃ αὐτοπεποίθησιν, νά σταθῇ στά πόδια του, νά βγῇ ἀπό μέσα του αὐθόρμητα ἕνα: Δόξα Σοι, ὁ Θεός.

Μιά τέτοια δωρεά θείου κάλλους καί ἀγάπης διακριτικῆς σέ περιβάλλει ζῶντας στό Ἅγιον Ὄρος. Νοιώθεις ὅτι ἄλλοι κεκοπιάκασι καί εἰς τόν κόπον αὐτῶν ἡμεῖς εἰσεληλύθαμεν.

Τό κάλλος τῆς καλωσύνης καί τῆς ἀγάπης τῶν Ἁγίων σέ καλεῖ, σέ σαγηνεύει καί σέ κρίνει...». Αὐτό παραστατικῶς μοῦ ἐξιστόρησε, καί ἄλλα πολλά, τήν ἑσπέρα ἐκείνη τῆς ἑορτῆς τοῦ Γενεσίου τῆς  Θεοτόκου. Καί κατέληξε: «Ἀφῆστέ με. Σᾶς εὐχαριστῶ γιά ὅ,τι μοῦ προσφέρατε. Δέν θέλω ἄλλο. Εἶμαι μαζί σας ἄλλως. Μή μοῦ μιλᾶτε περισσότερο. Ἡ ὥρα ἤγγικε. Ὁ οἰκοδεσπότης ἔφθασε. Ἡ ζωή ἄρχισε. Ἡ ζωή, πού ὑπάρχει ἐν σπέρματι μέσα στόν πρόσκαιρο βίο, τώρα βλαστάνει σἐ φῶς ἄκτιστο». Καί συνεπλήρωσε: «πᾶν τό ἔχον ταπείνωσιν εὐπρεπές πέφυκε». 

Καί, τέλος, διά τήν γενέθλιον πατρίδα του, τήν μεγαλόνησον Κρήτην, τήν ὁποίαν ἐχαρακτήρισε «ἁγίαν, ἡρωϊκήν, μαρτυρικήν, κοσμοῦσαν τό ἦθος καί τό ἔθος, τήν μαρτυρίαν καί τό μαρτύριον, τήν ζωήν καί τήν παράλληλον πορείαν μέ τήν Μάνα της, τήν Μεγάλη Ἐκκλησία».

Ἐξομολογητικά, ἔγραψα πολλά. Καταθέτω βιωματικό δάκρυ καί ἀσπάζομαι μέ ἀγάπη καί μέ βαθειά εὐγνωμοσύνη, ἀνθ᾽ ὧν ἀπήλαυσα διαχρονικά παρά τῆς ἀγαθοδώρου πάντοτε ροπῆς Σου, καί σήμερα, παρών τῷ πνεύματι εἰς τήν ἐπιμνημόσυνον Θείαν Λειτουργίαν, τό πάντοτε νωπό χῶμα καί τόν Σταυρό τοῦ ἀπερίττου τάφου Σου, μακάριε καί ἀλησμόνητε Γέροντα Βασίλειε, πού ἀληθῶς  ἠγάπησες πολύ ἐν χρόνῳ καί νῦν περιβάλλεσαι ἄχρονον «ἱμάτιον σωτηρίου»,  «βασίλειον διάδημα». Τό ἀληθινό δέν πεθαίνει.

Αἰωνία Σου ἡ μνήμη. Τήν εὐχή Σου.

Πηγή: romfea.gr 

gontikakis

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου