«Σήμερα
ο καθένας κάθεται και κατασκευάζει μία θρησκεία δική του. Παίρνει λίγο
από τον Χριστιανισμό, λίγο από τη φιλοσοφία, λίγο από τις ανατολικές
θρησκείες, προσθέτει και ό,τι του υπαγορεύει ο λογισμός του και ύστερα
λέει με βεβαιότητα: «Εγώ έτσι πιστεύω».
Μα, βρε παιδί μου, η πίστη δεν
είναι φαγητό, για να βάζει ο καθένας μέσα όποιο υλικό του αρέσει. Ούτε ο
Χριστός είναι μία αόριστη ιδέα, την οποία μπορεί ο καθένας να
προσαρμόζει στις επιθυμίες και στις αντιλήψεις του. «Για μένα, λέει, ο
Χριστός ήταν ένας καλός άνθρωπος, ένας κοινωνικός επαναστάτης, ένας
σοφός δάσκαλος». Άλλος λέει: «Ήταν ένας από τους πολλούς φωτισμένους της
ανθρωπότητας». Αυτά δεν είναι πίστη. Είναι ανθρώπινες κατασκευές,
γεννημένες συνήθως από την άγνοια και την υπερηφάνεια.
Ο Χριστός δεν
είπε ότι είναι μία από τις πολλές αλήθειες. Είπε ότι είναι η Αλήθεια.
Δεν άφησε τον καθένα να Τον ερμηνεύει σύμφωνα με τα πάθη, τις ιδεολογίες
και τις προσωπικές του προτιμήσεις. Ίδρυσε την Εκκλησία, έστειλε τους
Αποστόλους, παρέδωσε το Ευαγγέλιο και τα Μυστήρια. Όποιος λοιπόν
απορρίπτει την Εκκλησία, αλλά κρατά έναν Χριστό που έφτιαξε μόνος του,
δεν ακολουθεί τον Χριστό. Ακολουθεί τον εαυτό του και ονομάζει πίστη την
προσωπική του αυθαιρεσία.
Δεν
μπορεί ο άνθρωπος να μην εκκλησιάζεται, να μην εξομολογείται, να μη
γνωρίζει ούτε τα στοιχειώδη της πίστεως, να μην έχει ανοίξει ποτέ
ολόκληρο το Ευαγγέλιο και ύστερα να αποφαίνεται με αυθεντία για τον
Χριστό, την Εκκλησία, τη Θεία Κοινωνία, τον Παράδεισο και την κόλαση. Σε
όλα τα άλλα οι άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι χρειάζονται γνώσεις, σπουδές
και πείρα. Για να μιλήσει κάποιος για την ιατρική, πρέπει να έχει
σπουδάσει. Για να χτίσει ένα σπίτι, πρέπει να γνωρίζει την τέχνη.
Μόνο
για τον Θεό νομίζουν ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζουν τίποτε. Επειδή
άκουσαν μία συζήτηση, παρακολούθησαν μία εκπομπή ή διάβασαν δυο αράδες
στο διαδίκτυο, φαντάζονται ότι έγιναν θεολόγοι. Και το χειρότερο είναι
ότι δεν ρωτούν για να μάθουν, αλλά μιλούν για να επιβάλουν την άγνοιά
τους. Η πραγματική κατήχηση όμως δεν είναι μία ξερή διανοητική ενημέρωση
ούτε μία σειρά θρησκευτικών μαθημάτων. Προϋποθέτει συμμετοχή στη
λειτουργική και μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, μετάνοια, προσευχή,
εξομολόγηση και ταπεινή μαθητεία.
Η πίστη δεν μαθαίνεται μόνο με τον
νου. Βιώνεται μέσα στο σώμα της Εκκλησίας. Αν ο άνθρωπος δεν αγωνιστεί
να καθαρίσει την καρδιά του, ακόμη και πολλά βιβλία να διαβάσει, θα τα
ερμηνεύσει όλα σύμφωνα με τον λογισμό του. Μπορεί τότε να χρησιμοποιήσει
ακόμη και το Ευαγγέλιο, όχι για να διορθώσει τον εαυτό του, αλλά για να
δικαιολογήσει τις πλάνες και τα πάθη του.
Έρχεται
κατόπιν ο άλλος και λέει: «Πιστεύω στη μετενσάρκωση, αλλά θέλω να
κοινωνήσω». Τι να του πεις; Η Εκκλησία ομολογεί ανάσταση νεκρών και
αιώνια ζωή, ενώ εκείνος πιστεύει ότι η ψυχή μεταβαίνει διαδοχικά από το
ένα σώμα στο άλλο. Απορρίπτει δηλαδή τη διδασκαλία της Εκκλησίας, αλλά
συγχρόνως απαιτεί να προσέλθει στο Άγιο Ποτήριο. Άλλος λέει: «Δεν
δέχομαι την εξομολόγηση, δεν πιστεύω στους Αγίους, δεν τιμώ την Παναγία,
δεν συμφωνώ με τις νηστείες, αλλά θέλω να κοινωνώ, επειδή είμαι καλός
άνθρωπος».