Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΟΥ ΧΑΣΑΜΕ.

  

Υπάρχουν προβλήματα που φαίνονται στην επιφάνεια της κοινωνίας και υπάρχουν προβλήματα που βρίσκονται πολύ βαθύτερα, στις ρίζες της.
Και αν θέλουμε πραγματικά να αναζητήσουμε μία από τις σημαντικότερες ρίζες της σημερινής κρίσης του ανθρώπου, ίσως πρέπει να κοιτάξουμε εκεί όπου διαμορφώνεται ο ίδιος ο άνθρωπος: στην παιδεία.
Όχι μόνο στο σχολείο ως κτήριο. Αλλά στο σύστημα εκπαίδευσης, στη φιλοσοφία που το διέπει και κυρίως στον άνθρωπο που επιδιώκει να δημιουργήσει.
Γιατί το μεγάλο ερώτημα δεν είναι απλώς: Τι μαθαίνει σήμερα ένα παιδί;
Το μεγάλο ερώτημα είναι: Τι άνθρωπος γίνεται μέσα από αυτά που μαθαίνει;
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη μας ανησυχία.
Η σύγχρονη εκπαίδευση μοιάζει πολλές φορές να έχει περιορίσει την έννοια της παιδείας στη συσσώρευση γνώσεων. Μαθήματα, ύλη, εξετάσεις, βαθμοί, πιστοποιήσεις, πτυχία.
Το παιδί καλείται να μάθει. Να αποστηθίσει. Να αποδώσει. Να περάσει. Να προχωρήσει. Να αποκτήσει ένα πτυχίο. Να βρει μια δουλειά.
Αλλά κάπου μέσα σε αυτή τη διαδρομή κινδυνεύουμε να ξεχάσουμε το σημαντικότερο: να γίνει άνθρωπος. Να αποκτήσει χαρακτήρα. Να αποκτήσει κρίση. Να μάθει να βλέπει σωστά.
Να μπορεί να ξεχωρίζει το αληθινό από το ψεύτικο, το ουσιώδες από το ασήμαντο, το καλό από το κακό, το ωφέλιμο από το βλαβερό.
Να αποκτήσει, με την αρχαία και βαθιά έννοια της λέξεως, το εὖ φρονεῖν. Να γίνει εχέφρων.
Γιατί ο εχέφρων άνθρωπος δεν είναι απλώς ο άνθρωπος που έχει γνώσεις.
Είναι εκείνος που χρησιμοποιεί τον νου του σωστά.
Και ίσως εδώ ακριβώς χωλαίνει η σημερινή παιδεία.
Μπορεί να γεμίζει τον νου με πληροφορίες, αλλά δεν καλλιεργεί πάντοτε τον ίδιο τον νου.
Μπορεί να προσφέρει γνώση, αλλά όχι πάντοτε κρίση.
Μπορεί να εκπαιδεύει τη μνήμη, αλλά όχι πάντοτε τη συνείδηση.
Μπορεί να δημιουργεί ανθρώπους ικανούς να απαντούν σε ερωτήσεις εξετάσεων, αλλά όχι πάντοτε ανθρώπους ικανούς να απαντούν στα ερωτήματα της ζωής.
Και ένας τέτοιος άνθρωπος είναι εύκολο να γίνει οπαδός.
Γιατί όταν δεν έχεις μάθει να σκέφτεσαι, κάποιος άλλος θα σκεφτεί για σένα.
Όταν δεν έχεις μάθει να εξετάζεις, θα δεχθείς αυτό που θα σου παρουσιάσουν.
Όταν δεν έχεις μάθει να αναζητάς την αλήθεια, θα αρκεστείς σε εκείνη που θα σου προσφέρουν έτοιμη.
Και τότε ο άνθρωπος κινδυνεύει να μετατραπεί από πρόσωπο σε εκτελεστικό όργανο.
Να ακούει και να εκτελεί. Να βλέπει και να αποδέχεται. Να πληροφορείται και να επαναλαμβάνει. Να ακολουθεί χωρίς να αναρωτιέται. Να ζει μέσα σε μία πραγματικότητα που άλλοι του έχουν ήδη ερμηνεύσει.
Και αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο.

Λογια Αγίων

 

Σύλληψις τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ Ἰωάννη

 

 

Ἔτσι προφήτευσε ὁ προφήτης Ἠσαΐας γιὰ τὸν Πρόδρομο τοῦ Κυρίου, Ἰωάννη: «Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ». Δηλαδή, φωνὴ ἀνθρώπου, ποὺ φωνάζει στὴν ἔρημο καὶ λέει: «Ἑτοιμάστε τὸν δρόμο, ἀπ’ ὅπου θὰ ἔλθει ὁ Κύριος σὲ σᾶς. Κάνετε ἴσιους καὶ ὁμαλοὺς τοὺς δρόμους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ περάσει». 

Ξεριζῶστε, δηλαδή, ἀπὸ τὶς ψυχές σας τὰ ἀγκάθια τῶν ἁμαρτωλῶν παθῶν καὶ ρίξτε μακριὰ τὰ λιθάρια τοῦ ἐγωισμοῦ καὶ τῆς πώρωσης καὶ καθαρίστε μὲ μετάνοια τὸ ἐσωτερικό σας, γιὰ νὰ δεχθεῖ τὸν Κύριο.
Ἡ φωνὴ αὐτή, ποὺ ἦταν ὁ Ἰωάννης, γεννήθηκε μὲ θαυμαστὸ τρόπο. Ὁ Πατέρας του Ζαχαρίας ἦταν ἱερέας. Τὴν ὥρα τοῦ θυμιάματος μέσα στὸ θυσιαστήριο, εἶδε ἄγγελο Κυρίου, ποὺ τοῦ ἀνήγγειλε, ὅτι θὰ ἀποκτοῦσε γιὸ καὶ θὰ ὀνομαζόταν Ἰωάννης. Ὁ Ζαχαρίας σκίρτησε ἀπὸ χαρά, ἀλλὰ δυσπίστησε. 

Ἡ γυναῖκά του ἦταν στείρα καὶ γριά, πῶς θὰ γινόταν αὐτὸ ποὺ ἄκουγε; Τότε ὁ ἄγγελος τοῦ εἶπε ὅτι γιὰ νὰ τιμωρηθεῖ ἡ δυσπιστία του, μέχρι νὰ πραγματοποιηθεῖ ἡ βουλὴ τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς θὰ ἔμενε κωφάλαλος. 

Φθινοπωρινή καλημέρα!

  

Η θέση της Εκκλησίας απέναντι στη «θεραπεία παλινδρόμησης»

 

 

Στη θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας απέναντι στη «θεραπεία παλινδρόμησης» (regression therapy), ιδιαίτερα όταν αυτή συνδέεται με την ιδέα των «προηγούμενων ζωών» και τη μετενσάρκωση αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο παρακάτω βίντεο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, με αφορμή «πρόσφατα δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία ζεύγος ιατρών, οι οποίοι κατηγορούνται για τον θάνατο γνωστού μουσικού είχαν σχέση και με γνωστό υπνωτιστή και υπνοθεραπευτή, ο οποίος ασκεί ‘’θεραπεία παλινδρόμησης’’ (regression therapy)».

«Η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από έντονη αναζήτηση τρόπων αυτογνωσίας, ψυχικής ανακούφισης και ερμηνείας των τραυματικών εμπειριών του ανθρώπου», επισημαίνει αρχικά ο Σεβασμιώτατος, τονίζοντας πως «στο πλαίσιο αυτό έχουν αναπτυχθεί ποικίλες ψυχοθεραπευτικές και αυτογνωσιακέςπρακτικές, μεταξύ των οποίων συναντάται και η λεγόμενη regression therapy, δηλαδή «’’θεραπεία παλινδρόμησης’’».

Στη συνέχεια σημειώνει πως «η Ορθόδοξη Εκκλησία οφείλει να αντιμετωπίζει το ζήτημα με θεολογική ακρίβεια, πατερική διάκριση και ποιμαντική ευαισθησία. Δεν είναι ορθό να ταυτίζεται κάθε μορφή ψυχοθεραπείας με μεταφυσικές πρακτικές». «τοιούτου είδους «θεραπείες» απόλυτα ασύμβατες με την διδασκαλία της Εκκλησίας μας, έχοντας σοβαρές επιπτώσεις στην πνευματικής μας πορεία και κυρίως στην σωτηρίας μας», συμπληρώνει ο Σεβασμιώτατος.

Αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στις διαφορετικές αντιλήψεις Αναστάσεως και μετενσάρκωσης, στην πατερική αντιμετώπιση της μετεμψυχώσεως, στη διάκριση ανάμεσα στην ψυχοθεραπεία και την μεταφυσική, στην ασυμβατότητα της μετενσάρκωσης με τη χριστιανική διδασκαλία και γενικότερα σε όσα η ορθόδοξη διδασκαλία αναφέρει απέναντι σε αυτές τις σοβαρές και επικίνδυνες κακοδοξίες, καταλήγει λέγοντας πως «απάντηση στα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματά μας και μάλιστα ρεαλιστική και πειστική, δίνει η Αγία μας Εκκλησία, η Οποία είναι η ταμειούχος του αδιάψευστου λόγου του Θεού και της χάριτός Του. 

"Όχι σε μένα τον αμαρτωλό. Στον Χριστό, στον Χριστό!"

  

 
Με πήγαν κάτι πνευματικοπαίδια μου στην Κρήτη και πήγα κι εγώ την Κυριακή στην εκκλησία.
Κάθισα σε μία γωνιά, έτσι μαζεμένος. Μετά από λίγο ήρθε μία γυναίκα να εκκλησιαστεί και άρχισε να φωνάζει:
-Τι τον θέλετε αυτόν τον παπά εδώ, διώξτε τον καλόγερο, δεν μπορώ.

Ο κόσμος δεν με είχε δει. Λίγοι με είδαν.
Εγώ άρχισα να προσεύχομαι.
Μα όσο εγώ προσευχόμουν, τόσο περισσότερο φώναζε αυτή.

Την έβγαλαν έξω, αλλά έλεγε πως τάχα θέλει να μπει μέσα για τη Λειτουργία και την άφησαν. 

Μόλις μπήκε, άρχισε πάλι να φωνάζει. Την κρατούσαν τέσσερις άντρες δυνατοί και πάλι δεν μπορούσαν να την κάνουν καλά.

Άρχισε να λέει διάφορες βρισιές για μένα και τους είπα να τη φέρουν εκεί μπροστά μου.

Όταν την έφεραν, εκεί να δεις πως έκανε...
Τη σταύρωσα και ησύχασε. Ήταν πολύ ταλαιπωρημένη. Δαιμόνιο είχε. Κατάλαβες;
Ξέρεις, δαιμόνιο ήταν και έφυγε.

Τελείωσε η Λειτουργία κι άρχισε ο κόσμος να έρχεται να μου φιλάει το χέρι.
Έπεσαν πάνω μου άλλος να με ακουμπήσει, άλλος πέταγε τη ζακέτα του πάνω μου, άλλος το μαντήλι του, άλλος έβαζε το χέρι του να με αγγίξει.

Λόγια Αγίων.

 

«Σου δίνομαι. Και μένω».

  

«Έρχονται πολλά νέα παιδιά και με ρωτούν: «Πάτερ, γιατί η Εκκλησία λέει να μην έχουμε σχέσεις πριν από τον γάμο; Τι κακό κάνουμε, αφού αγαπιόμαστε;». Και πολλές φορές βλέπω ότι περιμένουν ένα «μη». Σαν να κάθεται ο Θεός και να σημειώνει ποιος φίλησε, ποιος άγγιξε, ποιος κοιμήθηκε με ποιον.
Ε, δεν είναι έτσι ο Θεός.

Ο Χριστός δεν περπάτησε ανάμεσα στους ανθρώπους κρατώντας κατάλογο με τις αμαρτίες τους. Ούτε όμως είπε ότι κάθε επιθυμία γίνεται καλή επειδή την αισθανθήκαμε. Πήγαινε βαθύτερα. Από την πράξη στον λογισμό, από τον νόμο στην καρδιά, από το «τι επιτρέπεται» στο «ποιος γίνεσαι όταν αγαπάς».

Για τις προγαμιαίες σχέσεις, όπως τις ονομάζουμε σήμερα, δεν μίλησε με τη δική μας ορολογία. Μίλησε όμως για κάτι μεγαλύτερο. Θύμισε τον πρώτο λόγο της Γραφής: οι δύο γίνονται «σάρκα μία».

Προσέξτε. Δεν είπε ότι δύο σώματα συναντήθηκαν. Είπε «σάρκα μία».

Γιατί ο άνθρωπος δεν κόβεται σε κομμάτια. Δεν βγάζει την ψυχή του απέξω και μπαίνει μόνο με το σώμα του σε μια ερωτική σχέση. Μπαίνει ολόκληρος. Μπαίνουν η μνήμη του, οι φόβοι του, η ανάγκη να αγαπηθεί, οι πληγές του, η προσδοκία του, ακόμη και πράγματα που ο ίδιος δεν γνωρίζει καλά μέσα του.

Η Εκκλησία λοιπόν δεν φοβάται το σώμα.

Αν το φοβόταν, δεν θα έκανε τον γάμο Μυστήριο. Δεν θα στεφάνωνε δύο ανθρώπους μπροστά στην Αγία Τράπεζα. Δεν θα έλεγε ότι γίνονται μία σάρκα. Και πάνω απ’ όλα, ο ίδιος ο Υιός του Θεού δεν θα προσλάμβανε ανθρώπινη σάρκα.

Το σώμα δεν είναι βρώμικο. Είναι τόσο πολύτιμο, ώστε δεν μπορεί να γίνει αναλώσιμο.

Μου λέει όμως ένα παιδί: «Πάτερ, πρέπει να ξέρω αν ταιριάζουμε και σεξουαλικά. Πώς θα παντρευτώ έναν άνθρωπο χωρίς να ξέρω αν μπορούμε να ζήσουμε μαζί;».

Σοβαρή ερώτηση.

Και βέβαια έχει σημασία η ερωτική έλξη. Έχει σημασία να θέλεις να αγγίξεις τον άνθρωπό σου, να υπάρχει τρυφερότητα, επιθυμία, εκείνη η χαρά που σε κάνει να αναζητάς την εγγύτητά του. Ο γάμος δεν είναι συνεταιρισμός δύο καλών χαρακτήρων.

Αλλά θα ρωτούσα το παιδί: «Ποια συμβατότητα θέλεις να δοκιμάσεις;». Αυτή που έχετε στα είκοσι πέντε; Στα σαράντα πέντε τα σώματα θα έχουν αλλάξει. Μπορεί να έρθουν παιδιά, ξενύχτια, άγχος, αρρώστια, φάρμακα, εξάντληση. Στα εξήντα πέντε θα έχουν αλλάξει πάλι.

Τότε τι θα κάνεις; Θα πεις «δεν ταιριάζουμε πια»;

Ο γάμος δεν είναι να βρεις τον άνθρωπο που θα παραμείνει όπως τον δοκίμασες. Είναι να μάθεις να αγαπάς και τον άνθρωπο που θα γίνει.

Και η ερωτική αρμονία δεν βρίσκεται πάντοτε έτοιμη σαν ένα κλειδί που ταιριάζει ή δεν ταιριάζει στην κλειδαριά. Χτίζεται κι αυτή. Μαθαίνεις τον άλλον. Μιλάς. Ακούς. Περιμένεις. Μαθαίνεις πότε φοβάται, πότε ντρέπεται, πότε χρειάζεται να τον πλησιάσεις και πότε χρειάζεται να κάνεις λίγο πίσω.

Γιατί, αν πούμε ότι πρέπει πρώτα να «δοκιμάσω» τον άλλον, κάτι με ενοχλεί σ’ αυτή τη λέξη. Παπούτσι δοκιμάζεις, παιδί μου, να δεις αν σου κάνει. Τον άνθρωπο τον γνωρίζεις. Και μπορεί χωρίς να το καταλάβεις να έχεις βάλει τον άνθρωπό σου σε εξετάσεις. Αν με ικανοποιεί, συνεχίζουμε. Αν δεν με ικανοποιεί, φεύγω. Ε, τότε δεν ψάχνεις μόνο σύντροφο. Ψάχνεις και προϊόν.

Από την άλλη, να μη λέμε πράγματα που δεν πατούν στη ζωή. Πολλά παιδιά σήμερα φθάνουν σε μια σοβαρή σχέση έχοντας ήδη ερωτικό παρελθόν. Άλλος είχε μία σχέση, άλλος περισσότερες. Κάποιος άρχισε πολύ μικρός. Κάποιος αγάπησε και προδόθηκε. Κάποιος χρησιμοποίησε, κάποιος χρησιμοποιήθηκε. Κάποιος έκανε πράγματα που σήμερα δεν θα έκανε.

Τι θα τους πει η Εκκλησία; «Τελείωσε, έχασες την καθαρότητά σου»; Αν ήταν έτσι, παιδιά, γιατί ήρθε ο Χριστός; Η Εκκλησία δεν είναι αίθουσα αναμονής των αναμάρτητων. Είναι νοσοκομείο για ανθρώπους που έπεσαν, πληγώθηκαν, πλήγωσαν και θέλουν να σηκωθούν.

Και να προσέξουμε κάτι. Μην κάνουμε την παρθενία πιστοποιητικό αγιότητας. Μπορεί κάποιος να μην έχει αγγίξει ποτέ άνθρωπο και μέσα του να έχει σκληρότητα, εγωισμό, κατάκριση, φαντασιώσεις, επιθυμία να εξουσιάζει. Και κάποιος άλλος μπορεί να κουβαλά ένα δύσκολο ερωτικό παρελθόν και μέσα από πολύ πόνο να έμαθε τι σημαίνει μετάνοια.

Οφείλω μια συγνώμη στο Θεό για όσα μου χάρισε και δεν τα χάρηκα.

 

 

Για εκείνα που μου έδωσε και δεν τα πήρα. 

Μα κι γι αυτά που μου ζήτησε και δεν του έδωσα….

Πάνω από όλα θέλω να κλάψω στην αγκαλιά Του, για όλες εκείνες

 τις μέρες που δεν έζησα και απλά επιβίωσα.

Να πω συγνώμη για όσα σε αγαπώ δεν είπα,

σε αγκαλιές που δεν έδωσα,σε πόρτες που έκλεισα,

Ας κάνουμε την καθημερινότητά μας πεδίο πνευματικής καλλιέργειας.

  

 

Όταν μιλάμε για τις χριστιανικές αρετές, μιλάμε για το βαθύτερο νόημα της ίδιας της ύπαρξής μας, για τη μεταμόρφωση του εσωτερικού μας κόσμου. 

Στη σημερινή εποχή της ταχύτητας και του θορύβου, οι αρετές δεν είναι απλές ηθικές αξίες, αλλά ο μόνος δρόμος ουσιαστικής ελευθερίας.

​Η αγάπη είναι το επίκεντρο της ορθόδοξης βιοτής. Μια αγάπη που προσφέρεται, που θυσιάζεται, που βλέπει στο πρόσωπο του κάθε ανθρώπου την εικόνα του Θεού. Δεν πρόκειται για ένα συναίσθημα παροδικό, αλλά για στάση ζωής, για μια διαρκή έξοδο από το «εγώ» μας προς συνάντηση του «εσύ».

Ενοριακή Πανήγυρις Παναγίας Μυρτιδιωτίσσης

 

Ὁ Ἅγιος Φωκᾶς ὁ Ἱερομάρτυρας ὁ Θαυματουργὸς

 

 

Πατρίδα του ἦταν ἡ Σινώπη τοῦ Εὐξείνου Πόντου.

Οἱ γονεῖς του Πάμφυλος καὶ Μαρία μεταλαμπάδευσαν στὸν Φωκᾶ ἀπὸ τὴν παιδική του ἡλικία τὴν φλόγα τῆς ἁγνῆς πίστης τους καὶ τὴν θερμὴ εὐσέβειά τους.

Ὁ Φωκᾶς ἀπὸ μικρὸ παιδὶ ἐντρυφοῦσε στὴν ἀνάγνωση τῶν Γραφῶν, καὶ ἐκεῖνο ποὺ ἰδιαίτερα τὸν διέκρινε ἦταν ἡ θερμὴ καὶ εἰλικρινὴς ἀγάπη ποὺ εἶχε πρὸς τὸ Θεό, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς συνανθρώπους του. 

Διότι ὁδηγὸ στὴν ἀγάπη του αὐτὴ εἶχε πάντα τὰ θεόπνευστα λόγια τῆς Ἁγίας Γραφῆς: «Ὁ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῷ φωτὶ μένει,... ὁ δὲ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῇ σκοτία ἐστι». Ἐκεῖνος, δηλαδή, ποὺ ἀγαπᾶ τὸν ἀδελφόν του, μένει μέσα στὸ πνευματικὸ καὶ ἠθικὸ φῶς. Ἐνῶ ἀντίθετα, ἐκεῖνος ποὺ μισεῖ τὸν ἀδελφό του, μένει μέσα στὸ πνευματικὸ καὶ ἠθικὸ σκοτάδι.

Ὁ Φωκᾶς, λοιπόν, μὲ τὴν ἀγάπη ποὺ τὸν διέκρινε, ἔγινε ἐπίσκοπος Σινώπης καὶ κήρυττε ἄφοβα τὸ Εὐαγγέλιο. 

Μὲ τὰ θαύματα δέ, ποὺ τὸν ἀξίωσε ὁ Θεὸς νὰ πράττει, κατόρθωσε νὰ φέρει πολλοὺς εἰδωλολάτρες στὴν ἀληθινὴ πίστη.
Τελικὰ μαρτύρησε ἐπὶ Τραϊανοῦ, ἀφοῦ τὸν ἔριξαν μέσα σὲ καυτὸ λουτρό.

Καλημέρα!

  

 

Ο πνευματικός πλούτος,
είναι σαν τον ήλιο.

Καλή σας νύχτα!

 

Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΗΣ ΕΥΕΞΙΑΣ

 

 Η κουλτούρα της ευεξίας έχει γίνει ένα είδος θρησκείας στους καιρούς μας. 

Η φροντίδα του σώματός μας, η δίαιτα, η άσκηση, η αισθητική είναι ένας τρόπος ζωής ο οποίος στηρίζεται στο αξίωμα ότι οφείλουμε στον εαυτό μας να τον προστατεύουμε, να τον περιποιούμαστε, να νικούμε τη ραθυμία, την αρνητική εικόνα που εκπέμπουμε απέναντι στους άλλους, ότι θα πρέπει να γίνουμε αποδεκτοί όχι για εκείνους, αλλά για εμάς. 

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η ενασχόληση με τη γιόγκα.  Πρέπει να αποβάλουμε από τον εαυτό μας σκέψεις και διαθέσεις, οι οποίες γίνονται βασανιστικές και γι’ αυτό, χωρίς να ασχολούμαστε με τη θρησκευτική διάσταση της γιόγκα, που είναι η ανακάλυψη του ινδουιστικού άτμαν εντός μας, αξιοποιούμε την αθλητική- γυμναστική της πλευρά, για να νιώσουμε καλύτερα.

Αυτή η κουλτούρα της ευεξίας μοιάζει να συνδέεται με τον δικαιωματισμό των καιρών μας. Δεν είναι μόνο ότι έχουμε δικαίωμα να κάνουμε όποια επιλογή κρίνουμε ότι μας εκφράζει, αρκεί να μη βλάπτουμε τους άλλους. Είναι και το ότι δικαιούμαστε, καθώς έχουμε μόνο μία ζωή, να λειτουργούμε με μια αυτοεικόνα, κυρίως σωματική, που να μας κάνει να αισθανόμαστε καλά. 

Στην πνευματική μας παράδοση η ακηδία είναι αμαρτία, καθώς αποτελεί έκφραση ραθυμίας να βρούμε τον Θεό και να να παλέψουμε εναντίον των παθών μας. Στην κουλτούρα της ευεξίας η ακηδία είναι ένα άλλο είδος αμαρτίας, που στρέφεται εναντίον του εαυτού μας. Είμαστε ράθυμοι να κάνουμε την ύπαρξή μας να είναι η καλύτερη δυνατή.