Ελευθέριος Ανδρώνης
Να λοιπόν που το γένος το οποίο φωταγώγησε την οικουμένη με το φέγγος των γραμμάτων και των επιστημών, έφτασε σήμερα να βουλιάζει στο σκότος του λειτουργικού αναλφαβητισμού.
Δηλαδή της ανικανότητας για βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, γραφής και κατανόησης κειμένου. Νοητική αφασία. Με μία λέξη; Αποβλάκωση!
Σύμφωνα με τα συνταρακτικά στοιχεία του ΟΟΣΑ (που προκύπτουν από τον διαγωνισμό PISA 2025), οι μισοί Έλληνες μαθητές αδυνατούν να αναπτύξουν έστω τη βασική ικανότητα λειτουργικού εγγραμματισμού. Το 49,5% στα Μαθηματικά, το 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και το 40,9% στις Φυσικές Επιστήμες βρίσκονται κάτω από το όριο ασφαλείας.
Σε σχέση με τα δεδομένα του 2022, η ελληνική μαθητική κοινότητα σήμερα σημειώνει πτώση 16 ολόκληρων μονάδων στην ανάγνωση, 7 μονάδων στις Φυσικές Επιστήμες και 6 μονάδων στα Μαθηματικά. Αν δούμε το φαινόμενο σε εύρος δεκαετίας (2015-2025), η Ελλάδα βουλιάζει στον αναλφαβητισμό με τριπλάσια ταχύτητα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ!
Βασικές αιτίες αυτής της κυριολεκτικής συμφοράς; Ένα πανάθλιο εκπαιδευτικό σύστημα που βασίζεται στη λογική της παπαγαλίας. Η απαξίωση της κλασσικής λογοτεχνίας και του ελληνικού πνεύματος στα σχολεία, δηλαδή η αποξένωση των παιδιών από την πολιτιστική κληρονομιά τους. Η νοσηρή εξάρτηση από τα social media.
Η αποβλάκωση στις οθόνες των τάμπλετ και του Netflix. Η υποχώρηση της γλωσσικής βάσης και η υπονόμευση του λεξιλογίου από τη woke κουλτούρα. Το εκπαιδευτικό προβάδισμα της σάρκας (και των άπειρων θελημάτων της) έναντι του πνεύματος (και της φυσικής τροφής του).
Η διάρρηξη της σχέσης μαθητή – δασκάλου και η καταφρόνηση του λειτουργήματος της διδασκαλίας. Η τυποποίηση της παιδείας και η υπερβολική εξάρτηση από τα φροντιστήρια. Η ανυπαρξία εξατομικευμένης στήριξης στον κάθε μαθητή και τον μοναδικό χαρακτήρα του. Η αποθέωση των αυτοματισμών και η κουλτούρα «εύκολης λύσης». Τα μολυσμένα πρότυπα της «αρπαχτής», του πανσεξουαλισμού, της βίας και της επιβολής στον πλησίον. Ο θεσμικός ευτελισμός της έννοιας «αριστεία».
Και πάμε στα ακόμη βαθύτερα αίτια της μαζικής αποχαύνωσης. Είναι η καταστροφή της (πραγματικής) οικογένειας ως ιερού θεσμού και ως βάσης για την ορθή διαμόρφωση της σκέψης. Είναι η εμμονή πολλών γονέων για το αδειανό περιτύλιγμα ενός πτυχίου και όχι για το πραγματικό περιεχόμενο μόρφωσης που το συνοδεύει.
Είναι η συστημική (και συστηματική) δολιοφθορά στην Ορθόδοξη πίστη που έχει ως αποτέλεσμα τον εκμηδενισμό των αξιών, την εξάλειψη των κινήτρων, το αδιέξοδο της ματαιότητας, την απροθυμία για ιεράρχηση στόχων. Και είναι ο υπέρμετρος κορεσμός από πληροφορίες στην εξωσχολική ζωή, που δεν αφήνει χώρο και φαιά ουσία στην ύλη της μάθησης.